Sturisoma

Sturisoma

Sturisoma is een geslacht van vissen dat behoort tot de familie van de Harnasmeervallen (Loricariidae). In de aquariumhobby staan deze vissen bekend om hun bijzondere, langgerekte lichaamsbouw die sterk doet denken aan een takje of twijgje. Dankzij deze camouflage vallen ze nauwelijks op tussen het hout en de planten in het aquarium. Het zijn vreedzame en rustige bewoners die zich voornamelijk voeden met algen en plantaardig materiaal. Ze komen oorspronkelijk uit de stromende wateren van Zuid-Amerika en vragen in het aquarium om schoon, zuurstofrijk water met, bij voorkeur, wat stroming. Hoewel er taxonomisch wat verschuivingen zijn geweest (waarbij sommige soorten nu Sturisomatichthys heten), blijven vissen onder de naam Sturisoma populair bij liefhebbers die op zoek zijn naar een elegante en nuttige algeneter.

Naam en betekenis

Het geslacht Sturisoma is al geruime tijd bekend in de wetenschappelijke wereld. De naam werd voor het eerst officieel beschreven in 1838 door de Britse natuuronderzoeker William John Swainson.

Zoals bij veel wetenschappelijke namen vertelt de naam ons iets over hoe het dier eruitziet. De naam Sturisoma is een samenstelling van twee delen:

• Sturio: Dit is afgeleid van het Duitse woord Stör (of het Latijnse sturio), wat steur betekent.
• Soma: Dit komt uit het Oudgrieks en betekent lichaam.
  Letterlijk vertaald betekent de naam dus steur-lichaam. Als je goed naar deze vissen kijkt, zie je ook waarom. Met hun slanke, langgerekte staart en spitse snuit hebben ze qua lichaamsbouw inderdaad veel weg van een steur.

Taxonomie Het geslacht Sturisoma behoort tot de familie Loricariidae, in het Nederlands beter bekend als de harnasmeervallen. Binnen deze enorme familie vallen ze onder de onderfamilie Loricariinae.

Let op: In de wetenschap veranderen namen soms. Een aantal soorten die vroeger Sturisoma heetten (zoals de populaire Sturisoma aureum en Sturisoma panamense), worden tegenwoordig door wetenschappers in het geslacht Sturisomatichthys geplaatst. In de aquariumhandel en hobby worden ze echter nog vaak gewoon Sturisoma genoemd.

Kenmerken

Het uiterlijk van vissen uit het geslacht Sturisoma is onmiskenbaar. Ze hebben een zeer slank en langgerekt lichaam dat perfect is aangepast om niet op te vallen in hun natuurlijke omgeving. Door hun bruine kleur en lichaamsvorm lijken ze sprekend op een oud takje of een twijgje dat in het water ligt.

Lichaamsbouw
De vissen hebben een platte buik en een lange, dunne staartsteel. De kop loopt uit in een puntige snuit, wat ze die kenmerkende “steur-achtige” uitstraling geeft. Aan de onderkant van de kop bevindt zich de zuigbek. Hiermee kunnen ze zich muurvast hechten aan stenen, hout en zelfs de aquariumruit, zodat ze niet worden meegesleurd door de stroming.

Vinnen en staart
De rugvin is vaak hoog en opvallend. De staartvin is diep gevorkt en heeft aan de uiteinden vaak zeer lange, dunne draden (filamenten). In een gezond aquarium kunnen deze draden zelfs langer worden dan de vis zelf! Wees niet ongerust als deze draden een keer afbreken; ze groeien vanzelf weer aan.

Kleur en grootte
De basiskleur is meestal bruin tot grijsachtig, vaak met een donkere lengtestreep over de flanken. Dit patroon zorgt voor een uitstekende camouflage op stukken kienhout. Afhankelijk van de soort kunnen ze behoorlijk groot worden. De meeste soorten in het aquarium bereiken een lengte tussen de 20 en 30 centimeter.

Verschil tussen man en vrouw
Het geslachtsonderscheid is bij volwassen dieren vrij goed te zien:

• Mannetjes: Zij ontwikkelen zogeheten ‘odontoden’. Dit zijn kleine stekelhaartjes of borstels die groeien op de wangen (zijkant van de kop). Tijdens de paartijd zijn deze duidelijker zichtbaar.
• Vrouwtjes: Zij hebben geen stekels op de wangen en zijn, als je van bovenaf kijkt, vaak wat breder en voller gebouwd dan de mannetjes.

Herkomst

De vissen uit het geslacht Sturisoma komen oorspronkelijk uit het noordelijke deel van Zuid-Amerika en het zuiden van Midden-Amerika. Je vindt ze vooral in landen als Colombia, Panama, Ecuador en Venezuela, en in het westelijke deel van het Amazonegebied .

Natuurlijke leefomgeving
In de natuur leven deze vissen voornamelijk in beken en rivieren waar het water redelijk snel stroomt. Ze zijn gewend aan helder water dat rijk is aan zuurstof.

Hoewel het bodembewoners zijn, zul je ze zelden midden op een open zandvlakte zien liggen. Ze voelen zich het veiligst in een omgeving met veel hout en stenen. In de rivieren verschuilen ze zich graag tussen gezonken takken, boomwortels en dichte oeverbegroeiing. Deze plekken bieden niet alleen beschutting tegen roofdieren, maar vormen ook de ideale plek voor algen om te groeien, wat hun belangrijkste voedselbron is.

Gedrag

Als je op zoek bent naar drukke baantjestrekkers, dan is de Sturisoma waarschijnlijk niet de vis voor jou. Deze vissen staan bekend om hun uiterst rustige en kalme karakter.

Dagbesteding
Overdag zul je ze vaak roerloos zien “hangen” op een groot blad, tegen de aquariumruit of, hun favoriete plek, op een stuk kienhout. Dankzij hun schutkleur vallen ze hier nauwelijks op. Ze vertrouwen volledig op hun camouflage en blijven vaak stilzitten, zelfs als er andere vissen in de buurt komen.

Activiteit
Hoewel ze overdag soms wat passief kunnen lijken, worden ze actiever zodra de verlichting dimt. In de schemering en avonduren gaan ze op zoek naar voedsel. Je ziet ze dan ijverig de oppervlaktes afschrapen op zoek naar algen en kleine voedselrestjes. Het zijn echte grazers die constant bezig zijn om hun omgeving schoon te houden.

Sociaal gedrag
Sturisoma’s zijn vreedzame vissen die geen vlieg kwaad doen. Ze laten andere medebewoners volledig met rust. Onderling kunnen ze ook prima overweg. Je kunt ze in hun eentje houden (solitair), maar ze doen het ook goed als koppel of in een klein groepje, mits je aquarium groot genoeg is. Ze vormen geen territorium en zullen zelden agressie vertonen naar soortgenoten.

Soorten Sturisoma

Hieronder vind je een lijst met Sturisoma soorten. Daaronder, met foto, de soorten die we al hebben toegevoegd aan onze database:

Sturisoma barbatum
Sturisoma brevirostre
Sturisoma caquetae
Sturisoma graffini
Sturisoma guentheri
Sturisoma lyra
Sturisoma monopelte
Sturisoma robustum
Sturisoma rostratum
Sturisoma tenuirostre