Trematocranus placodon
Trematocranus placodon werd voor het eerst beschreven door Charles Tate Regan in 1922. In de lokale taal worden ze ook wel Mvunguti genoemd. Deze soort behoort tot de familie van de Cichlidae. Hogere taxonomische niveaus zijn onder andere het geslacht Trematocranus.
De geslachtsnaam Trematocranus is afgeleid van het Griekse woord “trema” (genitief: “trematos”), wat “gat” of “opening” betekent, en “kranos”, wat “helm” of “schedel” betekent. Dit verwijst naar de vergrote of gezwollen kanaaltjes van de preorbitale en orbitale botten, die kenmerkend zijn voor dit geslacht. De preorbitale botten zijn botten die zich vóór de oogkas bevinden. Ze maken deel uit van de schedelstructuur rondom het oog. De orbitale botten zijn botten die de oogkas (orbita) vormen. Ze omringen het oog en bieden bescherming.
De soortnaam “placodon” komt uit het Grieks en is samengesteld uit “placo-“, wat “plaat” betekent, en “odon”, wat “tand” betekent. Dit verwijst naar een “grote en sterke plaat met grote, ronde, platte tanden” op de onderste faryngeale botten van de vis .
Synoniemen: Cyrtocara placodon, Haplochromis placodon.
Beschrijving
Trematocranus placodon is een cichlidensoort die voornamelijk in het Malawimeer voorkomt. Ze komen ook voor in de bovenloop van Shire River en in Lake Malombe. Mannetjes kunnen in het wild tot ongeveer 23 centimeter lang worden, maar in een aquarium kunnen ze, met goede voeding, iets groter worden, tot circa 25 centimeter. Vrouwtjes blijven doorgaans kleiner, met een maximale lengte van ongeveer 20 centimeter.
Deze soort wordt beschreven als tamelijk agressief, met name ten opzichte van soortgenoten. Daarom wordt aangeraden om één mannetje te houden met meerdere vrouwtjes. Het gedrag van de Trematocranus placodon is gericht op de bodem en het midden van het aquarium. Ze zijn carnivoor en voeden zich in hun natuurlijke habitat voornamelijk met kleine slakken, die ze uit het zand zoeken.
In het aquarium wordt de Trematocranus placodon beschouwd als een soort die planten met rust laat, waardoor deze ook als decoratie gebruikt kunnen worden.
Biotoop
Trematocranus placodon is wijdverspreid in het Malawimeer en de bovenloop van de Shire-rivier, evenals in het Malombemeer. Deze cichlidensoort leeft voornamelijk in ondiepe wateren, in zanderige omgevingen met veel vegetatie. Ze kunnen rondom het hele Malawimeer worden aangetroffen.
In hun natuurlijke habitat zoeken de Trematocranus placodon de zandbodem af naar voedsel, waarbij ze zich voornamelijk voeden met kleine slakken. Ze worden aangetroffen in verschillende locaties rond het Malawimeer, waaronder Boadzulu Island, Chembe Beach, Chiofu Bay, Chitande Island, Chizumulu Island, Domwe Island, Gallireya Reef, Liuli, Luwala Reef, Magunga Reef, Maleri Island, Mbenji Island, Mdoka Reef, Mumbo Island, Mvunguti, Nakantenga Island, Nankoma Island, Nkhudzi Headland, Ntekete, Otter Island, Ruarwe, Same Bay, Thumbi East Island, Thumbi West Island en Tsano Rock .
De waterwaarden in het Malawimeer zijn over het algemeen:
- Temperatuur: 22-26 °C
- pH: 7.5-8.5
- GH (hardheid): 12-16 dGH
Trematocranus placodon is een carnivoor. In het Malawimeer zijn slakken, zoals Bulinus nyassanus, een belangrijk onderdeel van hun dieet.
Dieet
In hun natuurlijke habitat, het Malawimeer, is het dieet van Trematocranus placodon voornamelijk carnivoor. Ze voeden zich met kleine slakken, die ze actief uit het zand zoeken. Dit specifieke voedingsgedrag is ook terug te zien in hun anatomie, met name in de vorm van hun tanden en de aanwezigheid van een sterke faryngeale plaat die geschikt is voor het vermalen van slakkenhuizen.
In een aquarium kan Trematocranus placodon gevoerd worden met levend voer, bij voorkeur slakken en mosselen. Daarnaast accepteren ze ook diepvriesvoer en droogvoer. Het is belangrijk om een gevarieerd dieet aan te bieden om ervoor te zorgen dat de vissen alle benodigde voedingsstoffen binnenkrijgen.
Veelgemaakte fouten bij het voeren van deze soort kunnen zijn:
- Te eenzijdig voeren: Alleen droogvoer aanbieden kan leiden tot tekorten. Het toevoegen van levend of diepvriesvoer, zoals slakken, is belangrijk.
- Overvoeren: Dit kan leiden tot waterkwaliteitsproblemen en gezondheidsproblemen bij de vissen. Voer slechts zoveel als de vissen in een paar minuten kunnen opeten.
- Onvoldoende eiwitten: Als carnivoren hebben ze eiwitten nodig. Zorg ervoor dat het voer hier voldoende van bevat.
Door rekening te houden met deze punten, kan een gezond en passend dieet voor Trematocranus placodon worden samengesteld.
Het Aquarium
Voor de huisvesting van Trematocranus placodon is een aquarium van minimaal 180 cm lengte aan te raden. Dit formaat biedt voldoende ruimte voor de vissen om hun territorium af te bakenen en te zwemmen.
De inrichting van het aquarium moet gericht zijn op het nabootsen van hun natuurlijke habitat in het Malawimeer. Een dikke laag fijn zand is essentieel, omdat de mannetjes hier grote zandburchten (bowers) in bouwen om hun territorium in te richten. Het aquarium moet aan de randen en achtergrond worden ingericht met stenen zodat holen en schuilplaatsen ontstaan. Dit biedt de vissen veiligheid en helpt bij het afbakenen van territoria. Hoewel de Trematocranus placodon planten met rust laat, kunnen deze wel als decoratie worden gebruikt, maar de nadruk moet liggen op de stenen constructies en open zwemruimte.
De ideale waterwaarden voor de Trematocranus placodon zijn:
- Temperatuur: 22-26 °C
- pH: 7.5-8.5
- GH (hardheid): 12-16 dGH
Vanwege hun tamelijk agressieve karakter, vooral ten opzichte van soortgenoten, wordt aangeraden om één mannetje te houden met meerdere vrouwtjes. Het is belangrijk om medebewoners te kiezen die de waterwaarden verdragen en die niet te klein zijn, om te voorkomen dat ze als prooi worden gezien. Over het algemeen worden andere cichliden uit het Malawimeer die vergelijkbare waterwaarden prefereren en een vergelijkbaar temperament hebben, als geschikte medebewoners beschouwd. Het is echter altijd raadzaam om de specifieke compatibiliteit van de gekozen soorten te onderzoeken.
Kweekaquarium en Conditioneren
Trematocranus placodon is een muilbroeder, wat betekent dat de vrouwtjes de eieren en jongen in hun bek dragen. Dit maakt het kweken van deze soort in een aquarium relatief eenvoudig, mits de juiste omstandigheden worden gecreëerd. Het is mogelijk om de Trematocranus placodon in een gemengd aquarium te kweken.
Afmetingen en inrichting van het kweek aquarium
Een kweekaquarium van minimaal 180 centimeter lengte is geschikt. De inrichting dient vergelijkbaar te zijn met het hoofd-aquarium, met een dikke laag zand als substraat en veel stenen om schuilplaatsen te creëren. Het is belangrijk om voldoende holen en structuren te bieden waar de vrouwtjes zich veilig kunnen terugtrekken om de eieren te broeden.
Conditioneren van ouderdieren
Om de ouderdieren in de juiste conditie te brengen voor de kweek, is een gevarieerd en eiwitrijk dieet essentieel. Levend voer zoals slakken en mosselen, aangevuld met diepvriesvoer en kwalitatief goed droogvoer, is ideaal. Regelmatige waterverversingen met water dat overeenkomt met de ideale waterwaarden (temperatuur 22-26 °C, pH 7.5-8.5, GH 12-16 dGH) helpen om de vissen in optimale gezondheid te houden en de voortplantingsdrang te stimuleren.
Het Afzetten
Tijdens de paaitijd vertonen de mannetjes vaak een levendiger kleurpatroon om de vrouwtjes aan te trekken. Dit gaat gepaard met baltsgedrag, waarbij het mannetje rond het vrouwtje zwemt en zijn vinnen spreidt.
Voorafgaand aan het paaien maakt de man in het zand een zandkasteel (bower). De eiafzet vindt plaats op de bodem, waar het mannetje de eieren bevrucht. Het vrouwtje neemt vervolgens de bevruchte eieren in haar bek. Afhankelijk van de leeftijd en ervaring van de vrouw legt ze tot zo’n 100 eieren.
Video
Auteur
Jan Bukkems – Aquavisie
Copyright foto’s
Mark Thomas – Blue Earth Institution
Stanisław Gajaszek
Carsten Jensen Gissel – Facebook
