Chindongo

Chindongo

Het geslacht Chindongo bestaat uit een groep kleine, felgekleurde cichliden die enorm populair zijn in de aquariumhobby. Deze vissen zijn endemisch voor het Malawimeer in Afrika, wat betekent dat ze in de vrije natuur nergens anders ter wereld voorkomen. Ze behoren tot de groep die liefhebbers ‘Mbuna‘ noemen. Dit zijn vissen die gespecialiseerd zijn in het leven tussen de rotsen.

Veel vissen in dit geslacht stonden tot 2016 bekend onder de naam Pseudotropheus (vaak uit de elongatus-groep). Hoewel de naam Chindongo dus vrij nieuw is, worden de vissen zelf al tientallen jaren gehouden. Het zijn echte blikvangers in het aquarium door hun prachtige patronen en kleuren, vaak met blauwe en zwarte strepen of felgele accenten. Ze staan bekend om hun actieve gedrag, maar ook om hun pittige temperament en specifieke dieetwensen.

Naam en betekenis

De geslachtsnaam Chindongo is officieel beschreven in 2016 door de wetenschappers Li, Konings en Stauffer. Dit is een geslacht dat behoort tot de grote familie van de Cichliden (Cichlidae).

De betekenis van de naam geeft precies aan wat voor soort vissen dit zijn. In Malawi, het land waar deze vissen vandaan komen, is “Chindongo” de lokale naam voor “kleine vissen die in de rotsen leven”. In de aquariumhobby gebruiken we vaak de term “Mbuna” voor deze groep, maar dat woord wordt eigenlijk alleen in het noorden van Malawi gebruikt. De term “Chindongo” is in de lokale spreektaal veel algemener bekend.

Voor 2016 werden veel soorten die nu tot dit geslacht behoren, ingedeeld bij Pseudotropheus (specifiek de elongatus-groep). Door nauwkeurig onderzoek naar hun tanden en de bouw van hun schedel hebben ze nu hun eigen geslachtsnaam gekregen.

Kenmerken

Als je naar een Chindongo kijkt, zie je direct waarom ze zo geliefd zijn. Het zijn typische ‘Mbuna’ (rotsbewoners) met een langgerekt, maar toch vrij stevig lichaam. Er zijn een paar specifieke kenmerken waaraan je dit geslacht kunt herkennen:

• Patroon van strepen: Het belangrijkste uiterlijke kenmerk is het patroon op de flanken. Chindongo-soorten hebben verticale strepen (balken die van boven naar beneden lopen). In tegenstelling tot sommige andere cichliden, hebben ze nooit horizontale strepen of lengtebanden. Zelfs als de vissen volwassen zijn, blijven deze verticale strepen vaak zichtbaar.
• De bek en tanden: Hoewel je dit met het blote oog lastig ziet, is de bek hét kenmerk waarop biologen dit geslacht hebben ingedeeld. Ze hebben een kleine bek waarbij de onderkaak net iets korter is dan de bovenkaak.
• Speciale tanden: Hun tanden zijn bijzonder: de buitenste tanden hebben twee punten (bicuspid). Bovendien zijn de tanden in de buitenste rij veel groter (wel 4 tot 10 keer groter) dan de tanden die daarachter staan. Deze tanden zijn perfect geëvolueerd om algen van de rotsen te ‘kammen’ of te bijten.
• Formaat: De naam Chindongo verwijst lokaal naar “kleine vissen”. De meeste soorten binnen dit geslacht blijven dan ook relatief klein voor Malawicichliden, vaak tussen de 7 en 12 centimeter. Dit maakt ze zeer geschikt voor aquaria die net iets kleiner zijn dan de enorme bakken die voor grote rovers nodig zijn.

Wat betreft de kleuren: deze kunnen per soort enorm verschillen. Denk aan de felblauwe en zwarte strepen van de Chindongo demasoni of het spectaculaire contrast bij de Chindongo saulosi, waarbij de mannetjes blauw met zwart zijn en de vrouwtjes felgeel.

Herkomst

De vissen uit het geslacht Chindongo zijn afkomstig uit Afrika. Ze komen uitsluitend voor in het Malawimeer. Dit betekent dat ze endemisch zijn; in de vrije natuur vind je ze nergens anders ter wereld.

Binnen het meer hebben ze een zeer groot verspreidingsgebied. Ze komen bijna overal in het meer voor, van de oostkust in Tanzania tot de westkust in Malawi. Toch vind je niet elke soort op elke plek. Veel soorten, zoals de Chindongo saulosi, komen slechts op één specifiek rif voor (in dit geval Taiwanee Reef).

Hun natuurlijke habitat bestaat volledig uit rotsformaties. Ze leven in het ondiepe water waar veel zonlicht doordringt. Dit zonlicht is essentieel, omdat het zorgt voor de groei van een dikke laag algen op de stenen (ook wel ‘Aufwuchs’ genoemd). De vissen verlaten de veiligheid van de rotsen zelden en zwemmen bijna nooit boven open zandvlaktes, omdat ze daar kwetsbaar zijn voor roofdieren.

Gedrag

Vissen uit het geslacht Chindongo staan bekend om hun pittige en actieve karakter. Het zijn zeker geen stille types! In de natuur zijn deze vissen de hele dag bezig met het verdedigen van hun voedselbron. Ze beheren zogenaamde ‘algentuinen’. Dit zijn stukken rots waar smakelijke algen op groeien. Omdat voedsel in het meer schaars kan zijn, jagen ze elke vis weg die probeert om van ‘hun’ stenen te eten.

In het aquarium zie je dit gedrag duidelijk terug. Ze zijn territoriaal en kunnen behoorlijk agressief zijn, vooral tegenover soortgenoten. De mannetjes claimen vaak een specifiek hol of een stapel stenen en verdedigen dit fel tegen indringers. Ze zijn hierin vaak feller dan veel andere Mbuna-soorten.

Wat bijzonder is aan hun gedrag, is de manier waarop ze eten. Ze zwemmen vaak in een schuine hoek (ongeveer 30 tot 60 graden) naar de stenen toe om happen uit de algenlaag te nemen. Door dit drukke gedrag brengen ze veel leven in de brouwerij, maar ze vragen wel om medebewoners die tegen een stootje kunnen.

Soorten Chindongo

Hieronder vind je de lijst met Chindongo soorten die nog niet aan de database zijn toegevoegd. Daaronder, met foto, vind je de soorten die al wel in de database zijn opgenomen.

• Chindongo ater
• Chindongo cyaneus
• Chindongo elongatus
• Chindongo heteropictus
• Chindongo longior