Afrikaanse Blauwoogjes

Afrikaanse Blauwoogjes

Als ervaren aquariumhouder duik ik graag dieper in de wereld van de Afrikaanse Blauwoogjes, een groep kleine, maar betoverende vissen die menig aquarium kan verrijken. Deze vissen, bekend om hun karakteristieke iriserende ogen, zijn een prachtige aanvulling op een goed ingericht zoetwateraquarium. Laten we samen de eigenschappen en verzorging van deze intrigerende vissen verkennen.

De Betoverende Wereld van Afrikaanse Blauwoogjes: Een Gids voor Aquariumhouders

Afrikaanse Blauwoogjes, in het Engels ook wel “African Lampeyes” genoemd, zijn een verzamelnaam voor verschillende geslachten en soorten kleine, vreedzame vissen die voornamelijk voorkomen in Afrika. Ze behoren tot de familie Procatopodidae, een familie die nauw verwant is aan de killivissen. Hun populariteit in de aquariumhobby is te danken aan hun bescheiden formaat, vreedzame karakter en vooral hun opvallende, vaak felblauwe of groenblauwe iriserende ogen die licht reflecteren, vandaar de naam “Blauwoogjes”.

Wat maakt Afrikaanse Blauwoogjes uniek?

De meest opvallende en unieke eigenschap van Afrikaanse Blauwoogjes is ongetwijfeld hun ogen. Deze ogen hebben een speciale structuur die licht reflecteert, waardoor ze een heldere, vaak neonblauwe of groenblauwe glans krijgen. Dit effect is vooral prachtig om te zien in een goed verlicht aquarium en geeft de vissen een levendige uitstraling.

Naast hun ogen zijn er nog andere kenmerken die deze groep uniek maken:

• Klein formaat: De meeste soorten blijven relatief klein, vaak niet groter dan 3-6 centimeter, waardoor ze geschikt zijn voor kleinere aquaria of als aanvulling in grotere gezelschapsaquaria.
• Vreedzaamheid: Over het algemeen zijn Afrikaanse Blauwoogjes zeer vreedzame vissen, wat ze uitstekende kandidaten maakt voor gezelschapsaquaria met andere kleine, rustige soorten.
• Schoolgedrag: Veel soorten zijn schoolvissen en voelen zich het prettigst in een groep van minimaal 6-10 exemplaren. Dit bevordert niet alleen hun welzijn, maar toont ook hun natuurlijke gedrag en versterkt de visuele impact van hun iriserende ogen.
• Oppervlaktebewoners: Ze zwemmen vaak in de bovenste en middelste waterlagen van het aquarium, wat een mooie aanvulling is op vissen die meer de bodem of middenzone bewonen.

Natuurlijke Habitat

Afrikaanse Blauwoogjes zijn, zoals de naam al doet vermoeden, afkomstig uit diverse zoetwaterhabitats in Afrika. Hun verspreidingsgebied strekt zich uit over verschillende delen van het continent, van West-Afrika tot Oost-Afrika, inclusief de Grote Meren zoals het Tanganyikameer.

Ze bewonen een breed scala aan omgevingen, waaronder:

• Kleine beekjes en rivieren: Vaak met helder water en dichte vegetatie langs de oevers.
• Moerassen en poelen: Stilstaand of langzaam stromend water, soms met veel bladafval.
• Kustlagunes: Brakwatergebieden voor sommige soorten, zoals Aplocheilichthys spilauchen.
• De oevers van grote meren: Zoals het Tanganyikameer, waar soorten als Lacustricola pumilus en Lamprichthys tanganicanus voorkomen .

De waterparameters in hun natuurlijke omgeving variëren, maar over het algemeen leven ze in zacht tot middelhard water met een licht zure tot neutrale pH-waarde. De aanwezigheid van dichte vegetatie en schuilplaatsen is vaak een constante factor.

Gedrag en Sociale Structuur

Afrikaanse Blauwoogjes zijn actieve, maar vreedzame vissen. Ze zijn het meest comfortabel en vertonen hun natuurlijke gedrag wanneer ze in een groep worden gehouden. Een school van minimaal zes tot tien exemplaren is aan te raden. Binnen de groep kunnen mannetjes soms kleine schijngevechten uitvoeren om dominantie te tonen, maar dit leidt zelden tot ernstige verwondingen. Deze interacties zijn eerder een fascinerend onderdeel van hun sociale dynamiek.

Ze zijn niet agressief naar andere vissoorten toe, zolang deze niet te groot of te agressief zijn. Hun kleine formaat maakt ze kwetsbaar voor grotere, roofzuchtige vissen. Ze zwemmen voornamelijk in de bovenste en middelste waterlagen, waar ze actief op zoek gaan naar voedsel en elkaar achterna zitten.

Dieet

In hun natuurlijke habitat voeden Afrikaanse Blauwoogjes zich voornamelijk met kleine insecten en hun larven die op het wateroppervlak vallen of in het water leven. Ze zijn micro-predatoren en jagen actief op kleine prooien.

In het aquarium is het belangrijk om een gevarieerd dieet aan te bieden dat hun natuurlijke voedingsbehoeften weerspiegelt:

• Klein droogvoer: Hoogwaardige vlokken of micro-granulaat dat aan het oppervlak blijft drijven of langzaam zinkt, is een goede basis.
• Diepvriesvoer: Kleine diepvriesvoeders zoals artemia (pekelkreeftjes), daphnia (watervlooien), cyclops en fijne zwarte muggenlarven zijn uitstekende aanvullingen en worden gretig geaccepteerd.
• Levend voer: Indien beschikbaar, is levend voer zoals fruitvliegjes (voor de grotere soorten), microwormen of pas uitgekomen artemia een traktatie en stimuleert het hun natuurlijke jachtinstinct.

Voer ze meerdere keren per dag kleine porties, aangezien ze een snelle stofwisseling hebben en hun kleine maagjes snel leeg zijn.

Aquariumvereisten

Het succesvol houden van Afrikaanse Blauwoogjes in een aquarium vereist aandacht voor detail en het nabootsen van hun natuurlijke leefomgeving.

Aquariumgrootte

Vanwege hun kleine formaat zijn veel soorten Afrikaanse Blauwoogjes geschikt voor aquaria vanaf 40-60 liter voor een kleine groep. Voor grotere scholen of in combinatie met andere vissen is een aquarium van 80 liter of meer aan te raden. Grotere soorten zoals Lamprichthys tanganicanus vereisen aanzienlijk meer ruimte, vaak minimaal 100-120 cm lengte, vanwege hun grootte en actieve zwemgedrag.

Waterkwaliteit

De meeste Afrikaanse Blauwoogjes gedijen het best in zacht tot middelhard water met een licht zure tot neutrale pH-waarde.

• Temperatuur: Tussen 22°C en 26°C is ideaal voor de meeste soorten. Sommige soorten uit warmere streken kunnen een iets hogere temperatuur waarderen.
• pH-waarde: Een pH tussen 6.0 en 7.5 wordt over het algemeen goed verdragen.
• Hardheid (GH/KH): Zacht tot middelhard water (GH 4-12, KH 2-8) is aan te bevelen.

Regelmatige waterverversingen (wekelijks 20-30%) zijn belangrijk om de waterkwaliteit stabiel te houden en nitraatophoping te voorkomen. Een goed functionerend filter spreekt voor zich.

Inrichting van het Aquarium

De inrichting moet schuilplaatsen bieden en tegelijkertijd voldoende zwemruimte laten.

• Substraat: Fijn zand of fijn grind is geschikt. Het substraat is minder kritisch dan voor bodemvissen, aangezien Blauwoogjes voornamelijk in de midden- en bovenlaag zwemmen.
• Planten: Dichte beplanting langs de achter- en zijkanten van het aquarium is zeer gewaardeerd. Dit biedt schuilplaatsen en een gevoel van veiligheid. Drijfplanten zijn ook een uitstekende toevoeging, omdat ze het licht dimmen en de vissen zich veiliger voelen. Ze bieden ook een plek waar de vissen graag onder zwemmen.
• Decoratie: Wortels en takken kunnen worden gebruikt om de natuurlijke habitat na te bootsen en extra schuilplaatsen te creëren.
• Verlichting: Gedempte verlichting, eventueel door drijfplanten, wordt vaak gewaardeerd en helpt de kleuren van de vissen beter uit te komen.

Sociale Compatibiliteit

Afrikaanse Blauwoogjes zijn uitstekende gezelschapsvissen voor andere kleine, vreedzame soorten. Goede medebewoners zijn onder andere:

• Andere kleine, vreedzame killivissen.
• Kleine tetra’s (bijv. Neontetra, Kardinaaltetra).
• Rasbora’s.
• Corydoras-meervallen (voor de bodemzone).
• Oto-meervallen.

Vermijd grote, agressieve of territoriale vissen die de Blauwoogjes kunnen intimideren of als voedsel kunnen zien.

Voeding

Zoals eerder genoemd, is een gevarieerd dieet van klein droogvoer, diepvriesvoer en af en toe levend voer ideaal. Zorg ervoor dat het voer klein genoeg is voor hun mondjes.

Veelvoorkomende Geslachten en Soorten

De term “Afrikaanse Blauwoogjes” omvat verschillende geslachten en soorten, elk met hun eigen specifieke kenmerken. De online websites vermelden de volgende soorten die tot deze groep behoren:

• Aplocheilichthys spilauchen: Een soort die ook in brakwatergebieden kan voorkomen.
• Congopanchax myersi: Een kleine en kleurrijke soort, soms aangeduid als Kolibri Killi.
• Lacustricola pumilus: Afkomstig uit het Tanganyikameer, een van de Grote Afrikaanse Meren.
• Lamprichthys tanganicanus: Ook afkomstig uit het Tanganyikameer, dit is een van de grotere soorten Blauwoogjes en kan indrukwekkend worden in een geschikt aquarium.
• Poropanchax normani – Afrikaans Blauwoogje: Waarschijnlijk de meest bekende en meest gehouden soort in de hobby, bekend om zijn helderblauwe ogen en vreedzame karakter.
  Procatopus aberrans: Een andere soort die tot deze groep behoort .

Elk van deze soorten heeft zijn eigen subtiele verschillen in grootte, kleur en specifieke waterbehoeften, dus het is altijd raadzaam om de specifieke soort die u wilt houden verder te onderzoeken.

Conclusie

Afrikaanse Blauwoogjes zijn met hun betoverende iriserende ogen en vreedzame karakter een ware aanwinst voor het zoetwateraquarium. Door hun natuurlijke habitat en gedrag zo goed mogelijk na te bootsen met een geschikt aquarium, stabiele waterparameters, dichte beplanting en een gevarieerd dieet, kunt u deze prachtige vissen succesvol en met veel plezier houden. Ze zijn een verrijking voor elk gezelschapsaquarium en bieden een constante bron van observatie en verwondering.

Hieronder vind je de Afrikaanse Blauwoog soorten die we in onze database hebben opgenomen: