Trichogaster chuna – Honing Goerami

Trichogaster chuna – Honing Goerami

Trichogaster chuna werd voor het eerst beschreven door Hamilton in 1822. In het Nederlands kennen we deze soort onder de lieflijke naam Honing Goerami of Honinggoerami. Het geslacht Trichogaster zelf werd eerder, in 1801, opgesteld door Bloch & Schneider. De meest bekende naam is Colisa chuna maar na het herschrijven van de hele familie heet deze soort nu Trichogaster chuna. Deze vis behoort tot de familie Osphronemidae en valt onder de onderfamilie Trichogastrinae.

De geslachtsnaam Trichogaster heeft een interessante etymologische achtergrond, afkomstig uit het Oudgrieks. Het woord θρίξ (thríx) betekent “haar” en γαστήρ (gastḗr) betekent “maag” of “buik”. Deze naam verwijst naar de enkele lange, haarachtige straal in hun buikvinnen, die deze vissen gebruiken als een soort “tasters” of “voelsprieten”. De soortnaam chuna is vermoedelijk afgeleid van Chuna-khalisa, een lokale Bengaalse naam voor deze vissoort in India, waar de vis ook voorkomt in Bangladesh.

Synoniemen: Colisa chuna, Trichopodus chuna, Trichopodus sota, Colisa sota.

Als ervaren aquariumhouder is het essentieel om een diepgaand begrip te hebben van de vissen die we houden. Na de naamgeving van de Honing Goerami, Trichogaster chuna, te hebben behandeld, duiken we nu in de gedetailleerde beschrijving van deze charmante soort.

Beschrijving

De Honing Goerami heeft een ovaalvormig lichaam en bereikt een maximale totale lengte van ongeveer 5,5 centimeter. De basiskleur van de vis kan variëren, maar volwassen vrouwtjes zijn doorgaans bruinachtig van kleur en hebben meestal een brede, bruinachtige streep die van achter het oog tot aan de staartwortel loopt. Niet-paaiende mannetjes vertonen een vergelijkbare zijstreep, maar hun lichaamskleur is iets oranjeachtig, en de voorste delen van de rug- en anaalvinnen hebben geelachtige randen.

Een opvallend kenmerk van het geslacht Trichogaster zijn de buikvinnen, die zijn omgevormd tot enkele, lange, draadachtige stralen. Deze worden door de vissen gebruikt als tastorganen of “voelsprieten” om hun omgeving te verkennen.

Verschillen tussen Mannetjes en Vrouwtjes (Seksuele Dimorfie)

De verschillen tussen mannetjes en vrouwtjes zijn bij de Honing Goerami vrij duidelijk, vooral tijdens de paaitijd.

• Vrouwtjes: Zoals eerder genoemd, zijn volwassen vrouwtjes over het algemeen bruinachtig en merkbaar groter dan de mannetjes. Ze hebben een duidelijke, brede bruinachtige streep over de flanken.
• Mannetjes: Buiten de paaitijd lijken mannetjes qua patroon op vrouwtjes, maar hun lichaamskleur neigt meer naar oranje, en de randen van hun rug- en anaalvinnen zijn geelachtig. Tijdens de paaitijd ondergaan mannetjes een spectaculaire kleurverandering. Hun lichaam en kieuwdeksels worden helder oranje, terwijl hun kop, het voorste-onderste deel van het lichaam en de stekelige stralen van de anaalvin donkerblauw tot zwart kleuren. Het is belangrijk op te merken dat deze intense kleurveranderingen niet optreden bij de verschillende kweekvarianten, zoals de ‘rode’, ‘sunset’ of ‘gouden’ Honing Goerami’s, die in de aquariumhandel verkrijgbaar zijn.

Gedragsmatig zijn er ook verschillen, met name tijdens de voortplanting. Het mannetje bouwt een klein schuimnest en lokt vervolgens een paairijp vrouwtje.

Gedrag en Temperament

De Honing Goerami staat bekend als een vreedzame en relatief langzaam zwemmende vissoort. Ze zijn van nature schuw en kunnen gemakkelijk geïntimideerd worden door grotere of actievere medebewoners in het aquarium. Daarom is het belangrijk om medebewoners zorgvuldig te kiezen en agressieve soorten te vermijden.

Hoewel ze niet in scholen zwemmen zoals sommige andere vissoorten, gedragen Honing Goerami’s zich interessanter wanneer ze in groepen worden gehouden. Het wordt aanbevolen om minimaal 4 tot 6 exemplaren aan te schaffen, aangezien ze interactie met soortgenoten nodig lijken te hebben. Binnen een groep ontwikkelen ze een merkbare hiërarchie, waarbij dominante individuen soms rivalen wegjagen bij het voeren of wanneer ze hun favoriete plek innemen. Ze leven van nature in koppels of in groepen, en buiten de voortplantingsperiode leven ze doorgaans in groepsverband. Ze zijn enigszins territoriaal, maar over het algemeen vredelievend ten opzichte van andere soorten. Het is echter raadzaam om voldoende schuilplaatsen te bieden, vooral als er meerdere territoriale soorten in het aquarium zijn, zodat elke vis zijn eigen ruimte heeft.

Deze vissen bewonen voornamelijk de bovenste laag van het aquarium.

Bij een voldoende lage temperatuur zal een man en vrouw een koppel vormen. De man kijkt dan niet om naar andere vrouwen. Kies je voor een wat hogere temperatuur dan wordt de man actiever en zal meer achter de vrouwen aanjagen. In dat geval ik is het beter om een trio te houden om de druk van de mannen te spreiden over de vrouwen.

Levensverwachting

In een goed onderhouden aquarium kunnen Honing Goerami’s doorgaans een leeftijd van ongeveer 2 tot 3 jaar bereiken. Een goede voeding, optimale waterkwaliteit en een geschikte omgeving dragen bij aan een gezond en langer leven. Koelere watertemperaturen rond de 24 graden Celsius kunnen zelfs bijdragen aan een langere levensduur. Factoren zoals te hard water, een eentonig dieet of slechte waterkwaliteit kunnen een aanzienlijke negatieve invloed hebben op de maximale leeftijd die deze vissen kunnen bereiken.

Als ervaren aquariumhouder is het begrijpen van de natuurlijke leefomgeving van een vissoort cruciaal voor het succesvol nabootsen ervan in een aquarium. Na de naamgeving en de fysieke kenmerken van de Honing Goerami, Trichogaster chuna, te hebben besproken, richten we ons nu op hun biotoop.

Biotoop

Deze charmante vissoort is inheems in Noord-Oost India en Bangladesh. Hun natuurlijke leefgebied bestaat uit rustige wateren, zoals stilstaande of langzaam bewegende delen van rivieren, poelen of overstroomde gebieden.

Als ervaren aquariumhouder weet ik dat een passend dieet van vitaal belang is voor de gezondheid en vitaliteit van onze vissen. Na de naamgeving, beschrijving en biotoop van de Honing Goerami, Trichogaster chuna, te hebben behandeld, richten we ons nu op hun voedingsbehoeften.

Dieet

De Honing Goerami is een omnivoor, wat betekent dat ze zowel plantaardig als dierlijk voedsel eten. Dit maakt ze relatief gemakkelijk te voeden, zowel in hun natuurlijke omgeving als in het aquarium.

Wat eet deze vissoort in het wild?

In hun natuurlijke habitat zijn Honing Goerami’s niet kieskeurig en eten ze vrijwel alles wat ze tegenkomen en wat in hun bek past. Hun dieet bestaat voornamelijk uit kleine ongewervelde dieren en zoöplankton. Dit omvat onder andere kleine muggenlarven en watervlooien, die overvloedig aanwezig zijn in de langzaam stromende wateren waar ze leven.

Een interessant gedrag dat de Honing Goerami in het wild vertoont, is het vangen van prooien boven het wateroppervlak. Ze positioneren zich diagonaal ten opzichte van het wateroppervlak om hun prooi te observeren. Zodra ze een prooi zien, springen ze boven het water om deze te vangen.

Wat voer je deze vissoort in het aquarium?

In het aquarium is de Honing Goerami een gemakkelijke eter en stelt ze geen bijzondere eisen aan het voer. Ze accepteren een breed scala aan voedsel, waaronder levend voer, diepvriesvoer en droogvoer. Het is echter belangrijk dat het voer klein genoeg is voor hun mond.

Geschikte voedselopties voor de Honing Goerami in het aquarium zijn onder andere:

• Levend voer: Kleine muggenlarven, watervlooien (Daphnia), tubifex en artemia (pekelkreeftjes).
• Diepvriesvoer: Dit kan een goede aanvulling zijn op het dieet en biedt variatie.
• Droogvoer: Vlokken, pellets en groentetabletten worden goed geaccepteerd. Het is aan te raden om droogvoer een beetje fijn te wrijven, zodat het beter door de vissen kan worden opgenomen.

Hoewel ze niet kieskeurig zijn, is het belangrijk om overvoeding te vermijden, aangezien dit een negatieve invloed kan hebben op hun spijsverteringssysteem. Een ervaren voedingsdeskundige raadt aan om ze niet meer dan twee tot drie keer per dag te voeren. Een gevarieerd dieet dat zowel dierlijke als plantaardige componenten bevat, draagt bij aan de algehele gezondheid en de levendige kleuren van de Honing Goerami.

Als ervaren aquariumhouder is het creëren van de juiste leefomgeving van cruciaal belang voor het welzijn van onze vissen. Na de naamgeving, beschrijving, biotoop en het dieet van de Honing Goerami, Trichogaster chuna, te hebben behandeld, richten we ons nu op de inrichting en het onderhoud van hun aquarium.

Het Aquarium

Het succesvol houden van Honing Goerami’s begint met een goed ingericht aquarium dat hun natuurlijke habitat nabootst en rekening houdt met hun specifieke behoeften.

Voor een paartje Honing Goerami’s raden we een aquarium aan van minimaal 60 centimeter lengte. Als je van plan bent om meerdere exemplaren te houden, is een wat groter aquarium nodig. Ze houden niet van teveel drukte, een aquarium van bijvoorbeeld 100 of 120 centimeter zou geschikt zijn voor een groep van 4-6 vissen.

Inrichting van het Aquarium

De inrichting van het aquarium moet gericht zijn op het creëren van een comfortabele en veilige omgeving voor deze schuwe vissen.

• Beplanting: Honing Goerami’s gedijen het beste in een “eco-vriendelijke” omgeving met veel beplanting. Dichte beplanting langs de randen van het aquarium is essentieel, omdat dit de vrouwtjes voldoende schuilplaatsen biedt, vooral tijdens de paaitijd wanneer mannetjes hen kunnen najagen. Drijfplanten zijn ook een must, niet alleen omdat ze extra schuilplaatsen en schaduw bieden, maar ook omdat mannetjes hun schuimnesten graag aan drijfplanten bevestigen tijdens de voortplanting.
• Substraat: Een zandsubstraat heeft de voorkeur boven rotsen en stenen . Een donkere bodem kan ook bijdragen aan het comfort van de vissen en hun kleuren beter doen uitkomen.
• Wateroppervlak: Aangezien Honing Goerami’s labyrintvissen zijn en atmosferische zuurstof ademen, is het belangrijk om een deel van het wateroppervlak vrij te houden van drijfplanten, zodat ze gemakkelijk naar boven kunnen komen om lucht te happen. Het aquarium moet ook goed afgedekt zijn om te voorkomen dat de vissen uit het aquarium springen en om de lucht boven het water warm en vochtig te houden, wat essentieel is voor hun labyrintorgaan.
• Stroming en Filtratie: Deze vissen prefereren stilstaand of langzaam stromend water. Een goed filtersysteem is noodzakelijk om de waterkwaliteit te handhaven, maar zorg ervoor dat de stroming niet te sterk is. Een sponsfilter is een goede optie, omdat deze een zachte filtratie biedt.
• Verlichting: Honing Goerami’s zijn dagactieve vissen. Gedempt licht is niet strikt noodzakelijk, maar de dichte beplanting zal van nature schaduwrijke plekken creëren waar de vissen zich prettig voelen .

Waterwaardes

Voor een optimale gezondheid van de Honing Goerami in het aquarium zijn stabiele waterwaardes van belang. De watertemperatuur moet tussen de 20 en 28°C liggen, met een pH-waarde van 6.0 tot 7.5, en een waterhardheid van 4 tot 15 dGH. Voor de kweek kan de temperatuur iets hoger zijn, rond de 26 – 29°C, met een pH van 7.0. Regelmatige waterverversingen van minstens 15% per week en ongeveer 25% per maand zijn essentieel om de waterkwaliteit te handhaven.

De temperatuur van 24-26 tot 28 graden komt overeen met de warme zomermaanden waarin deze vissen overgaan tot het paren. In de natuur duurt deze periode niet langer dan een paar maanden. Tijdens deze warme periode zal de man continu schuimnesten willen bouwen en achter de vrouwen aan blijven jagen. Verlaag daarom buiten de zomermaanden de temperatuur zodat de vissen uit de kweek modus worden gehaald.

Als ervaren aquariumhouder is het kweken van vissen een van de meest lonende aspecten van de hobby. Na de algemene verzorging van de Honing Goerami, Trichogaster chuna, te hebben besproken, duiken we nu in de specifieke stappen en vereisten voor het succesvol kweken van deze prachtige vissen.

Kweekaquarium en Conditioneren

Het kweken van Honing Goerami’s is een fascinerend proces dat, met de juiste voorbereiding, goed te doen is. Het is raadzaam om een speciaal kweekaquarium te gebruiken om de beste resultaten te behalen en de jonge visjes te beschermen.

Het Kweekaquarium

Voor het kweken van Honing Goerami’s wordt sterk aangeraden om een apart kweekaquarium in te richten. Dit biedt een gecontroleerde omgeving en voorkomt dat andere vissen het schuimnest verstoren en de eitjes of jonge visjes opeten.

• Grootte en Waterniveau: Een standaard aquarium van ongeveer 54 liter (60x30x30 cm) is geschikt als kweek aquarium. Het waterniveau in het kweekaquarium moet echter aanzienlijk worden verlaagd tot ongeveer 15 tot 20 centimeter diepte tijdens het paaien.
• Waterkwaliteit: De waterparameters zijn belangrijk voor een succesvolle kweek. De watertemperatuur moet worden verhoogd naar ongeveer 28°Celsius. De pH-waarde moet rond de pH 7.0 liggen.
• Verlichting: Honing Goerami’s zijn dagactieve vissen, dus normale verlichting is geschikt voor het kweekaquarium. Gedempt licht is niet strikt noodzakelijk.
• Filtratie: Een zacht werkend filtersysteem is belangrijk om de waterkwaliteit te handhaven zonder de eitjes of jonge visjes te verstoren. Gebruik hiervoor een sponsfilter met minimale stroming. Zelfs een klein beetje stroming verstoort het schuimnest!
• Inrichting: Het kweekaquarium moet worden voorzien van drijfplanten, aangezien het mannetje zijn schuimnest graag aan de bladeren van deze planten bouwt. Dichte beplanting langs de randen van het aquarium biedt ook schuilplaatsen voor het vrouwtje, mocht het mannetje te opdringerig worden tijdens de balts.

Conditioneren van de Vissen

Om de Honing Goerami’s voor te bereiden op de kweek, is een speciaal dieet en een geleidelijke aanpassing van de omstandigheden nodig.

De vissen moeten worden geconditioneerd met een dieet van levend voer en/of eiwitrijke micropellets. Het is aan te raden om ze meerdere keren per dag te voeren. Hoewel ze op alleen eiwitrijke micropellets kunnen kweken, is het effectiever om ook levend voer toe te voegen. Voorbeelden van geschikt levend voer zijn kleine muggenlarven en watervlooien. Zorg ervoor dat er geen voedselresten in het aquarium achterblijven die kunnen rotten, vooral als je een kaal kweekaquarium gebruikt.

Het Afzetten

Het afzetten van de eieren bij de Honing Goerami is een zorgvuldig proces dat wordt gekenmerkt door specifieke gedragingen en de bouw van een schuimnest.

Kleuren en Hofmaken

Tijdens de paartijd ondergaan de mannetjes van de Honing Goerami een opvallende kleurverandering. Het mannetje krijgt een prachtige oranje honingkleur, gecombineerd met een gele rugvin en een zwarte buik. Deze intense kleuren dienen waarschijnlijk om het vrouwtje te imponeren en aan te trekken. Het vrouwtje daarentegen blijft over het algemeen vaal van kleur, hoewel ze iets groter en dikker gebouwd kan zijn dan het mannetje.

Het hofmaakritueel begint wanneer de man actief wordt en achter de vrouwtjes aanjaagt, vooral bij hogere temperaturen die de kweekmodus stimuleren. Een belangrijk onderdeel van het hofmaken is de bouw van een schuimnest. Het mannetje bouwt dit nest tussen de planten, vaak drijfplanten, die in het kweekaquarium aanwezig zijn. Dit nest dient als de plek waar de eitjes zullen worden afgezet en bewaakt.

Het Afzetten van de Eieren

Zodra het schuimnest is voltooid en het vrouwtje paairijp is, vindt het paren plaats. Het mannetje omhelst het vrouwtje waarna zij de eieren afzet. De man bevrucht de eieren, vangt ze op en plaatst de eieren in het schuimnest. Eieren die er weer uitvallen, vangt hij op en plaatst ze zorgvuldig terug in het nest. Dit is ook de reden waarom het water niveau wordt verlaagd. De man hoeft dan niet continu diep te duiken om de gevalllen eieren op te halen.

Aantal en Grootte van de Eieren

Per paring worden er ongeveer 20 eitjes afgezet. De eieren zijn heel klein waardoor ze in het schuimnest kunnen blijven hangen.

Na het afzetten van de eitjes neemt het mannetje de volledige verantwoordelijkheid voor het nest en de eitjes op zich. Hij zal het nest goed bewaken en kan dan behoorlijk agressief worden tegenover het vrouwtje. Daarom is het belangrijk om het vrouwtje uit het kweekaquarium te verwijderen zodra de eitjes zijn afgezet, om haar te beschermen tegen het mannetje.

Als ervaren aquariumhouder is het opkweken van jonge vissen een delicate fase die specifieke aandacht en zorg vereist. Na het bespreken van het afzetproces van de Honing Goerami, Trichogaster chuna, richten we ons nu op de ontwikkeling en verzorging van de jonge visjes.

Opgroeien van de Jonge Vissen

Het succesvol opkweken van Honing Goerami-jongen vereist een goede voorbereiding en nauwlettende observatie, vooral omdat de ouderlijke zorg beperkt is.

Bij de Honing Goerami is de ouderlijke zorg beperkt tot het mannetje. Het mannetje bewaakt het schuimnest nauwgezet nadat de eitjes zijn afgezet en verzamelt eventueel gevallen eitjes om ze terug in het nest te spugen.

Zodra de eitjes uitkomen (meestal binnen 24 tot 48 uur, is het echter belangrijk om het mannetje uit het kweekaquarium te verwijderen. Dit is om te voorkomen dat hij de jonge visjes opeet. Dit betekent dat er geen verdere ouderlijke begeleiding of zorg is zodra de jongen vrij zwemmen. De jonge vissen zijn vanaf dat moment volledig op zichzelf aangewezen.

Eerste Voer van de Jonge Vissen

De jonge Honing Goerami’s zijn erg klein en hebben zeer fijn voer nodig. Het eerste voer voor de jonge vissen bestaat uit stofvoer of pantoffeldiertjes. Stofvoer is speciaal ontwikkeld, zeer fijn gemalen droogvoer voor vislarven, terwijl pantoffeldiertjes (Paramecium) microscopisch kleine organismen zijn die een uitstekende eerste voedselbron vormen.

Zie ook het artikel Het kweken van de Honing Goerami.

Bijzonderheden

De Honing Goerami is meer dan alleen een mooi visje; het heeft een aantal specifieke eigenschappen en gedragingen die het onderscheiden van andere aquariumvissen.

Tolerantie en Karakter: De Honing Goerami staat bekend als een van de meest tolerante Goerami’s, vooral ten opzichte van de vrouwtjes. Dit is een belangrijke eigenschap, aangezien sommige andere labyrintvissen, met name mannetjes, behoorlijk agressief kunnen zijn tegenover vrouwtjes, vooral tijdens de paartijd. Deze tolerantie draagt bij aan hun reputatie als een vredelievende en schuwe vissoort.

Kleinste Goerami Soort: Met een maximale totale lengte van ongeveer 5,5 centimeter is de Honing Goerami een van de kleinste Goerami-soorten die in de aquariumhobby verkrijgbaar is. Deze compacte grootte maakt ze geschikt voor kleinere aquaria, hoewel voldoende ruimte en schuilplaatsen nog steeds belangrijk zijn.

Geslachtsonderscheid en Kleurvariatie: Hoewel de mannetjes tijdens de paartijd een spectaculaire oranje honingkleur met een zwarte buik vertonen, kunnen de kleuren van de Trichogaster chuna buiten de paartijd afwijken. Het is zelfs zo dat de vrouwtjes soms erg op de mannetjes kunnen lijken. Een ander subtiel verschil dat soms te zien is, betreft de rugvin: bij het mannetje loopt deze uit in een puntje, terwijl de rugvin van het vrouwtje wat afgeronder is. Bovendien hebben niet alle vrouwtjes de kenmerkende horizontale streep die soms op foto’s te zien is.

Het Labyrintorgaan en Dekruit: Als labyrintvissen hebben Honing Goerami’s een speciaal orgaan waarmee ze atmosferische zuurstof kunnen ademen. Dit maakt ze afhankelijk van de lucht boven het wateroppervlak. Het is daarom cruciaal om een dekruit op het aquarium te gebruiken. Dit zorgt ervoor dat de temperatuur van het water en de lucht daarboven gelijk blijft. Als er een groot temperatuurverschil is, kunnen de vissen ziek worden wanneer ze lucht happen aan het oppervlak.

De “Voelsprieten” en Medebewoners: De lange, draadachtige buikvinnen van de Honing Goerami, die ze gebruiken als tastorganen of “voelsprieten”, zijn een kenmerkend aspect van labyrintvissen. Deze gevoelige organen zijn essentieel voor hun oriëntatie en het verkennen van hun omgeving. Het is daarom van groot belang om ze niet samen te houden met vissen die aan deze sprieten kunnen knabbelen, zoals bepaalde soorten barbelen. Dit kan leiden tot stress en verwondingen bij de Honing Goerami.

Temperatuur en Gedrag: De watertemperatuur heeft een directe invloed op het gedrag van de Honing Goerami-mannetjes. Bij een voldoende lage temperatuur (bijvoorbeeld buiten de warme zomermaanden) zal een mannetje en een vrouwtje een koppel vormen, en zal het mannetje niet omkijken naar andere vrouwtjes. Echter, bij hogere temperaturen, die de kweekmodus stimuleren, wordt het mannetje actiever en zal hij meer achter de vrouwtjes aanjagen. In zo’n geval is het beter om een trio (één mannetje met twee vrouwtjes) te houden om de druk van het mannetje te spreiden over de vrouwtjes . Dit toont aan hoe gevoelig hun gedrag is voor omgevingsfactoren.

Video

Auteur

Copyright foto’s

Bart Laurens