Cryptodendrum adhaesivum – Tapijtanemoon
Cryptodendrum adhaesivum, onder hobbyisten beter bekend als de Tapijtanemoon, Pizza Anemoon of Kleefanemoon, is een opvallende en kleurrijke verschijning in het zeeaquarium. De soort is voor het eerst beschreven in 1877 door Klunzinger.
In tegenstelling tot de klassieke anemonen met lange, wuivende tentakels, heeft deze soort een platte, tapijtachtige vorm met extreem kleverige minitentakels die aan de randen een karakteristiek ‘bubbelig’ patroon vormen. Het is een sterke en prachtige gastheer voor diverse anemoonvissen, maar vanwege zijn zeer sterke netelkracht vraagt hij wel om een doordachte plaatsing in het aquarium.
Beschrijving
Cryptodendrum adhaesivum onderscheidt zich duidelijk van de meeste andere anemoonsoorten door zijn platte, schijfvormige uiterlijk en het ontbreken van lange, wuivende tentakels. De tentakels zijn extreem kort (vaak minder dan 5 mm) en dicht op elkaar gepakt, waardoor de anemoon eruitziet als een dik, donzig tapijt.
Wat deze soort echt uniek maakt, is de structuur van de tentakels. Er zijn twee verschillende types te onderscheiden: aan de buitenrand bevinden zich kleine, bolvormige tentakels die extreem kleverig zijn, het voelt bijna als klittenband als je ze (voorzichtig!) aanraakt. In het centrum, rondom de mondopening, zijn de tentakels vaak iets meer vertakt en vingerachtig.
De kleurvariatie bij deze soort is spectaculair en waarschijnlijk de belangrijkste reden voor zijn populariteit. Exemplaren kunnen variëren van fel neon-groen, geel en oranje tot blauw, paars en roze. Vaak zijn ze meerkleurig, waarbij de rand en het centrum sterk contrasteren. Deze bonte mix van kleuren roept associaties op met een rijk belegde pizza, wat de bijnaam ‘Pizza Anemoon’ verklaart. Een volwassen exemplaar kan in gevangenschap een aanzienlijke diameter bereiken van wel 30 centimeter.
Natuurlijke habitat
In de natuur komt Cryptodendrum adhaesivum voornamelijk voor in ondiepe wateren op koraalriffen, vaak op dieptes variërend van het intergetijdengebied tot ongeveer 10 meter. Ze hebben een sterke voorkeur voor zonnige plekken zoals rifdaken, ondiepe lagunes en de binnenzijde van het rif.
Deze anemonen nestelen zich strategisch: ze hechten hun voet meestal diep in een spleet of gat in het levend steen of koraalpuin. Hierdoor kunnen ze zich bij gevaar razendsnel en bijna volledig terugtrekken in het gesteente, waardoor ze beschermd zijn tegen predatoren. Ze zijn gewend aan een omgeving met een matige tot sterke waterbeweging, die essentieel is voor de aanvoer van voedsel en zuurstof.
Verzorging in het aquarium
Het succesvol houden van de Cryptodendrum adhaesivum vereist, net als bij andere anemonen, een stabiel en goed ingedraaid aquarium. Deze soort is over het algemeen iets sterker dan de beruchte Heteractis magnifica, maar is beslist geen beginnersdier. Stabiliteit in waterwaarden is de sleutel tot succes.
Lichtbehoefte: Veel tot Zeer Veel
Deze anemoon leeft in symbiose met zooxanthellen (eencellige algen) die via fotosynthese energie leveren aan het dier. Om de spectaculaire kleuren te behouden en de anemoon gezond te houden, is krachtige verlichting noodzakelijk (bijvoorbeeld high-end LED of T5). Bij onvoldoende licht zal de anemoon gaan “lopen” op zoek naar een betere plek, bruin kleuren of wegkwijnen.
Stroming: Matig tot Sterk
Een goede watercirculatie is essentieel voor de aanvoer van zuurstof en het afvoeren van afvalstoffen. Omdat de Pizza Anemoon een groot, plat oppervlak heeft, helpt de stroming ook om te voorkomen dat er vuil (detritus) op de schijf blijft liggen. Zorg voor een indirecte, maar stevige stroming. Richt nooit een stromingspomp direct op de anemoon, dit kan het weefsel beschadigen.
Waterwaarden
Anemonen bestaan voor een groot deel uit water en zijn daardoor extreem gevoelig voor schommelingen in waterchemie. Een stabiel zoutgehalte en temperatuur zijn zeer belangrijk.
Temperatuur: 24 – 26 °C
Zoutgehalte (Saliniteit): 1.024 – 1.026
pH: 8.1 – 8.4
Nitraat (NO₃): < 5 ppm (Liefst zo laag mogelijk, maar niet 0)
Fosfaat (PO₄): < 0.05 ppm
Plaatsing
Cryptodendrum zoekt graag een plek waarbij de voet diep in een spleet of holte van het levend steen verankerd kan worden. Plaats het dier bij introductie op een steen met voldoende gaten in de buurt van de bodem of halverwege het rif. Let op: forceer de anemoon nooit op een plek en probeer hem niet te verplaatsen als de voet vastzit; dit beschadigt de voet fataal.
Voeding
Naast licht heeft deze anemoon baat bij bijvoeren. Door de extreem kleverige tentakels is het een effectieve rover. Je kunt 1 à 2 keer per week kleine stukjes voer geven zoals mysis, artemia, krill of kleine stukjes mossel. Vermijd te grote stukken voedsel (zoals hele spiering), omdat de anemoon dit vaak niet kan verteren voordat het gaat rotten in de maag, wat tot de dood van het dier kan leiden.
Groei en Formaat
De groeisnelheid van Cryptodendrum adhaesivum is direct gerelateerd aan de hoeveelheid voeding die hij krijgt. In een aquarium met veel licht en regelmatige bijvoeding (bijvoorbeeld 2 keer per week) kan deze anemoon relatief snel groeien. Binnen een jaar kan een klein exemplaar in omvang verdubbelen.
De naam ‘Pizza Anemoon’ is niet voor niets gekozen: dit dier kan uitgroeien tot een platte schijf met een diameter van wel 30 tot 40 centimeter. Omdat de anemoon extreem sterk netelt, claimt hij hiermee een aanzienlijk oppervlak op de bodem of het rif. Houd er rekening mee dat hij alles wat hij aanraakt, zoals koralen of langzame ongewervelden, zal irriteren. Zorg daarom voor voldoende afstand (minimaal 10-15 cm) tot andere vastzittende bewoners, want de anemoon kan zich iets uitstrekken of verplaatsen.
Auteur
Sinds ik op mijn twaalfde mijn eerste tweedehands aquarium kocht heb ik altijd wel een of meer aquariums gehad. Ik heb zelfs een garage ingericht als kweekruimte waarin ik in 50 aquariums zo’n 10.000 liter water in gebruik had. Op het moment heb ik nog twee aquariums. Een 1250 liter Tanganyika aquarium en een 250 liter gezelschapsaquarium met planten. De laatste 10 jaar heb ik aan deze website gewerkte als schrijver en fotograaf.
Copyright foto’s
