Makunaima pittieri – Diamantzalm
Makunaima pittieri werd voor het eerst beschreven door Eigenmann in 1920. In het Nederlands worden ze ook wel Diamandzalm genoemd, in het Engels Diamond Tetra
De geslachtsnaam Makunaima is een verwijzing naar een scheppergod uit de mythologie van verschillende Amazone-stammen, die volgens de legende dieren en een grote boom creëerde waaruit alle voedselplanten groeiden. De soortaanduiding pittieri eert de Amerikaanse bioloog H. Pittier, die een Zwitsers-Duitse geograaf, taalkundige, etnograaf en botanist was die naar Costa Rica verhuisde.
Synoniemen: Moenkhausia pittieri en Opisthanodus haerteli . De vis wordt ook wel aangeduid als Diamond tetra in het Engels .
Beschrijving
De Diamantzalm is een vis die naarmate hij ouder wordt steeds mooier wordt, met een toenemend aantal ‘diamantjes’ op zijn lichaam. Deze vissen zijn van nature grijs-wit van kleur. Naarmate ze ouder worden, ontwikkelen de mannen langere vinnen dan de vrouwen. De vinnen van de mannen worden langer en groeien uit, met de uiteinden afgebogen naar achter, wat hen een indrukwekkende uitstraling geeft tijdens het zwemmen en pronken.
In het aquarium kunnen ze een totale lengte bereiken van ongeveer 8 centimeter (6 centimeter standaard lengte). Juvenielen zijn minder opvallend en kunnen er saai en kleurloos uitzien, maar dit verandert naarmate ze volwassen worden. Hun temperament wordt omschreven als vredelievend. Ze zijn niet agressief naar soortgenoten, hoewel de mannen onderling soms kleine gevechten kunnen hebben waarbij ze elkaars vinnen kunnen beschadigen. Ze zijn ook vredelievend naar andere vissen, maar mogen niet worden samengehouden met te agressieve soorten. De Diamantzalm wordt voornamelijk in het midden en op de bodem van het aquarium aangetroffen.
Biotoop
De Diamantzalm komt van nature voor in Zuid-Amerika, specifiek in Venezuela. Ze worden gevonden in de kustrivieren van Noord-Venezuela, in het centrale deel van het land, en in het zogenaamde Caribische bekken. Ze bewonen ook riviersystemen die uitmonden in het Valencia-meer, gelegen in het endoreïsche bekken van dit meer. Hoewel ze in kustrivieren worden aangetroffen, komen ze nooit dicht bij de mondingen, wat suggereert dat ze een beperkte tolerantie hebben voor zout water.
In het Valencia-meerbekken vertonen de riviersystemen waar de Diamantzalm voorkomt variaties in hun basis hydrografische kenmerken. Over het algemeen hebben de stromen een geringe omvang, aangevuld door puntbronnen van zoet water uit stedelijke en industriële lozingen. De waterstanden fluctueren met de droge en regenachtige periodes, waardoor de waarden variabel zijn.
Het Valencia-meer ligt tussen twee bergketens en is het op een na grootste meer van Venezuela. De waterkwaliteit is over het algemeen slecht, voornamelijk door vervuiling van menselijke landbouw- en industriële activiteiten. De onderbekkens waar de soort nog voorkomt, staan onder constante druk van bedreigingen zoals ontbossing, habitatmodificatie en overbevissing. Deze factoren leiden tot een voortdurende afname van de omvang van het leefgebied, de oppervlakte van de verspreiding, de kwaliteit van het habitat, het aantal subpopulaties en het aantal volwassen individuen.
Dieet
Makunaima pittieri is een carnivoor en heeft een voorkeur voor stevig voer. In hun natuurlijke omgeving jagen ze op insecten, wormen en schaaldieren. Ze zijn erg opportunistisch en scharrelen graag hun kostje bij elkaar.
In het aquarium kunnen ze gevoerd worden met een gevarieerd dieet. Ze eten graag meelwormen, regenwormen, torretjes en vliegjes. Ook droogvoer wordt door hen gewaardeerd. Ze schieten naar het wateroppervlak om hun voedsel te bemachtigen, wat erop wijst dat ze in hun natuurlijke habitat gevaar van boven vrezen, maar tegelijkertijd alert zijn op voedsel dat aan het oppervlak beschikbaar is.
Als ze samen worden gehouden met grotere vissen, kunnen ze profiteren van het voer dat deze grotere vissen achterlaten. Dit maakt ze tot een geschikte soort om in een groter gezelschapsaquarium te houden. Het is echter altijd verstandig om het dieet van de vissen gevarieerd te houden om ervoor te zorgen dat ze alle benodigde voedingsstoffen binnenkrijgen.
Veelgemaakte fouten bij het voeren van de Diamantzalm zijn onder andere het te eenzijdig voeren, waardoor tekorten kunnen ontstaan, of het overvoeren, wat kan leiden tot waterkwaliteitsproblemen. Het is belangrijk om de hoeveelheid voer aan te passen aan de grootte van de groep en de grootte van de vissen, en om alleen te voeren wat ze binnen enkele minuten kunnen opeten.
Het Aquarium
Voor een groep Diamantzalmen wordt een aquarium van minimaal 80 centimeter aanbevolen. Hoewel ze niet extreem veel zwemmen, hebben ze wel de ruimte nodig om zich comfortabel te voelen.
De inrichting van het aquarium is belangrijk voor het welzijn van de Diamantzalm. Zorg voor een goede beplanting, waarbij fijnbladige planten en mossoorten, zoals Javamos, zeer gewaardeerd worden. Deze bieden niet alleen schuilplaatsen, maar ook geschikte plekken voor de eiafzet. Een dichtbegroeid aquarium met voldoende schuilplaatsen helpt de vissen zich veilig te voelen en kan de kans op succesvolle kweek vergroten. Hoewel ze in het wild in stromende wateren leven, lijken ze in het aquarium geen sterke stroming nodig te hebben.
Waterwaarden
De aanbevolen waterwaarden voor de Diamantzalm zijn:
- Temperatuur: Tussen 23°C en 26°C. Een temperatuur rond de 25°C wordt als voldoende beschouwd. Het is belangrijk om extreme schommelingen te vermijden, aangezien langdurige blootstelling aan minimum- of maximumtemperaturen de levensverwachting kan verkorten.
- pH: Tussen 6.0 en 6.5
Het is echter ook opgemerkt dat de waterwaarden voor deze soort niet extreem kritisch zijn, zolang er geen grote afwijkingen zijn.
Geschikte en ongeschikte medebewoners
De Diamantzalm is een vredelievende vis en kan goed gehouden worden in een gezelschapsaquarium. Ze kunnen goed gecombineerd worden met andere rustige Zuid-Amerikaanse cichliden, mits deze niet te agressief zijn. Het wordt aanbevolen om ze in een school van minimaal 6 stuks te houden, maar een grotere groep van ongeveer 15 tot 30 vissen wordt nog meer aangeraden om hun natuurlijke schoolgedrag te stimuleren en het schouwspel in het aquarium te verrijken. Mannetjes kunnen onderling kleine gevechten hebben waarbij vinnen beschadigd kunnen raken, maar dit is meestal niet ernstig. Ze mogen echter niet worden samengehouden met te agressieve of zeer drukke vissoorten.
Gevoeligheid voor bepaalde ziekten of stoffen
De vissen zijn redelijk gevoelig voor witte stip.
Kweekaquarium en Conditioneren
Het kweken van de Diamantzalm is mogelijk, maar wordt als moeizaam en frustrerend beschouwd, met name vanwege de uitdagingen bij het kwijtraken van de jongen. Desondanks zijn er specifieke omstandigheden die de kans op succes vergroten.
Geschiktheid kweek in gezelschapsaquarium: Hoewel jongbroed soms onopgemerkt kan blijven in een gezelschapsaquarium, is het voor een gecontroleerde kweek aan te raden om een apart kweekaquarium te gebruiken. In een goed beplant gezelschapsaquarium met voldoende schuilplaatsen, zoals mos, is het wel mogelijk dat er jongen tevoorschijn komen. Deze jongen zijn echter extreem schuw en verstoppen zich goed, waardoor het moeilijk is om te constateren of er überhaupt jongen zijn.
Afmetingen en inrichting van kweekbak: Voor het kweken wordt een apart aquarium aanbevolen. De ideale omstandigheden voor de kweek zijn:
- Waterwaarden: Zacht en zuur water is essentieel. De pH dient tussen 6.0 en 6.5 te liggen, en de GH (algemene hardheid) tussen 3 en 6. De temperatuur moet rond de 26°C zijn.
- Inrichting: Fijnbladige beplanting is cruciaal, met name Javamos wordt zeer gewaardeerd omdat de vissen hier graag hun eitjes in afzetten. Het creëren van ruime schuilplaatsen met planten of turfpluis kan ook helpen. Sommige kwekers gebruiken een kale bak met alleen water, maar dit kan leiden tot veel stress bij de jongen en weinig overleving.
Conditioneren van ouderdieren: Om de ouderdieren te conditioneren voor de kweek, is het belangrijk om ze goed te voeren. Een dieet van levend voer, zoals zwarte muggenlarven, wordt aanbevolen. Het apart zetten van een vrouwtje gedurende twee weken en haar goed te voeren, kan leiden tot de productie van ongeveer 500 eieren.
Het Afzetten
Het afzetten van eieren door Makunaima pittieri vindt plaats in zacht en zuur water, bij een temperatuur rond de 26°C. De vissen zijn vrijleggers.
Hoewel specifieke details over baltsgedrag niet uitgebreid worden beschreven, wordt vermeld dat de mannen van de Diamantzalm, naarmate ze ouder worden, langere vinnen ontwikkelen en indrukwekkend om elkaar heen zeilen. Dit gedrag kan deel uitmaken van de balts. Er worden geen specifieke kleurveranderingen tijdens de balts genoemd.
De afzetting vindt meestal plaats in de ochtend, nadat de lichten uit zijn gegaan. De eieren worden afgezet tussen fijnbladige planten. Dit biedt de vissen een geschikte plek om hun eitjes in af te zetten. Een vrouwtje dat twee weken apart is gezet en goed gevoerd is, kan gemakkelijk ongeveer 500 eieren leggen.
Het is belangrijk om de volwassen dieren direct na het afzetten van de eieren uit de kweekbak te halen, omdat ze anders hun eigen eieren of jongen kunnen opeten.
Opgroeien van de Jonge Vissen
De jongen van de Diamantzalm komen na ongeveer 3 dagen uit. Twee dagen nadat ze zijn uitgekomen, zullen ze vrijzwemmen .
De jongen moeten gevoerd worden met fijn stofvoer en infusoriën. Daarna kan er worden overgeschakeld op Artemia-naupliën. Het is belangrijk om zeer fijn voer te gebruiken, aangezien de mondjes van de jonge vissen erg klein zijn.
Gedurende de eerste dagen na het vrijzwemmen is het aan te raden om meerdere keren per dag kleine hoeveelheden voer te geven. Regelmatige, kleine waterverversingen zijn ook belangrijk om de waterkwaliteit op peil te houden, vooral omdat jonge vissen gevoeliger zijn voor slechte watercondities.
Overlevingstips
De jongen van de Diamantzalm zijn extreem schuw en verstoppen zich buitengewoon goed. Dit maakt het moeilijk om te constateren of er überhaupt jongen zijn, en ook om hun welzijn te monitoren. Het gebruik van een kale bak met alleen water kan leiden tot veel stress bij de jongen, waardoor er weinig zullen overblijven. Ze kunnen bij het minste geringste door de kweekbak schieten, wat veel energie kost en kan leiden tot verhongering. Het creëren van ruime schuilplaatsen met planten of turfpluis kan helpen om de stress te verminderen en de overlevingskans te vergroten. Het kan echter moeizaam en frustrerend zijn om de jongen op te kweken, omdat jonge dieren moeilijk te verkopen zijn. Als ze volwassen zijn, kunnen ze echter wel snel verkocht worden.
Conclusie
De Diamantzalm is een fascinerende vis die, ondanks een wat saaie jeugd, uitgroeit tot een schitterend exemplaar met steeds meer “diamantjes” op zijn lichaam. Ze zijn vredelievend en geschikt voor gezelschapsaquaria, mits gehouden met rustige medebewoners. Een school van minimaal 6, maar bij voorkeur 15 tot 30 vissen, wordt aangeraden om hun natuurlijke gedrag te stimuleren en het aquarium tot leven te brengen. De verzorging is niet extreem veeleisend wat betreft waterwaarden, maar een stabiel aquarium met goede beplanting en voldoende schuilplaatsen is belangrijk.
Het kweken van de Diamantzalm kan een uitdaging zijn, vooral vanwege de schuwheid van de jongen en de noodzaak van zacht, zuur water. Echter, met de juiste voorbereiding en geduld is het mogelijk om deze prachtige vissen succesvol voort te planten. Hun dieet is gevarieerd en ze accepteren zowel levend, diepvries als droogvoer. Met een aquarium van minimaal 80 centimeter en de juiste omstandigheden, biedt de Diamantzalm een lonende ervaring voor de aquariumliefhebber die op zoek is naar een vis met een unieke ontwikkeling en een rustig karakter.
Veel gestelde vragen – FAQ
Waar komt de Diamantzalm vandaan?
De Diamantzalm komt oorspronkelijk uit Venezuela, Zuid-Amerika.
Wat is de wetenschappelijke naam van de Diamantzalm?
De wetenschappelijke naam van de Diamantzalm is Makunaima pittieri. Een bekend synoniem is Moenkhausia pittieri.
Hoe groot wordt de Diamantzalm?
De Diamantzalm kan een totale lengte bereiken van ongeveer 8 centimeter.
Wat zijn de ideale waterwaarden voor de Diamantzalm?
De aanbevolen waterwaarden zijn een temperatuur rond de 23-26°C, een pH van 6.0-6.5, en een GH van 8-12. Echter, de soort is niet extreem kritisch zolang er geen grote afwijkingen zijn.
Hoe richt ik het aquarium in voor Diamantzalmen?
Een aquarium van minimaal 80 cm is aanbevolen. Zorg voor goede beplanting, met name fijnbladige planten zoals Javamos, die ook als afzetplaats dienen.
Wat eten Diamantzalmen?
Ze zijn carnivoor en eten graag levend voer zoals muggenlarven, wormen en insecten, maar accepteren ook droog- en diepvriesvoer.
Zijn Diamantzalmen geschikt voor een gezelschapsaquarium?
Ja, ze zijn vredelievend en geschikt voor gezelschapsaquaria, mits gehouden met rustige medebewoners. Een school van minimaal 6, maar bij voorkeur 15-30 vissen, wordt aangeraden.
Hoe kweek ik Diamantzalmen?
Kweek vereist zacht, zuur water (pH 6.0-6.5, GH 3-6), een temperatuur rond 26°C, en fijnbladige beplanting zoals Javamos. Ouders moeten na het afzetten worden verwijderd.
Wat is bijzonder aan de Diamantzalm?
Naarmate ze ouder worden, ontwikkelen ze meer “diamantjes” op hun lichaam en groeien de vinnen van de mannetjes langer, wat hen een indrukwekkende uitstraling geeft.
Waarom wordt het kweken van Diamantzalmen als moeizaam beschouwd?
De jongen zijn extreem schuw en verstoppen zich goed, wat het moeilijk maakt om ze te observeren en op te kweken. Ze kunnen snel verhongeren als ze niet goed gevoerd worden.
Video
Auteur
Sinds ik op mijn twaalfde mijn eerste tweedehands aquarium kocht heb ik altijd wel een of meer aquariums gehad. Ik heb zelfs een garage ingericht als kweekruimte waarin ik in 50 aquariums zo’n 10.000 liter water in gebruik had. Op het moment heb ik nog twee aquariums. Een 1250 liter Tanganyika aquarium en een 250 liter gezelschapsaquarium met planten. De laatste 10 jaar heb ik aan deze website gewerkte als schrijver en fotograaf.
Copyright foto’s
René
Peter Maguire
