Ostraciidae

Ostraciidae

De familie Ostraciidae, beter bekend als Koffervissen, bestaat uit opvallende, vaak kleurrijke vissen die vooral voorkomen in tropische zeeën. Ze zijn gemakkelijk te herkennen aan hun vierkante of rechthoekige lichaam, dat lijkt op een doos of koffer. Koffervissen zijn populair in zee-aquaria vanwege hun unieke uiterlijk en interessante gedrag. Ze zijn echter niet geschikt voor elk aquarium, omdat ze speciale verzorging nodig hebben.

Kenmerken

Koffervissen uit de familie Ostraciidae hebben een bijzonder uiterlijk. Hun lichaam is bedekt met een harde, benige schaal die hen beschermt tegen roofdieren. Deze schaal geeft het lichaam een hoekige, doosvormige uitstraling. De meeste soorten zijn felgekleurd, met patronen van stippen, strepen of vlekken. Koffervissen hebben kleine vinnen en bewegen zich langzaam voort. Ze kunnen tot ongeveer 50 centimeter groot worden, maar de meeste soorten blijven kleiner. Een opvallend kenmerk is dat sommige koffervissen bij gevaar een giftige stof kunnen afgeven om zich te beschermen.

Herkomst

Koffervissen komen vooral voor in tropische en subtropische zeeën. Ze leven voornamelijk in de Indische Oceaan, de Grote Oceaan en delen van de Atlantische Oceaan. Je vindt ze vaak in koraalriffen, lagunes en ondiepe kustwateren. Koffervissen houden van warme, heldere wateren met veel schuilplaatsen tussen het koraal of rotsen. In het wild zwemmen ze meestal alleen of in kleine groepjes.

Gedrag

Koffervissen staan bekend om hun rustige en soms wat verlegen gedrag. Ze zwemmen langzaam en bewegen zich met kleine vinnen door het water. Vaak zie je ze alleen, maar soms ook in kleine groepjes. Koffervissen zijn nieuwsgierig en onderzoeken graag hun omgeving. Ze kunnen schrikachtig zijn en zich verstoppen als ze zich bedreigd voelen. Sommige soorten kunnen bij gevaar een giftige stof afgeven, die andere vissen kan schaden. Daarom is het belangrijk om voorzichtig te zijn met hun verzorging en huisgenoten in het aquarium.

Verzorgingseisen

Koffervissen hebben speciale verzorging nodig in het aquarium. Ze zijn gevoelig voor stress en watervervuiling. Het is belangrijk om een groot zee-aquarium te hebben met stabiele waterwaarden. Zorg voor voldoende schuilplaatsen, zoals stenen en koraal, zodat de vissen zich veilig voelen. Het water moet goed gefilterd en schoon zijn, met een temperatuur tussen de 24 en 28 graden Celsius. Koffervissen eten graag kleine ongewervelden, algen en soms visvoer speciaal voor zeevissen. Let op: als een koffervis zich erg bedreigd voelt, kan hij een giftige stof afgeven die gevaarlijk is voor andere aquariumbewoners. Daarom is het belangrijk om ze rustig te benaderen en niet samen te houden met agressieve vissen.

Voortplanting

De voortplanting van koffervissen in het aquarium is erg lastig en gebeurt zelden. In het wild planten koffervissen zich voort door eieren in het open water te leggen. Het mannetje en vrouwtje zwemmen samen omhoog en laten tegelijkertijd hun eieren en zaadcellen los. De bevruchting vindt plaats in het water. De eitjes zweven daarna vrij rond en komen na een paar dagen uit. De jonge koffervisjes zijn erg klein en kwetsbaar. In een aquarium is het moeilijk om deze omstandigheden na te bootsen, waardoor het kweken van koffervissen in gevangenschap bijna niet voorkomt.

Compatibiliteit

De compatibiliteit van koffervissen met andere aquariumbewoners is een belangrijk punt van aandacht. Vanwege hun langzame zwemstijl en het feit dat ze bij stress een giftige stof kunnen afgeven (ostracitoxine), zijn ze niet geschikt voor elk gezelschapsaquarium.

• Geschikte huisgenoten: Kies voor rustige, niet-agressieve vissen die niet te snel zwemmen. Denk aan andere langzame zwemmers of vissen die de koffervis met rust laten. Kleine, vreedzame rifvissen kunnen soms, met de nodige voorzichtigheid, samengehouden worden.
• Ongeschikte huisgenoten: Vermijd agressieve vissen die aan vinnen kunnen knabbelen of de koffervis kunnen stressen. Ook snelle, actieve vissen kunnen de koffervis onrustig maken. Roofvissen zijn uiteraard geen goede combinatie.
• Koraal en ongewervelden: Koffervissen kunnen soms aan koraal knabbelen, vooral aan zacht koraal. Houd hier rekening mee als je een rifaquarium hebt. Garnalen en andere kleine ongewervelden kunnen soms ook op hun menu staan, afhankelijk van de soort koffervis en de grootte van de ongewervelden.

Het is cruciaal om de koffervis goed in de gaten te houden bij het introduceren van nieuwe bewoners en om altijd een back-up plan te hebben voor het geval de giftige stof wordt afgegeven, wat dodelijk kan zijn voor andere vissen in een gesloten systeem.

Geschikte aquaria

Voor koffervissen (Ostraciidae) is een ruim en stabiel zee-aquarium essentieel. Vanwege hun potentiële grootte en de noodzaak van stabiele waterwaarden, zijn ze niet geschikt voor kleine nano-aquaria.

• Grootte van het aquarium: Een aquarium van minimaal 300 liter is aan te raden voor de meeste soorten, en voor grotere soorten is zelfs 500 liter of meer nodig. Dit geeft de vis voldoende zwemruimte en helpt bij het stabiel houden van de waterkwaliteit.
• Inrichting: Zorg voor voldoende schuilplaatsen met levend steen en koraal (indien compatibel met de specifieke soort koffervis). De inrichting moet echter ook open zwemruimte bieden, aangezien koffervissen geen snelle zwemmers zijn en zich gemakkelijk kunnen stoten. Vermijd scherpe objecten waaraan ze zich kunnen bezeren.
• Waterkwaliteit: Een uitstekende waterkwaliteit is cruciaal. Dit betekent een goed werkend filtersysteem (eiwitafschuimer is een must), regelmatige waterverversingen en monitoring van parameters zoals temperatuur (24-28°C), zoutgehalte (1.020-1.025 SG), pH (8.1-8.4) en ammoniak/nitriet/nitraat.
• Stroming: Een matige waterstroming is meestal voldoende. Te sterke stroming kan stressvol zijn voor deze langzame zwemmers.
• Speciale overwegingen: Vanwege de mogelijke afgifte van gif bij stress, is het aan te raden om een aquarium te hebben met een goede koolstoffiltratie om eventuele gifstoffen snel uit het water te verwijderen. Sommige ervaren aquaristen kiezen er zelfs voor om koffervissen in een speciaal aquarium te houden, zonder andere vissen, om risico’s te minimaliseren.

Geslachten in de database

Hieronder vind je de geslachten die we hebben opgenomen in onze database: