Paracheirodon axelrodi – Kardinaal Tetra
De Kardinaal Tetra, met de wetenschappelijke naam Paracheirodon axelrodi, is een populaire aquariumvis die bekend staat om zijn opvallende kleuren. Deze soort werd voor het eerst beschreven in 1956 door Leonard Peter Schultz.
In het Nederlands kennen we deze vis onder de namen Kardinaal Tetra of Kardinaaltetra. Deze naam heeft de vis te danken aan de helderrode kleur aan de onderzijde van zijn lichaam, die doet denken aan de kleding van een kardinaal.
De Kardinaal Tetra behoort tot de familie Acestrorhamphidae. De wetenschappelijke geslachtsnaam Paracheirodon is op te splitsen in twee delen: “Para” betekent ‘bijna’ of ‘onecht’, wat inhoudt dat de vis ‘lijkt op’ een ander geslacht. “Cheirodon” betekent ‘puntige paal’ en verwijst naar de puntige tanden die kenmerkend zijn voor dit geslacht. De soortnaam “axelrodi” is een eerbetoon aan de auteur Herbert R. Axelrod.
Deze soort heeft ook enkele synoniemen gekend, wat betekent dat hij in het verleden onder andere wetenschappelijke namen bekend stond. Dit zijn Cheirodon axelrodi en Hyphessobrycon cardinalis.
Beschrijving
De Kardinaal Tetra is een opvallende verschijning in het aquarium, vooral door zijn levendige kleuren. Deze visjes worden gemiddeld zo’n 4 tot 4,5 centimeter lang (totale lengte inclusief staart), hoewel sommige vrouwtjes tot wel 5 centimeter kunnen uitgroeien.
Uiterlijk
Het lichaam van de Kardinaal Tetra is langwerpig en slank. De meest kenmerkende eigenschappen zijn de heldere, iriserende blauwe en rode kleuren. Over de flank loopt een fluoriserende blauwe horizontale streep, die begint bij de bek en doorloopt tot aan de staart. Direct onder deze blauwe streep bevindt zich een felrode band die zich uitstrekt over de onderzijde van het lichaam. De vinnen zijn doorzichtig en kleurloos, terwijl de rug en buik een zilverachtige glans hebben.
Er zijn subtiele kleurverschillen tussen vissen uit verschillende regio’s. Zo heeft de vorm uit de Rio Negro vaak een rechtere en langere blauwe streep die verder doorloopt, en meer rood pigment op de buik. De vorm uit de Orinoco heeft doorgaans minder rood aan de onderkant van het lichaam en een blauwe streep die iets korter is en soms een lichte boog vormt, wat deze vissen een iets ‘steviger’ uiterlijk geeft. Soms worden er ook “platinum” of “gouden” varianten gevonden in het wild, waarbij de schubben een metaalachtige glans hebben. Dit wordt veroorzaakt door een parasiet die de aanmaak van guanine in de schubben stimuleert.
De Kardinaal Tetra lijkt veel op zijn neef, de Neon Tetra (Paracheirodon innesi). Het verschil is echter te zien aan de hoeveelheid rood pigment: de Kardinaal Tetra heeft relatief meer rood op het lichaam en een bredere blauwe streep die verder naar achteren doorloopt. Ook heeft de Kardinaal Tetra een minder duidelijke witte markering op de anaalvin.
Verschillen tussen mannetjes en vrouwtjes
Het is best lastig om het verschil tussen mannetjes en vrouwtjes Kardinaal Tetra’s te zien, omdat ze erg op elkaar lijken. Over het algemeen blijven de mannetjes iets kleiner en slanker dan de vrouwtjes van dezelfde leeftijd. Vrouwtjes hebben vaak een iets rondere buik, vooral wanneer ze eitjes dragen, waardoor ze wat voller lijken. Soms heeft het mannetje een klein haakje aan de anaalvin, maar dit is niet altijd het geval.
Gedrag en temperament
De Kardinaal Tetra is een vredelievende en zachtaardige vis, wat hem zeer geschikt maakt voor een gezelschapsaquarium. Het zijn echte scholenvormende vissen en komen het beste tot hun recht in een groep van minimaal 8 exemplaren. Hoe groter de school, hoe mooier hun natuurlijke gedrag te observeren is. Ze vormen voornamelijk een hechte school wanneer ze zich bedreigd voelen, bijvoorbeeld door grotere vissen.
Ze zwemmen voornamelijk in de middelste waterlagen van het aquarium, maar kunnen in principe in alle waterlagen worden aangetroffen. Ze zijn niet territoriaal en bemoeien zich over het algemeen niet met andere vissen, hoewel ze door hun kleine formaat wel wat schuw kunnen zijn in het bijzijn van grotere medebewoners.
Levensverwachting
In het wild is de levensverwachting van een Kardinaal Tetra relatief kort, ongeveer 1 jaar. In een goed onderhouden aquarium kunnen ze echter aanzienlijk langer leven, vaak 5 tot 8 jaar, en soms zelfs tot wel 10 jaar oud worden.
Biotoop
Paracheirodon axelrodi heeft een groot natuurlijk verspreidingsgebied in Zuid-Amerika. Ze komen voor in landen als Venezuela, Colombia en Brazilië. Specifieke riviersystemen waar ze te vinden zijn, zijn de Rio Negro, Rio Orinoco, Rio Vaupés en de Rio Aturia, inclusief hun zijrivieren.
Type water en habitat
Deze visjes leven voornamelijk in kleine, schaduwrijke stroompjes met helder water of in zogenaamde zwartwaterrivieren. Zwartwater is water dat rijk is aan tannines en humusstoffen van verrottende bladeren en hout, waardoor het een thee-achtige kleur krijgt en vaak zuur is met een lage geleidbaarheid. Ze worden gevonden in overstroomde bossen, in ondiepe, beschaduwde gebieden met weinig stroming. In deze omgevingen bevolken ze doorgaans het middelste deel van het water, vaak in grote scholen.
De natuurlijke habitat van de Kardinaal Tetra wordt gekenmerkt door een overvloed aan ondergedompelde vegetatie, takken, bladeren en wortels, die zorgen voor schuilplaatsen en een donkere omgeving. De bodem bestaat vaak uit zand of modder, bedekt met een laag bladafval.
Klimaat
De gebieden waar de Kardinaal Tetra leeft, zoals de Amazonebekkens, kennen een tropisch klimaat met duidelijke regen- en droge seizoenen. De Kardinaal Tetra legt zijn eieren voornamelijk tijdens het regenseizoen. De manipulatie van het waterniveau (door kunstmatige regen), pH en elektrische geleidbaarheid bleek de paai van de Kardinaal Tetra in laboratoriumomstandigheden te bevorderen, wat suggereert dat deze factoren in het wild ook een rol spelen bij de voortplanting, mogelijk door seizoensgebonden veranderingen in waterstand en samenstelling.
Dieet
De Kardinaal Tetra is een omnivoor, wat betekent dat hij zowel plantaardig als dierlijk voedsel eet. Echter, in de natuur is hun dieet voornamelijk gericht op dierlijk voedsel.
Voedsel in het wild
In hun natuurlijke leefomgeving zijn Kardinaal Tetra’s voornamelijk roofdieren. Ze voeden zich met de kleine diertjes, ook wel mesofauna genoemd, die zich hechten aan ondergedompeld bladafval, wortels en waterplanten. Hun dieet bestaat voornamelijk uit kleine ongewervelden, eieren, kleine insecten zoals mieren en mijten, larven (waaronder chironomide larven) en zelfs kleine jonge visjes. Ze eten eigenlijk alles wat beweegt en klein genoeg is om te vangen. Microkreeftjes en larven van muggen zijn de meest voorkomende prooien die ze eten. Daarnaast krijgen ze ook kleine hoeveelheden algen binnen, hoewel dit minder vaak voorkomt dan dierlijk voedsel.
Voedsel in het aquarium
Om de Kardinaal Tetra gezond te houden in het aquarium, is het belangrijk om ze een gevarieerd dieet aan te bieden. Een afwisselend menu van vlokvoer is een goede basis. Dit kan aangevuld worden met klein levend- of diepvriesvoer, zoals Daphnia (watervlooien) en vers uitgekomen Artemia (pekelkreeftjes). Dit gevarieerde dieet bootst hun natuurlijke voedingspatroon na en zorgt ervoor dat ze alle benodigde voedingsstoffen binnenkrijgen.
Het Aquarium
De Kardinaal Tetra is een van de meest gehouden vissen in gezelschapsaquaria, en met de juiste inrichting en waterwaarden komt hij prachtig tot zijn recht. Het zijn echte scholenvormers en voelen zich het prettigst in een groep van minimaal 8 visjes. Hoe groter de school, hoe mooier en natuurlijker hun gedrag te observeren is. Voor een school van 8 tot 10 Kardinaal Tetra’s is een aquarium van minimaal 60 centimeter lengte (ongeveer 60 liter) aan te raden. Voor grotere scholen of in combinatie met andere vissen is een groter aquarium altijd beter.
Inrichting
De inrichting van het aquarium moet de natuurlijke leefomgeving van de Kardinaal Tetra nabootsen. Gedempt licht is ideaal. Dit kan bereikt worden door het gebruik van drijfplanten op het wateroppervlak, die het licht filteren en schaduw creëren. Voldoende beschutting zijn belangrijk. Dit kan bestaan uit dichte beplanting, kienhout (takken en wortels) en rotsen. Deze elementen bieden de vissen plekken om zich terug te trekken en zich veilig te voelen, net zoals in hun natuurlijke habitat waar ze zich tussen ondergedompelde vegetatie en bladafval bevinden.
Een donkere bodem van zand of fijn grind, eventueel aangevuld met een laagje gedroogde bladeren (zoals Catappa bladeren), bootst de bodem van hun natuurlijke zwartwaterbiotoop na. Dit helpt ook om het water licht te verzuren en tannines af te geven, wat bijdraagt aan hun welzijn.
Geschikte waterwaarden
De Kardinaal Tetra komt van nature voor in zacht, zuur water, vaak met de kenmerken van zwartwater. Het is belangrijk om deze omstandigheden zoveel mogelijk na te bootsen in het aquarium. De watertemperatuur moet tussen de 23 en 29 graden Celsius liggen. Het is aan te raden om de vissen niet constant op de uiterste minimale of maximale temperatuur te houden, omdat dit hun levensduur kan verkorten. Een stabiele temperatuur rond de 25-27°C is vaak ideaal.
Het zwarte water is vrij zuur. Een pH-waarde tussen 4.0 en 6.5 is geschikt voor deze soort. De waterhardheid (dH) mag variëren tussen 5 en 12. Kardinaal Tetra’s geven de voorkeur aan zacht water.
Deze soort is gevoelig voor veranderingen in de watersamenstelling en waterkwaliteit. Regelmatige waterverversingen met goed geconditioneerd water zijn essentieel. Bij het introduceren van nieuwe vissen is het gebruik van de druppelmethode aan te raden om ze geleidelijk te laten wennen aan de nieuwe waterwaarden.
Geschikte en ongeschikte medebewoners
De Kardinaal Tetra is een vredelievende en zachtaardige vis, waardoor hij goed gecombineerd kan worden in een gezelschapsaquarium.
Geschikte medebewoners zijn andere kleine, vredelievende vissen die vergelijkbare waterwaarden waarderen. Denk hierbij aan andere kleine tetra’s, Dwergcichliden (zoals Apistogramma soorten), Pantsermeervallen, Otocinclus meervallen en kleine Rasbora’s. Een wat grotere, vredelievende soort zoals een zwaarddrager kan er zelfs voor zorgen dat de Kardinaal Tetra’s sneller een schooltje vormen, omdat ze zich dan veiliger voelen.
Ongeschikte medebewoners zijn grote of agressieve vissen. Maanvissen (Pterophyllum scalare) zijn bijvoorbeeld jagers en zullen de Kardinaal Tetra’s als voedsel zien. Ook vissen die bekend staan om het bijten in vinnen, of vissen die te druk zijn, kunnen stress veroorzaken bij de schuwe Kardinaal Tetra’s.
Gevoeligheid voor Ziektes
Paracheirodon axelrodi is een populaire aquariumvis, maar staat erom bekend dat hij relatief gevoelig is voor bepaalde ziektes en veranderingen in zijn omgeving. Dit maakt een zorgvuldige verzorging en aandacht voor waterkwaliteit extra belangrijk.
Witte Stip
Een veelvoorkomende ziekte waar de Kardinaal Tetra erg gevoelig voor is, is Witte Stip (Ichthyophthirius multifiliis). Deze parasitaire infectie manifesteert zich als kleine witte puntjes op het lichaam en de vinnen van de vis, lijkend op zoutkristallen. Stress door slechte waterkwaliteit, temperatuurschommelingen of ongeschikte medebewoners kan de vissen vatbaarder maken voor deze ziekte.
Preventie en Gezondheidsbevordering
Om de Kardinaal Tetra gezond te houden en ziektes te voorkomen, zijn de volgende aspecten belangrijk:
- Stabiele Waterkwaliteit: Regelmatige waterverversingen en het handhaven van de juiste waterwaarden (temperatuur, pH, hardheid) zijn essentieel. Extreme schommelingen moeten worden vermeden. De temperatuur moet bijvoorbeeld tussen de 23 en 29 graden Celsius liggen, maar het is raadzaam om de vissen niet constant op de uiterste minimale of maximale temperatuur te houden, omdat dit hun levensduur kan verkorten .
- Juiste Acclimatisatie: Bij het introduceren van nieuwe Kardinaal Tetra’s in het aquarium, of bij het verplaatsen van vissen, is het absoluut noodzakelijk om de druppelmethode te gebruiken. Dit zorgt ervoor dat de vissen geleidelijk kunnen wennen aan de nieuwe watersamenstelling en voorkomt stress die tot ziekte kan leiden.
- Gevarieerd Dieet: Een voedzaam en afwisselend dieet, bestaande uit hoogwaardig vlokvoer aangevuld met klein levend- of diepvriesvoer zoals Daphnia en Artemia, draagt bij aan een sterk immuunsysteem en algehele vitaliteit.
- Geschikte Medebewoners: De Kardinaal Tetra is een vredelievende vis. Het vermijden van grote of agressieve medebewoners, zoals Maanvissen die hen als prooi zien, vermindert stress en de kans op verwondingen, wat de weerstand tegen ziektes verhoogt. Een school van minimaal 8 exemplaren zorgt er ook voor dat ze zich veiliger voelen en minder gestrest zijn.
- Stressvermindering: Een goed ingericht aquarium met gedempt licht, drijfplanten en voldoende schuilplaatsen (dichte beplanting, kienhout) bootst hun natuurlijke biotoop na en vermindert stress, wat bijdraagt aan een betere gezondheid.
Door deze richtlijnen te volgen, kan de levensverwachting van de Kardinaal Tetra in het aquarium aanzienlijk worden verlengd, van ongeveer 1 jaar in het wild tot wel 5 tot 10 jaar in een goed onderhouden aquarium.
Kweek van de Paracheirodon axelrodi – Kardinaal Tetra
Kardinaaltetra’s kweken is zeer moeilijk. Er zijn alleen verslagen te vinden van incidenteel gelukte kweken.
Gebruik een kweek aquarium met heel zacht water met een pH van 5.5 tot 6.0. Richt het aquarium in met Javamos of een legrooster en weinig verlichting. De eitjes komen na een dag al uit, en de kleintjes zwemmen na een paar dagen al rond. Kardinaaltetra´s zijn vrijleggers, na de ei afzetting de ouders uitvangen anders eten ze de eitjes op. De jonge Paracheirodon axelrodi kunnen opgekweekt worden met pantoffeldiertjes.
In het wild legt de Kardinaaltetra eieren tijdens het regen seizoen. Het paren gebeurd veelal in de schemering. Het mannetje omhelst het vrouwtje, tijdens het loslaten van de eieren laat de man ook zijn hom los en bevrucht daarbij de eieren. De tot wel 500 eieren worden gewoon losgelaten in de rivier. Omdat de eieren van de Paracheirodon axelrodi gevoelig zijn voor licht worden ze losgelaten in de beschaduwde delen van de rivier.
De kweek is zeer moeilijk maar niet onmogelijk. Zie ook het artikel De kweek van de Kardinaaltetra.
Conclusie
De Kardinaal Tetra is ongetwijfeld een van de meest betoverende en kleurrijke aquariumvissen, geliefd om zijn intens blauwe en dieprode strepen die een schitterend contrast vormen in elk aquarium. Deze kleine, vreedzame scholenvis, afkomstig uit de donkere wateren van het Amazonegebied, staat bekend om zijn elegante zwemgedrag en rustige karakter. Om deze tropische schoonheid optimaal te laten gedijen, is een goed ingericht aquarium van minimaal 80 liter essentieel, voorzien van een donkere bodem, veel beplanting en gedempt licht, bij voorkeur met drijfplanten en wortelhout voor natuurlijke schuilplaatsen. Ze voelen zich het prettigst in een school van minimaal 10 tot 15 exemplaren, wat hun natuurlijke gedrag en kleurintensiteit ten goede komt.
Hoewel de Kardinaal Tetra een robuuste en actieve vis kan zijn in de juiste omstandigheden, is hij wel iets gevoeliger dan de Neon Tetra en vraagt hij om stabiele, zachte en licht zure waterwaarden (pH 4.5–6.5, GH 1–6, temperatuur 23–29 °C). Ze reageren gevoelig op schommelingen in temperatuur, pH of nitriet, waardoor wekelijkse waterverversingen en een goed onderhouden filter cruciaal zijn . Het kweken van deze soort is een aanzienlijke uitdaging die veel inspanning en specifieke waterparameters vereist, maar met de juiste voorbereiding en kennis kan het leiden tot succesvolle resultaten . Wie zorgt voor stabiliteit, rust en een gevarieerd dieet, wordt beloond met een levendige, kleurrijke school die het aquarium tot leven brengt en een levensduur van 5 tot 10 jaar kan bereiken.
Video
Veel Gestelde Vragen – FAQ
🌡️ Wat is de ideale watertemperatuur en pH-waarde voor de Kardinaaltetra?
De Kardinaaltetra voelt zich het beste bij een watertemperatuur tussen 23°C en 27°C en een pH-waarde tussen 4,5 en 7,0. Ze geven de voorkeur aan zacht, licht zuur water, vergelijkbaar met hun natuurlijke habitat in het Amazonegebied.
❤️ Hoe groot wordt een Kardinaaltetra en hoe oud kan hij worden?
In aquaria kunnen Kardinaaltetra’s een lengte bereiken van ongeveer 5 cm. Met de juiste verzorging kunnen ze een leeftijd van 3 tot 5 jaar bereiken.
🤝 Zijn Kardinaaltetra’s geschikt voor een gezelschapsaquarium?
Ja, Kardinaaltetra’s zijn vreedzame scholenvisjes die het goed doen in gezelschapsaquaria met andere rustige vissen. Ze voelen zich het meest op hun gemak in groepen van minstens 6 tot 10 exemplaren.
🥩 Wat eten Kardinaaltetra’s?
Kardinaaltetra’s zijn omnivoren. Ze accepteren graag een gevarieerd dieet bestaande uit fijn droogvoer, diepvriesvoer zoals artemia en watervlooien, en klein levend voer. Een gevarieerd dieet helpt bij het behouden van hun levendige kleuren en algehele gezondheid.
Auteurs
Sinds ik op mijn twaalfde mijn eerste tweedehands aquarium kocht heb ik altijd wel een of meer aquariums gehad. Ik heb zelfs een garage ingericht als kweekruimte waarin ik in 50 aquariums zo’n 10.000 liter water in gebruik had. Op het moment heb ik nog twee aquariums. Een 1250 liter Tanganyika aquarium en een 250 liter gezelschapsaquarium met planten. De laatste 10 jaar heb ik aan deze website gewerkte als schrijver en fotograaf.
Coby
Copyright foto’s
J. de Lange
Peter Maguire
Jennifer O. Reynolds
Referenties
