Limnophila

Limnophila

Het plantengeslacht Limnophila bestaat uit diverse soorten moeras- en waterplanten die enorm populair zijn in de aquariumhobby. Vooral soorten zoals de Limnophila sessiliflora (vaak ‘Ambulia’ genoemd) en Limnophila heterophylla zijn geliefd vanwege hun frisgroene, fijn geveerde bladeren. Ze hebben qua uiterlijk veel weg van de bekende Cabomba, maar bieden een groot voordeel: ze zijn vaak een stuk makkelijker te verzorgen en stellen minder strenge eisen aan de verlichting.

Deze planten staan bekend als echte snelgroeiers. Dit maakt ze niet alleen mooi om naar te kijken, maar ook erg nuttig; ze nemen namelijk snel overtollige voedingsstoffen op uit het water, wat helpt om de waterkwaliteit te verbeteren en algengroei tegen te gaan . Ze komen oorspronkelijk uit warme gebieden in Azië, Afrika en Australië en zijn ideaal voor de middenzone of achtergrond van het aquarium.

Naam en betekenis

De wetenschappelijke geslachtsnaam is Limnophila. Deze naam werd in 1810 officieel beschreven door de bekende botanicus Robert Brown. De naam heeft een Griekse oorsprong en is samengesteld uit twee woorden: limne, wat ‘moeras’ of ‘vijver’ betekent, en philos, dat staat voor ‘vriend’ of ‘houden van’. Vrij vertaald betekent Limnophila dus ‘moerasliefhebber’. Dit is een zeer treffende naam, omdat deze planten in de natuurlijke omgeving in natte, moerasachtige gebieden groeien.

Taxonomisch gezien behoort het geslacht Limnophila tot de familie Plantaginaceae (de weegbreefamilie). In oudere literatuur kom je ze soms nog tegen onder de familie Scrophulariaceae, maar volgens de moderne indeling is dit aangepast. In de aquariumwinkel worden soorten uit dit geslacht, zoals de Limnophila sessiliflora, ook vaak verkocht onder de populaire naam ‘Ambulia’.

Kenmerken

Limnophila-soorten zijn echte blikvangers in het aquarium. Het zijn zogenaamde stengelplanten die vooral opvallen door hun fijn geveerde bladeren. Deze bladeren staan in kransen (als een soort parapluutje) rondom de stengel, wat de plant een heel volle en bossige uitstraling geeft . De bladeren hebben doorgaans een frisse, lichtgroene tot heldergroene kleur, wat voor een mooi contrast zorgt met donkerdere planten of decoratie in je bak .

Wat betreft de afmetingen kunnen deze planten behoorlijk groot worden. Een hoogte van 20 tot 50 centimeter is heel normaal . Hierdoor zijn ze vooral geschikt voor de achtergrond van het aquarium of, in grotere bakken, voor de middenzone.

Een van de fijnste eigenschappen voor beginners is de groeisnelheid: de Limnophila staat bekend als een zeer snelle groeier. Als de omstandigheden goed zijn, schieten de stengels snel de hoogte in. De plant kan overigens ook boven water groeien (emers), mits de luchtvochtigheid hoog genoeg is, maar in het aquarium zien we ze meestal volledig onder water (submers).

Herkomst

De meeste Limnophila-soorten die we in onze aquaria houden, zoals de Limnophila sessiliflora en de Limnophila heterophylla, komen oorspronkelijk uit de warme, tropische gebieden van Zuidoost-Azië.

In de vrije natuur vind je deze planten vaak in ondiepe wateren, langs rivieroevers en in moerasgebieden (wetlands). Ze doen hun naam ‘moerasliefhebber’ hier echt eer aan. Het zijn enorm flexibele planten die zijn aangepast aan wisselende waterstanden. In het regenseizoen staan ze vaak volledig onder water (submers), maar in drogere periodes kunnen ze ook prima boven het water uitgroeien (emers), zolang de omgeving maar vochtig genoeg is . Deze natuurlijke aanpassing verklaart waarom ze in jouw aquarium zo graag en snel richting het wateroppervlak groeien.

Het Aquarium

Het fijne aan Limnophila-soorten, en met name de populaire Limnophila sessiliflora, is dat ze niet heel veeleisend zijn. Toch zijn er een paar dingen waar je op moet letten om ze echt mooi en vol te houden.

Deze planten zijn dol op licht. Ze hebben een gemiddelde tot hoge lichtbehoefte. Hoe meer licht je ze geeft, hoe compacter en voller de kransen met bladeren zullen groeien. Bij te weinig licht zie je vaak dat de afstand tussen de bladeren groter wordt en de plant er wat ‘sprieterig’ uit gaat zien. Omdat ze zo snel de hoogte in schieten (tot wel 40-50 cm), kun je ze het beste in de achtergrond of, in grote bakken, in de middenzone plaatsen.

Wat betreft de waterwaarden is de Limnophila erg flexibel. Ze voelen zich het fijnst in tropisch water tussen de 22 en 28 graden Celsius, maar ze tolereren temperaturen van 20 tot 30 graden prima. Een zuurgraad (pH) tussen de 6.0 en 7.5 is ideaal, al kunnen ze waarden tussen 5.0 en 8.0 vaak ook nog wel aan. Ze groeien goed in zacht tot middelhard water (KH 4-12) .

Hoewel ze sterk zijn, houden Limnophila-soorten niet van te veel stroming. Zet ze dus liever niet recht voor de uitstroom van je filter, want dan kunnen de fijne bladeren beschadigen of wordt de plant scheef geblazen.

Voeding en CO2

Heb je geen duur CO2-systeem? Geen paniek. Limnophila kan prima groeien zonder toegevoegde CO2, al zal de groei dan iets minder snel gaan en de plant iets minder compact ogen. Wil je echt een volle, bossige plant, dan helpt het toevoegen van CO2 natuurlijk wel . Belangrijker is dat er voldoende voedingsstoffen in het water zitten. De plant staat erom bekend veel nitraat en fosfaat uit het water op te nemen, wat goed is voor je waterkwaliteit . Regelmatig vloeibare plantenvoeding toevoegen wordt zeker op prijs gesteld voor een frisse, groene kleur.

Omdat het zulke snelle groeiers zijn, ontkom je er niet aan: je zult regelmatig moeten snoeien. Doe je dit niet, dan groeit de plant over het wateroppervlak heen en neemt hij al het licht weg voor de andere planten en vissen in je aquarium.

Vermeerderen

Goed nieuws voor iedereen die zijn aquarium vol wil zetten met planten: het vermeerderen van de Limnophila is ontzettend eenvoudig. Omdat het een stengelplant is, gebeurt de voortplanting voornamelijk door middel van stekken (ook wel ‘toppen’ genoemd). Dit gaat als volgt in zijn werk:

1. Knippen: Zodra de stengel te lang wordt of het wateroppervlak bereikt, knip je de bovenkant (de top) af. Zorg dat dit afgeknipte stuk ongeveer 10 tot 15 centimeter lang is. Gebruik hiervoor altijd een scherpe (snoei)schaar om te voorkomen dat je de stengel kneust.
2. Schoonmaken: Verwijder voorzichtig de blaadjes van de onderste 5 centimeter van je nieuwe stekje. Dit is belangrijk, want als je blaadjes mee de grond in duwt, gaan deze rotten en dat is slecht voor de waterkwaliteit.
3. Planten: Steek de kale stengel terug in de bodem, vlakbij de andere stengels. Het stekje zal binnen enkele weken zelf wortels aanmaken en gewoon verder groeien.

Wat gebeurt er met de oude plant? Gooi het onderste deel dat in de bodem is blijven staan zeker niet weg! Op de plek waar je de plant hebt afgeknipt, zullen zich nieuwe zijscheuten vormen. Hierdoor vertakt de plant zich en krijg je uiteindelijk een veel vollere en bossigere bos planten.

Naast het stekken kan de plant zich, als hij zich erg goed voelt, ook via de bodem uitbreiden door uitlopers te vormen die over het substraat kruipen.