Poecilia picta – Moerasguppy
Poecilia picta werd voor het eerst beschreven door Charles Tate Regan 1913. Deze soort behoort tot de familie Poeciliidae, die bekend staat om zijn levendbarende vissen, waaronder ook de populaire guppy (Poecilia reticulata). De geslachtsnaam Poecilia is afgeleid van het Griekse woord “poikilos”, wat “gekleurd” of “variabel” betekent, wat verwijst naar de kleurrijke verschijning van de vissen binnen deze groep. De soortnaam picta komt van het Latijnse woord “pictus”, wat “geschilderd” of “gekleurd” betekent, en verwijst naar de opvallende kleuren en patronen die deze vissoort vertoont.
In het Nederlands staat deze vissoort bekend als de Moeras Guppy of Picta Moeras Guppy. Er is geen breed geaccepteerde Nederlandse naam, maar de Engelse benaming Swamp Guppy wordt vaak gebruikt in de aquariumwereld.
Synoniem: Micropoecilia picta.
Beschrijving van Poecilia picta
Poecilia picta heeft een slank en gestroomlijnd lichaam dat typisch is voor de vissen in de familie Poeciliidae. De gemiddelde totale lengte van deze vissoort ligt tussen de 3,5 en 4,5 centimeter, met mannetjes die meestal iets kleiner zijn dan de vrouwtjes. Afhankelijk van de herkomst is de kop vaak licht van kleur, terwijl de flanken variëren van een heldere oranje tot een diepere gele tint, met zwarte en soms ook gele vlekken die een aantrekkelijk patroon vormen. De vinnen zijn meestal doorzichtig met een tint van geel of oranje, en de staartvin kan ook opvallende markeringen vertonen, zoals zwarte stippen of strepen.
Verschillen tussen mannetjes en vrouwtjes
Er zijn duidelijke fysieke verschillen tussen de geslachten. Mannetjes hebben vaak een levendigere kleur, met opvallende oranje en zwarte strepen op hun rugvin, terwijl vrouwtjes over het algemeen een meer gedempte kleur hebben, wat hen helpt om zich te camoufleren in hun natuurlijke omgeving. Gedragsmatig vertonen mannetjes vaak een actief baltsgedrag, waarbij ze rond de vrouwtjes cirkelen en hun kleuren tentoonstellen om de aandacht van de vrouwtjes te trekken. Vrouwtjes zijn doorgaans minder actief in het tonen van hun kleuren en kiezen hun partners op basis van de aantrekkelijkheid van de mannelijke kleuren.
Het duidelijkst is het verschil te zien aan de anaalvin. Bij de vrouwen is dit echt een afgeronde vin. Bij de mannen is dit verworden tot een puntige buisvormige vin genaamd het gonopodium. Dit gonopodium wordt gebruikt bij het paren. Meer over het gonopodium lees je hier: Het Gonopodium bij de Familie Poeciliidae.
Gedrag en temperament
Het Moersguppy is over het algemeen een vredelievende vissoort. Ze zijn sociaal en leven vaak in kleine groepen of scholen, wat hen helpt om zich te beschermen tegen roofvissen. Deze vissen zijn niet schuw en kunnen goed gedijen in een aquariumomgeving, waar ze actief rondzwemmen in de middenlagen van het water. Ze zijn niet territoriaal en kunnen goed samenleven met andere niet-agressieve soorten. Hun gedrag is over het algemeen rustig, hoewel mannetjes soms kunnen vechten om de aandacht van vrouwtjes, vooral tijdens het paarseizoen.
Levensverwachting
In het wild kan de levensverwachting van de Poecilia picta variëren, maar ze worden meestal tussen de 2 en 3 jaar oud. In een goed onderhouden aquarium, met de juiste waterkwaliteit en voeding, kunnen ze echter tot 5 jaar of langer leven. Dit maakt ze tot een aantrekkelijke keuze voor aquarianen die op zoek zijn naar een kleurrijke en actieve vissoort die relatief eenvoudig te verzorgen is.
Biotoop van Poecilia picta
Natuurlijke verspreiding
Poecilia picta komt van nature voor in verschillende landen in Zuid-Amerika en het Caribisch gebied, waaronder Brazilië, Guyana, Suriname, Venezuela, en Trinidad en Tobago. Binnen deze landen zijn ze voornamelijk te vinden in de laaglandgebieden, waar ze zich ophouden in de nabijheid van waterlichamen zoals rivieren en moerassen.
Leefomgeving
Deze vissoort is voornamelijk een riviervis en komt voor in langzaam stromende wateren, zoals modderige beken, lagunes, en moerassen. Ze zijn vaak te vinden in gebieden met een hoge biodiversiteit, waar ze zich kunnen verstoppen tussen de vegetatie. De Poecilia picta leeft in habitats die rijk zijn aan onderwaterbegroeiing, zoals waterplanten en algen, wat hen helpt om zich te camoufleren en te voeden. De randen van hun leefgebied zijn vaak begroeid met bomen en andere vegetatie, wat schaduw en bescherming biedt tegen predatoren.
Bodem en substraat
De bodem van hun natuurlijke habitat bestaat meestal uit een mengsel van modder en zand, wat hen in staat stelt om zich te verstoppen en te schuilen. Dit substraat is belangrijk voor hun voortplanting en het vinden van voedsel, aangezien ze zich voeden met kleine organismen die zich in de bodem bevinden.
Natuurlijke vijanden
In hun natuurlijke omgeving hebben de Poecilia picta verschillende natuurlijke vijanden, waaronder grotere vissen en andere roofdieren. Ze zijn echter ook zelf jagers en voeden zich met kleine ongewervelde dieren en plantaardig materiaal. Dit maakt hen tot een belangrijke schakel in het ecosysteem, waar ze zowel prooi als roofdier zijn.
Klimaat
De Poecilia picta leeft in een tropisch klimaat, waar de temperaturen het hele jaar door relatief hoog zijn. In deze gebieden kunnen seizoensgebonden overstromingen voorkomen, vooral tijdens het regenseizoen, wat invloed heeft op hun leefomgeving en voortplantingscycli. Tijdens droge periodes kunnen de waterstanden dalen, wat hen dwingt om zich aan te passen aan veranderende omstandigheden. Het zijn dan ook relatief sterke vissen.
Dieet
Voeding in het wild
In hun natuurlijke habitat is de Poecilia picta een omnivore vissoort. Ze voeden zich voornamelijk met kleine ongewervelde dieren, zoals muggenlarven, kleine insecten, en andere aquatische organismen. Daarnaast consumeren ze ook plantaardig materiaal, zoals algen en rottend plantaardig afval, wat hen helpt om een evenwichtige voeding te behouden. Deze veelzijdige voeding stelt hen in staat om zich aan te passen aan verschillende omgevingen en voedselbronnen die beschikbaar zijn in hun biotoop, zoals de modderige beken en moerassen waarin ze leven.
Voeding in het aquarium
Wanneer je Poecilia picta in een aquarium houdt, is het belangrijk om hun dieet zo gevarieerd mogelijk te maken om hun gezondheid en kleur te optimaliseren. In een aquarium kun je de volgende voedingsmiddelen aanbieden:
- Droogvoer: Kwalitatieve vlokken of pellets die speciaal zijn samengesteld voor levendbarende vissen. Zorg ervoor dat het voer rijk is aan eiwitten en andere voedingsstoffen.
- Diepvriesvoer: Voedingsmiddelen zoals diepvries muggenlarven, artemia, en daphnia zijn uitstekende aanvullingen op hun dieet. Deze voedingsmiddelen zijn rijk aan eiwitten en bevorderen de kleurontwikkeling.
- Vers voedsel: Kleine stukjes groenten zoals spinazie, courgette, of komkommer kunnen ook worden aangeboden. Zorg ervoor dat deze goed gewassen en in kleine stukjes gesneden zijn, zodat de vissen ze gemakkelijk kunnen eten.
- Natuurlijke voeding: Het is ook mogelijk om ze te voeden met levende voeding, zoals kleine insecten of larven, wat hun natuurlijke jachtinstinct stimuleert en hen helpt om actief te blijven.
Voedingsfrequentie
Het is aan te raden om de Poecilia picta meerdere keren per dag kleine porties te voeren, in plaats van één grote maaltijd. Dit helpt om overvoeding te voorkomen en zorgt ervoor dat de vissen actief blijven. Een goede richtlijn is om ze 2 tot 3 keer per dag te voeren, waarbij je alleen zoveel geeft als ze binnen enkele minuten kunnen opeten.
Het Aquarium
Voor het houden van de Poecilia picta is een aquarium van minimaal 50 liter aan te raden. Dit biedt voldoende ruimte voor de vissen om te zwemmen en zich te verstoppen. Als je meerdere paren wilt houden, is het verstandig om een aquarium van minimaal 100 liter te overwegen. Dit zorgt ervoor dat de vissen voldoende ruimte hebben om hun territorium te vestigen en om stress te minimaliseren.
Inrichting van het aquarium
De inrichting van het aquarium is cruciaal voor het welzijn van Poecilia picta. Het is aan te raden om het aquarium te voorzien van weelderige planten en schuilplaatsen. Planten zoals Java varens, Anubias, en Elodea zijn uitstekende keuzes, omdat ze niet alleen schuilplaatsen bieden, maar ook helpen bij het verbeteren van de waterkwaliteit. Rotsen en hout kunnen ook worden toegevoegd om extra schuilplaatsen te creëren.
Wat betreft het substraat, is zand de beste keuze voor deze soort. Zand biedt een natuurlijkere omgeving en maakt het gemakkelijker voor de vissen om zich te verstoppen en te foerageren naar voedsel. Grind kan ook worden gebruikt, maar zorg ervoor dat de korrels niet te scherp zijn, zodat de vissen zich niet verwonden.
Waterwaarden
De beste waterwaarden voor Poecilia picta in het aquarium zijn als volgt: een temperatuur tussen 24°C en 28°C, een pH-waarde van 6,5 tot 8,0, en een algemene hardheid van 5 tot 20 dGH. Het is belangrijk om regelmatig waterverversingen uit te voeren om de waterkwaliteit op peil te houden.
Compatibiliteit met andere bewoners
Poecilia picta is een vredelievende soort die goed kan samenleven met andere niet-agressieve vissen. Geschikte tankgenoten zijn onder andere Kardinaal Tetra’s, Poecilocharax weitzmani, Brevibora dorsiocellata, en Kegelvlek Barbelen. Deze soorten zijn vergelijkbaar in grootte en temperament, waardoor ze goed samen kunnen leven zonder dat er conflicten ontstaan.
Aan de andere kant moeten grotere of agressieve vissen, zoals Cichliden of grotere roofvissen, worden vermeden, omdat deze de Poecilia picta kunnen intimideren of zelfs aanvallen. Het is ook belangrijk om ervoor te zorgen dat de tankgenoten niet te groot zijn, zodat de Poecilia picta zich veilig kan voelen in hun omgeving.
Poecilia picta, wordt in de handel ook wel het Moerasguppy genoemd. Het is een kleine soort die niet groter wordt dan 2,5 – 3 centimeter en op het eerste oog lijkt het op een gewone wildvang guppy, echter hij is iets gestroomlijnder dan het gewone guppy en zijn staart is niet zo lang. De kleuring is zeer divers en er zijn in het aquarium meerdere kleurvarianten gekweekt. Doorgaans is de vis zilver-groen met gele, blauwe en zwarte vlekjes. Mannen zijn meer gekleurd dan de vrouwen en iets kleiner. Aangezien het een soort is die van brakkig water houdt doet hij het niet erg goed in een zoetwater aquarium. Kan het beste in een speciaal aquarium worden gehouden.
Kweek Aquarium en Conditioneren van Poecilia picta
Poecilia picta kan zowel in een gewoon aquarium als in een speciaal kweekaquarium worden gekweekt. Voor optimale resultaten is het echter aan te raden om een speciaal kweekaquarium te gebruiken. Het kweek aquarium voorkomt dat andere volwassen vissen de jonge geboren visjes opeten. Dit kweekaquarium moet een minimale grootte hebben van 50 liter, wat voldoende ruimte biedt voor de vissen om zich comfortabel te voelen en te paren.
De waterkwaliteit in het kweekaquarium is cruciaal voor het succes van de voortplanting. Ideale waterwaarden zijn een temperatuur tussen 25°C en 28°C, een pH-waarde van 7,0 tot 8,0, en een algemene hardheid van 5 tot 20 dGH. Het is belangrijk om regelmatig waterverversingen uit te voeren om de waterkwaliteit op peil te houden en schadelijke stoffen te verwijderen.
Verlichting, filtratie en inrichting
Voor de verlichting van het kweekaquarium is een lichte cyclus van 12 uur per dag aan te raden, wat de natuurlijke omstandigheden nabootst en de vissen stimuleert om te paren. Wat betreft filtratie, is een zacht filter of een luchtpomp met een luchtsteen ideaal, omdat dit zorgt voor een goede watercirculatie zonder de jonge vissen te verstoren of te verwonden.
Richt het aquarium in met veel fijnbladige planten zoals Javamos. De pas geboren visjes kunnen hiertussen schuilen. De bodem kun je kaal laten of voorzien van een dunne laag zand. Een minimale inrichting zorgt er voor dat je later de ouders eenvoudig kunt terug plaatsen in hun eigen aquarium.
Voeding en conditionering
Om de vissen voor te bereiden op de kweek, is het belangrijk om ze te conditioneren met een gevarieerd dieet. Dit kan bestaan uit diepvriesvoer zoals artemia en muggenlarven, evenals hoogwaardige vlokken of pellets die speciaal zijn samengesteld voor levendbarende vissen. Het aanbieden van een gevarieerd dieet helpt om de gezondheid en vruchtbaarheid van de vissen te verbeteren.
Kweekprocedure
Bij het kweken van Poecilia picta is het aan te raden om de mannelijke en vrouwelijke vissen tijdelijk uit elkaar te halen en ze weer samen te voegen om de kweek te stimuleren. Dit kan helpen om de stress te verminderen en de kans op succesvolle paringen te vergroten.
Als je een kweekgroep wilt opzetten, is een goede verhouding tussen de seksen drie vrouwtjes voor elk mannetje. Deze verhouding helpt om de druk op de vrouwtjes te verminderen, aangezien mannelijke vissen soms opdringerig kunnen zijn tijdens het paarseizoen.
Het paren en opgroeien van de jonge Poecilia picta
Kleuren tijdens het afzetten
Tijdens het paringsritueel vertonen de Poecilia picta een intensivering van hun kleuren, vooral bij de mannelijke vissen. De mannetjes krijgen vaak een helderdere en levendigere kleur, met een verhoogde zichtbaarheid van hun rode en zwarte patronen. Dit is een belangrijk onderdeel van hun paringsgedrag, omdat het hen helpt om de aandacht van de vrouwtjes te trekken en hun gezondheid en genetische kwaliteit te demonstreren.
Ritueel van hofmaken
Het hofmaken bij Poecilia picta is een dynamisch proces dat meestal begint met de mannelijke vissen die rond de vrouwtjes cirkelen. Mannetjes vertonen een karakteristiek dansgedrag, waarbij ze hun vinnen spreiden en hun kleuren accentueren. Dit gedrag kan gepaard gaan met het vrijgeven van feromonen in het water, wat de vrouwtjes kan aanmoedigen om zich voor te bereiden op het paren. Het hofmaken kan zowel in de ochtend als in de avond plaatsvinden, afhankelijk van de omgeving en de activiteit van de vissen.
Paringslocatie
In tegenstelling tot de meeste andere vissoorten zijn Poecilia picta geen ei-leggers, maar levendbarende vissen. Dit betekent dat ze geen eieren leggen die open en bloot worden gelegd of in een grot worden afgezet. In plaats daarvan worden de jonge vissen levend geboren na een zwangerschapsperiode van ongeveer 21 tot 28 dagen. Vrouwtjes kunnen tussen de 7 en 25 jonge vissen per keer baren, afhankelijk van hun grootte en gezondheid.
Aantal en kenmerken van de jongen
De jongen zijn bij de geboorte ongeveer 1 tot 2 cm groot en hebben een doorzichtige of lichtgrijze kleur, met een paar vlekken die later in hun ontwikkeling duidelijker worden. De jonge vissen zijn onmiddellijk zelfstandig en zoeken schuilplaatsen in de vegetatie van het aquarium om zich te verstoppen voor eventuele predatoren, inclusief hun eigen ouders.
Ouderlijke zorg
De jonge visjes verstoppen zich tussen de planten. De ouders vertonen na de bevalling geen zorg meer. De ouderdieren eten soms de jonge visjes als ze de kans krijgen. Verwijder de ouderdieren na de bevalling en plaats ze terug in hun eigen aquarium. Je kunt de pasgeboren visjes voeren met fijngewreven vlokvoer, klein diepvries of levendvoer.
Bijzonderheden over Poecilia picta
Kleurmorfisme: Binnen deze soort komen verschillende kleurvarianten voor, met standaard, rode en gouden variaties. Dit kleurverschil is een interessant onderwerp van onderzoek naar de genetische basis en de evolutionaire betekenis ervan. De vrouwtjes vertonen minder uitgesproken kleurvariatie.
Habitat en verspreiding: Poecilia picta heeft een brede verspreiding in Noordoost-Zuid-Amerika, inclusief Guyana, Suriname en Venezuela, en tolereert een breed scala aan zoutgehaltes, van zoet tot brak water. Ze geven de voorkeur aan laaggelegen habitats zoals langzaam stromende wateren, moerassen en lagunes, en komen vaak voor in de buurt van de mondingen van rivieren. De hoogte boven zeeniveau lijkt een belangrijke factor te zijn in hun verspreiding.
Interspecifieke interacties: Poecilia picta deelt vaak zijn habitat met andere vissoorten, waaronder de nauw verwante guppy (Poecilia reticulata). Potentiële predatoren zijn onder andere Hoplias malabaricus, Synbranchus marmoratus, Astyanax bimaculatus, en Roeboides dayi .
Levensstijl: Poecilia picta leeft in kleine groepen en is overdag actief (diurnaal). De mannetjes zijn polygaam.
Grootte: De volwassen dieren bereiken een lengte van 3 tot 5 cm , waardoor ze tot de kleinere levendbarenden behoren.
Voeding: De soort is omnivoor, maar de documenten suggereren een voorkeur voor dierlijk materiaal.
Conclusie
Poecilia picta is een relatief kleine, vredelievende levendbarende vis met een opvallend kleurvariatie (kleurpolymorfisme) bij de mannetjes. Hun relatief eenvoudige kweekvereisten maken ze geschikt voor beginnende aquarianen, mits aan de basisbehoeften wordt voldaan qua waterparameters en voldoende schuilplaatsen aanwezig zijn. Een gevarieerd dieet en regelmatige waterverversingen zijn essentieel voor hun welzijn. De afwezigheid van ouderlijke zorg vereist wel een apart kweekaquarium voor de jongen.
Mijn ervaring met het houden van Poecilia picta was over het algemeen positief. De vissen zijn robuust en relatief gemakkelijk te verzorgen. Het opvallende kleurverschil tussen de mannetjes is een aantrekkelijke eigenschap. Echter, de paringsdruk van de mannetjes ten opzichte van de vrouwtjes vereist aandacht en een geschikte groepssamenstelling (3 vrouwtjes per mannetje) om stress en sterfte te voorkomen. Een goed ingericht aquarium met voldoende planten en schuilplaatsen is belangrijk voor het succesvol houden van deze soort.
Video
Auteur
John de Lange
Copyright foto’s
