Metriaclima chrysomallos
Metriaclima chrysomallos werd voor het eerst beschreven door Jay R. Stauffer, Patrick J. Ciccotto en Adrianus F. Konings in het jaar 2011. Ze behoren tot de familie Cichlidae, die bekend staat om zijn diversiteit aan cichliden, vooral in de Afrikaanse meren. Deze soort werd voor het eerst beschreven door Jay R. Stauffer, Patrick J. Ciccotto en Adrianus F. Konings in 2011.
De geslachtsnaam Metriaclima is afgeleid van het Grieks, waarbij “metria” betekent “gemiddeld” of “matig” en “clima” verwijst naar “helling” of “hoek”. Dit verwijst naar de kenmerken van de vissen in dit geslacht, ze hebben een schuin oplopend kop.
De soortnaam chrysomallos komt van het Grieks “chryso”, wat “goud” betekent, en “mallos”, wat “haar” of “vacht” betekent. Dit verwijst naar de kleurpatronen en de textuur van de schubben van de vis, die vaak een gouden tint vertonen, vooral bij mannelijke exemplaren tijdens het broedseizoen.
Synoniem: Maylandia chrysomallos.
Er is overigens al heel lang een discussie gaande over de juiste geslachtsnaam, Metriaclima of Maylandia. In Nederland en de Verenigde Staten overheerst Metriaclima, in Duitsland en Frankrijk overheerst Maylandia. De discussie zal nog wel enige tijd voortduren.
Beschrijving van Metriaclima chrysomallos
Metriaclima chrysomallos is een aantrekkelijke cichlide die bekend staat om zijn levendige kleuren en unieke lichaamsvorm. Deze vis heeft een slank, gestroomlijnd lichaam dat typisch is voor de mbuna-cichliden, wat hen helpt om zich tussen de rotsen in hun natuurlijke habitat te bewegen. Het lichaam van de vis is overwegend lichtblauw van kleur. Bij een aantal vangstlocaties is de keel en bek van deze vis in meer of mindere mate geel gekleurd. Dit is soms ook terug te zien in de buik en anaalvin.
Volwassen mannelijke exemplaren kunnen een lengte bereiken van ongeveer 10 tot 12 cm, terwijl vrouwtjes iets kleiner blijven, meestal rond de 7 tot 9 cm.
Verschillen tussen Mannen en Vrouwen
Er zijn duidelijke fysieke verschillen tussen mannelijke en vrouwelijke Metriaclima chrysomallos. Mannetjes hebben vaak een helderdere en levendigere kleur, vooral tijdens het broedseizoen, met een opvallende blauwe kleur met dus soms een gele kleur op de bek en borst. Vrouwtjes daarentegen hebben een meer gedempte kleur, meestal beige of lichtbruin, met minder opvallende markeringen. Dit verschil in kleur helpt mannetjes om zich te onderscheiden en aantrekkelijk te zijn voor vrouwtjes tijdens de voortplanting.
Gedragsmatig zijn mannetjes vaak territoriaal en kunnen ze agressief zijn tegenover andere mannetjes, vooral tijdens het broedseizoen. Vrouwtjes zijn meestal minder agressief en kunnen solitair of in kleine groepen leven. Juveniele exemplaren vertonen vaak een meer neutrale kleur gelijk aan die van de vrouwen en zijn minder uitgesproken in hun gedrag, wat hen helpt om te overleven in een omgeving vol predatoren.
Gedrag en Temperament
Metriaclima chrysomallos heeft een interessant gedragspatroon. Deze vis is over het algemeen actief en nieuwsgierig, maar kan ook territoriaal zijn, vooral de mannelijke exemplaren. Ze zijn niet schuw en zullen vaak hun territorium verdedigen tegen indringers. Dit betekent dat ze het beste kunnen worden gehouden in een aquarium met voldoende schuilplaatsen en ruimte om te zwemmen, zodat ze hun territorium kunnen afbakenen zonder dat er te veel conflicten ontstaan.
In hun natuurlijke habitat leven ze vaak in groepen, maar in een aquariumsetting is het aan te raden om een verhouding van één mannetje op meerdere vrouwtjes aan te houden (bijvoorbeeld 1 mannetje en 2-4 vrouwtjes) om agressie te minimaliseren. Ze zijn bodembewoners en brengen veel tijd door met het verkennen van de rotsen en het zoeken naar voedsel, zoals algen en plankton.
Levensverwachting
In het wild kan de levensverwachting van Metriaclima chrysomallos variëren, maar ze kunnen doorgaans 5 tot 10 jaar oud worden, afhankelijk van de omstandigheden en predatie. In een goed onderhouden aquarium, met de juiste zorg en voeding, kunnen ze zelfs ouder worden, tot wel 10 tot 15 jaar. Dit maakt ze een aantrekkelijke keuze voor aquariumhouders die op zoek zijn naar een duurzame en kleurrijke vissoort.
Biotoop
Metriaclima chrysomallos is een cichlide die van nature voorkomt in het Malawimeer, dat zich bevindt in het zuidoosten van Afrika. Deze vissoort is te vinden in landen zoals Malawi en Mozambique. Binnen deze landen leven ze voornamelijk in de rotsachtige gebieden van het meer, waar ze zich schuilhouden tussen de stenen en in de overgangszones van het water.
Leefomgeving
Metriaclima chrysomallos is een soort die zich aanpast aan een zoetwateromgeving, specifiek in het Malawimeer. Dit meer is een van de grootste en diepste meren ter wereld en biedt een unieke habitat voor verschillende cichliden. De vissen leven in de rotsachtige delen van het meer, waar ze zich voeden met algen en plankton. De bodem van hun habitat bestaat voornamelijk uit een combinatie van zand en rotsen, wat hen helpt om zich te verstoppen en te schuilen voor predatoren.
In hun natuurlijke omgeving is er meestal weinig onderwaterbegroeiing, omdat de vissen zich voornamelijk voeden met het opgroeiende leven op de rotsen. De randen van het Malawimeer zijn vaak kaal, met enkele bomen en vegetatie die zich verder van het water bevinden. Dit biedt een open omgeving die de vissen in staat stelt om hun territorium te verdedigen en te jagen.
Natuurlijke Vijanden en Voedselgedrag
Metriaclima chrysomallos heeft verschillende natuurlijke vijanden, waaronder grotere vissen en roofdieren die in het meer leven. Deze cichliden zijn echter ook zelf jagers en voeden zich voornamelijk met algen en kleine ongewervelde dieren die op de rotsen groeien. Hun dieet bestaat uit limnivore voedselbronnen, wat betekent dat ze zich voeden met het opgroeiende leven op de rotsen, zoals diatomeeën en losse algenstrengen.
Klimaat
Het Malawimeer ligt in een tropisch klimaat, wat betekent dat de temperaturen het hele jaar door relatief hoog zijn. Er zijn seizoensgebonden variaties, met een nat seizoen dat meestal van november tot maart duurt, waarin er meer neerslag valt. Dit kan leiden tot een stijging van het waterniveau in het meer, maar er zijn geen extreme overstromingen of droogtes die de leefomgeving van Metriaclima chrysomallos ernstig beïnvloeden. De stabiliteit van het ecosysteem in het meer is cruciaal voor het voortbestaan van deze vissoort en andere inheemse soorten.
Dieet
Voeding in het Wild: In hun natuurlijke habitat, het Malawimeer, heeft Metriaclima chrysomallos een dieet dat voornamelijk bestaat uit algen en plankton. Deze cichliden zijn limnivoren, wat betekent dat ze zich voeden met het opgroeiende leven op de rotsen en de bodem van het meer. Ze gebruiken hun speciale gebit om algen van de rotsen te schrapen en kleine ongewervelde dieren te vangen. Hun unieke voedingsgedrag houdt in dat ze hun kaken in een bijna rechte hoek kunnen openen, waardoor ze efficiënt kunnen “harken” door de algen en diatomeeën van het substraat te verzamelen.
Voeding in het Aquarium: Wanneer je Metriaclima chrysomallos in een aquarium houdt, is het belangrijk om hun dieet zo goed mogelijk na te volgen. In een aquarium kun je ze een gevarieerd dieet aanbieden dat bestaat uit:
- Algenpellets: Deze zijn speciaal ontworpen voor cichliden en bevatten de voedingsstoffen die ze nodig hebben.
- Vriesvoer: Voedsel zoals artemia (zoutwatergarnaal) en daphnia (watervlooien) kan een goede aanvulling zijn op hun dieet.
- Groenten: Je kunt ook bladsla, spinazie of courgette aanbieden, die ze kunnen schrapen en eten.
- Commercieel cichlidenvoer: Er zijn verschillende soorten commercieel voer beschikbaar dat speciaal is samengesteld voor cichliden, met een focus op eiwitten en vezels.
Het is belangrijk om ervoor te zorgen dat het voer dat je aanbiedt, rijk is aan plantaardige ingrediënten, omdat dit het natuurlijke dieet van de vissoort weerspiegelt. Vermijd voer met een te hoog eiwitgehalte, omdat dit kan leiden tot gezondheidsproblemen zoals vetzucht en andere spijsverteringsproblemen.
Door een gevarieerd en uitgebalanceerd dieet aan te bieden, kun je de gezondheid en het welzijn van Metriaclima chrysomallos in je aquarium bevorderen, wat bijdraagt aan hun levendigheid en kleur.
Het Aquarium voor Metriaclima chrysomallos
Om Metriaclima chrysomallos succesvol te houden, is een aquarium van minimaal 300 liter en 120 centimeter lengte aan te raden. Dit biedt voldoende ruimte voor de vissen om te zwemmen en hun territorium te vestigen. Als je van plan bent om meerdere paren te houden (of meerdere soorten), is het verstandig om een groter aquarium te kiezen, bij voorkeur vanaf 500 liter en 150 centimeter. Dit helpt om agressie tussen de mannetjes te minimaliseren en zorgt voor een gezondere leefomgeving.
Inrichting van het Aquarium
De inrichting van het aquarium is cruciaal voor het welzijn van Metriaclima chrysomallos. Deze soort komt uit een rotsachtige omgeving, dus het is belangrijk om het aquarium zo in te richten dat het hun natuurlijke habitat nabootst. Hier zijn enkele richtlijnen voor de inrichting:
- Rotsen en Schuilplaatsen: Gebruik grote rotsen om schuilplaatsen en territoria te creëren. Zorg voor verschillende niveaus en openingen tussen de rotsen, zodat de vissen zich kunnen verstoppen en hun eigen ruimte kunnen claimen.
- Substraat: Een fijn (filter) zandsubstraat is het beste voor deze soort. Dit helpt niet alleen bij het creëren van een natuurlijke omgeving, maar het biedt ook een veilige plek voor de vissen om te graven en te forageren. Vermijd grof grind, omdat dit de schubben van de vissen kan beschadigen.
- Planten: Hoewel Metriaclima chrysomallos niet veel behoefte heeft aan planten, kunnen enkele stevige, niet-gevoelige planten worden toegevoegd voor extra schuilplaatsen en decoratie. Kies voor planten die goed gedijen in een rotsachtige omgeving, zoals Anubias of Java varen.
Waterwaarden
De beste waterwaarden voor Metriaclima chrysomallos in het aquarium zijn als volgt:
- pH: 7.5 tot 8.5
- Hardheid: 12 tot 20 dGH
- Temperatuur: 22 tot 26 graden Celsius
Het is belangrijk om regelmatig de waterkwaliteit te controleren en ervoor te zorgen dat de waarden binnen deze richtlijnen blijven om de gezondheid van de vissen te waarborgen.
Compatibiliteit met Andere Bewoners
Metriaclima chrysomallos kan goed worden gehouden met andere mbuna-cichliden, maar het is belangrijk om de juiste soortgenoten te kiezen om conflicten te minimaliseren. Kies hiervoor soorten waarvan de mannen niet op elkaar lijken. Geschikte medebewoners zijn onder andere:
Deze soorten zijn vergelijkbaar in grootte en temperament, wat helpt om een harmonieuze gemeenschap te creëren. Vermijd het houden van Metriaclima chrysomallos met grotere of agressievere soorten, zoals sommige soorten van het geslacht Cynotilapia of Melanochromis, omdat dit kan leiden tot stress en agressie in het aquarium.
Met deze richtlijnen voor het aquarium, inclusief de grootte, inrichting, waterwaarden en compatibiliteit, ben je goed voorbereid om Metriaclima chrysomallos succesvol te houden en te genieten van deze prachtige cichlide in je eigen aquarium.
Kweek Aquarium en Conditioneren
Metriaclima chrysomallos kan zowel in een gewoon aquarium als in een speciaal kweekaquarium worden gekweekt. Voor de beste resultaten is het echter aan te raden om een speciaal kweekaquarium te gebruiken. Dit aquarium moet minimaal 200 liter groot zijn, zodat er voldoende ruimte is voor de vissen om hun territorium te vestigen en zich comfortabel te voelen.
Verlichting en Filter
De verlichting in het kweekaquarium moet helder zijn, maar niet te fel, om een natuurlijke omgeving te simuleren. Een dag-nachtcyclus van ongeveer 10-12 uur per dag is ideaal. Met voldoende belichting groeien er vanzelf wat algen op de rotsen waarmee het jongbroed zich kan voeden. Het filter moet een krachtig extern filter zijn dat in staat is om het water effectief te circuleren en te filteren, wat bijdraagt aan een gezonde leefomgeving voor de vissen.
Conditioneren van de Vissen
Om de vissen voor te bereiden op de kweek, is het belangrijk om ze goed te voeden met een gevarieerd dieet. Dit kan bestaan uit hoogwaardige algenpellets, vriesvoer zoals artemia en daphnia, en verse groenten zoals courgette of spinazie. Het doel is om de vissen in optimale conditie te brengen, zodat ze gezond en actief zijn tijdens het broedseizoen.
Ratio tussen de Sekses
Als je een kweekgroep wilt opzetten, is een goede verhouding van één mannetje op twee tot drie vrouwtjes ideaal (bijvoorbeeld 1 mannetje en 2-3 vrouwtjes). Dit helpt om de agressie van de mannelijke vissen te verspreiden en zorgt ervoor dat de vrouwtjes niet overbelast worden door de aandacht van één enkele man.
Het Afzetten
Kleuren tijdens het Afzetten
Tijdens het afzetten vertonen Metriaclima chrysomallos een opvallende verandering in kleur. De mannelijke vissen krijgen intensere en levendigere kleuren, het blauw wordt helderder en als ze een gele keel hebben, dan wordt het geel intenser. Dit maakt hen aantrekkelijker voor de vrouwtjes. Deze kleurverandering is in belangrijk onderdeel van hun voortplantingsritueel en helpt om de aandacht van de vrouwtjes te trekken.
Ritueel van Hofmaken
Het hofmaken bij Metriaclima chrysomallos is een fascinerend proces. Mannetjes zullen hun territorium verdedigen en een gebied rond hun schuilplaats markeren. Ze vertonen vaak een agressief en dominant gedrag tegenover andere mannelijke vissen om hun status te bevestigen. Tijdens het hofmaken zal het mannetje zijn kleuren intensiveren en verschillende zwembewegingen maken om de vrouwtjes aan te trekken. Dit kan inhouden dat ze cirkels zwemmen, hun vinnen spreiden en hun lichaam in verschillende hoeken draaien om hun schoonheid te tonen. Met trillende bewegingen proberen ze de vrouw te lokken naar de door hen gekozen paaiplaats.
Eieren en Leggedrag
Metriaclima chrysomallos zijn muilbroeders, wat betekent dat de vrouwtjes de eieren in hun mond houden na het afzetten. Het afzetten vindt meestal plaats in de vroege ochtend of de late namiddag, wanneer de vissen actiever zijn.
Het paar cirkelt in het zand om elkaar heen. Het vrouwtje legt de eieren in het zand, en het mannetje bevrucht de eieren onmiddellijk daarna. Ze cirkelen door waarna de vrouw de eieren oppakt en in haar muil neemt. Dit proces herhaalt zich totdat alle eieren zijn gelegd en zich veilig in de muil van de vrouw bevinden.
Aantal en Kenmerken van de Eieren
Het aantal eieren dat een vrouwtje kan leggen varieert, maar het ligt meestal tussen de 20 en 50 eieren per leg. De eieren hebben een doorzichtige of lichtgele kleur.
Opgroeien van de Jonge Vissen
De eieren van Metriaclima chrysomallos komen doorgaans uit na ongeveer 3 tot 4 dagen, afhankelijk van de temperatuur en de waterkwaliteit. De jonge visjes worden echter nog niet losgelaten. Ze blijven in de muil van de vrouw. Ze teren dan nog op hun eidooierzak. Pas zo’n 20 tot 21 dagen na het afzetten, laat de vrouw de jonge visjes los.
In een gemengd aquarium met andere volwassen vissen, eindigen de jonge visjes vaak als voer. Als je een heel nest met jonge visjes wil opkweken, dan heb je een kweek aquarium nodig. Verwijder de vrouw rond dag 16 of 17 uit het hoofd aquarium en plaats haar in het kweek aquarium. Deze hoeft niet heel groot te zijn. Richt het aquarium in met een verwarming, sponsfilter, zand op de bodem en een schuilplaats waar de vrouw zich kan verschuilen.
Na het loslaten van de jonge visjes, eet de vrouw ze niet direct op. Je hebt meer dan genoeg tijd om de vrouw na het loslaten terug te plaatsen in het hoofdaquarium.
Eerste Voeding
Het eerste voer voor de jonge vissen bestaat meestal uit fijn gewreven vlokvoer, fijngewreven spirulina vlokken en dergelijke. Het is belangrijk om de jonge vissen meerdere keren per dag kleine hoeveelheden voer te geven om ervoor te zorgen dat ze voldoende voedingsstoffen binnenkrijgen voor een gezonde groei.
Waterverversing en Overlevingspercentage
Het is belangrijk om de waterkwaliteit in het aquarium goed te onderhouden, vooral tijdens de opgroei van de jonge vissen. Regelmatige waterverversingen zijn noodzakelijk; een verversing van 10-20% van het water per week is aan te raden om de waterkwaliteit op peil te houden. Dit helpt om schadelijke stoffen te verminderen en zorgt voor een gezonde omgeving voor de jonge vissen.
Conclusie
Metriaclima chrysomallos is een prachtige cichlide die een waardevolle aanvulling kan zijn voor zowel ervaren als beginnende aquariumhouders, mits de juiste omstandigheden worden gecreëerd. Deze soort vereist een goed ingericht aquarium met voldoende schuilplaatsen en een geschikte waterkwaliteit. Het is aan te raden om een haremstructuur aan te houden, met één mannetje en meerdere vrouwtjes, om agressie te minimaliseren en een harmonieuze omgeving te bevorderen.
Hoewel ze soms territoriaal kunnen zijn, zijn ze over het algemeen niet moeilijk te houden, zolang hun behoeften op het gebied van voeding en omgeving worden gerespecteerd. Hun interessante kweekgedrag en levendige kleuren maken ze tot een fascinerende soort om te observeren. Met de juiste zorg en aandacht kunnen aquariumhouders jarenlang genieten van deze kleurrijke en actieve vissen.
Video
Auteur
Sinds ik op mijn twaalfde mijn eerste tweedehands aquarium kocht heb ik altijd wel een of meer aquariums gehad. Ik heb zelfs een garage ingericht als kweekruimte waarin ik in 50 aquariums zo’n 10.000 liter water in gebruik had. Op het moment heb ik nog twee aquariums. Een 1250 liter Tanganyika aquarium en een 250 liter gezelschapsaquarium met planten. De laatste 10 jaar heb ik aan deze website gewerkte als schrijver en fotograaf.
Copyright foto’s
Toni Wagner – tonis-africancichlids.de (originele website niet meer online)
Mark Thomas – Marks Fiskenarie
Bibliografie
- Stauffer, J. R., & Konings, A. F. (2006). Revised diagnosis of Metriaclima (Teleostei: Cichlidae) with description of a new species from Lake Malawi National Park, Africa.
- Ciccotto, P. J., Konings, A., & Stauffer, J. R. (2011). Descriptions of five new species in the genus Metriaclima (Teleostei: Cichlidae) from Lake Malaŵi, Africa.
- Stauffer, J. R., Black, K., & Konings, A. F. (2013). Descriptions of five new species of Metriaclima (Teleostei: Cichlidae) from Lake Malaŵi, Africa. PDF.
- Stauffer, J. R. (1997). A revision of the blue-black Pseudotropheus zebra (Teleostei: Cichlidae) complex from Lake Malaŵi, Africa, with a description of a new genus and ten new species.
