Protomelas similis

Protomelas similis

Protomelas similis is voor het eerst beschreven door Charles Tate Regan in 1922. Er is geen Nederlandse naam bekend voor deze soort. Ze behoren tot tot de familie Cichlidae. Deze familie, ook wel cichliden genoemd, omvat veel zoetwatervissen die voornamelijk uit Zuid- en Midden-Amerika en Afrika komen.

De geslachtsnaam Protomelas is afgeleid van het Griekse “protos” (eerste) en “melas” (zwart). Dit verwijst naar het oorspronkelijke zwarte pigmentpatroon van de vissen. De soortnaam similis komt uit het Latijn en betekent “gelijkend op” of “vergelijkbaar”. Deze naam is gekozen vanwege de gelijkenis van de soort met andere Protomelas-soorten, zoals Protomelas kirkii en Protomelas fenestratus, zowel qua uiterlijk als gedrag, hoewel ze niet identiek zijn.

Door de jaren heen heeft de Protomelas similis verschillende wetenschappelijke synoniemen gehad. Enkele relevante synoniemen zijn Cyrtocara similis en Haplochromis similis. Ook de handelsnaam “Haplochromis sunset” werd gebruikt.

Beschrijving

Protomelas similis is een fraaie cichlide met een slanke lichaamsbouw en langwerpige rug- en staartvinnen. Zowel de mannetjes als de vrouwtjes hebben een horizontale streep die over het midden van hun lichaam loopt. Deze horizontale streep kan verdwijnen bij dominantie mannetjes.

Uiterlijk en Kleur

De mannetjes zijn opvallend gekleurd, vooral tijdens het broedseizoen. Hun kop is dan zeeblauwgroen of groenblauw, en hun schubben vertonen een iriserend blauwe glans. In deze periode kunnen hun vinnen ook veel rood vertonen. Buiten het broedseizoen hebben de mannetjes een vagere, zwarte streep over hun hele lichaam. Over het algemeen zijn volwassen mannetjes voornamelijk blauw, met intense metaalachtige tinten blauw of turkoois en vaak donkere strepen langs de flanken tijdens de paartijd.

De vrouwtjes zijn minder kleurrijk dan de mannetjes. Ze zijn egaal grijs of zilverkleurig, soms met een lichte gouden tint, en hebben één of soms twee horizontale lijnen langs hun flanken. Een onderscheidend kenmerk van de vrouwtjes is dat ze gele buikvinnen hebben, wat hen onderscheidt van nauw verwante soorten.

Geslachtsverschillen en Juvenielen

Het verschil tussen de geslachten is zeer duidelijk, zowel in grootte als in kleur. Mannetjes worden groter dan vrouwtjes. Mannetjes bereiken een lengte van ongeveer 16 tot 20 centimeter, terwijl vrouwtjes kleiner blijven, meestal tussen de 12 en 15 centimeter. Er kan ook een verschil zijn in kleur en vorm van de kop tussen wildvang en nakweek exemplaren.

Jonge vissen en onvolwassen exemplaren lijken qua kleur op de vrouwtjes; ze zijn zilverkleurig of zilverachtig grijs met een subtiel zijpatroon en één of twee horizontale lijnen langs hun lichaam.

Temperament en Gedrag

Protomelas similis is over het algemeen een rustige en vreedzame Malawi cichlide. Ze vormen kleine sociale groepen . Hoewel ze rustig zijn, kunnen mannetjes tijdens het broedseizoen territoriaal worden en wat bazig zijn. Ze jagen andere soorten kort weg, maar zetten de achtervolging niet in.

Deze soort houdt zich graag wat hoger in het aquarium op en heeft behoefte aan vrije zwemruimte. Hoewel ze niet extreem zwemlustig zijn, maken ze wel veel gebruik van grote zandvlaktes. Een interessant gedrag is hun manier van voedsel zoeken: ze duiken diep in het zand, soms tot aan hun ogen, om een hap te nemen. Vervolgens kauwen ze het zand door en spugen het weer uit terwijl ze verder zwemmen, waarna het ritueel zich herhaalt.

De levensverwachting van Protomelas similis ligt tussen de 8 en 15 jaar.

Biotoop

Protomelas similis is een cichlide die endemisch is in het Malawimeer in Oost-Afrika. Ze komen voor in het gehele Malawimeer en ook in het Malombemeer. Specifieke locaties waar deze soort is aangetroffen, zijn onder andere Boadzulu Island, Chiofu Bay, Cobwé, Domwe Island, Ikombe, Kambiri Point, Maleri Island, Mumbo Island, Nakantenga Island, Nankoma Island, Nkhata Bay, Nkhudzi Headland, Otter Island, Thumbi East Island en Thumbi West Island.

Deze soort leeft voornamelijk in ondiepe, met planten begroeide gebieden. Ze worden zelden op dieptes van meer dan 10 meter gevonden, wat te maken heeft met hun dieet. Protomelas similis geeft de voorkeur aan gebieden waar de zandbodem bedekt is met dichte vegetatie. Ze zijn vaak te vinden in de buurt van enkele grotere stenen of aan de rand van grotere steenformaties.

Substraat en Begroeiing

Het substraat in hun natuurlijke biotoop bestaat uit zand, vaak met dichte begroeiing van waterplanten zoals Vallisneria aethiopica. Deze planten spelen een belangrijke rol in hun voedingspatroon.

Dieet

Protomelas similis is van nature een herbivoor, wat betekent dat hij voornamelijk planten eet. In zijn natuurlijke biotoop, het Malawimeer, voedt deze cichlide zich met waterplanten, met name de bladeren van Vallisneria aethiopica. Ze eten zowel de algen die op de bladeren groeien als delen van de bladeren zelf. De vissen gebruiken hun scherpe, dicht op elkaar staande tanden om algen los te bijten en trekken aan de bladeren om ze te consumeren. Naast plantaardig materiaal zoeken ze ook naar kleine schaaldieren in het zand, waarbij ze diep in het substraat duiken om deze te vinden.

Geschikt aquariumvoer

In het aquarium is Protomelas similis niet kieskeurig en accepteert hij vrijwel elk aangeboden voedsel. Het is echter belangrijk om een dieet aan te bieden dat voornamelijk gebaseerd is op plantaardige ingrediënten, om hun natuurlijke voedingsbehoeften te evenaren.

Geschikte voedingsopties zijn:

• Vegetarisch droogvoer: Denk hierbij aan vlokken of granulaat speciaal voor herbivore cichliden en spirulina.
• Malawimix met een hoog percentage erwten: Dit is een goede optie voor een zelfgemaakt voer dat rijk is aan plantaardige vezels.
• Diepvriesvoer: Dit kan af en toe worden afgewisseld met diepvriesvoer zoals artemia, cyclops en mysis.

Praktische tips: Zorg ervoor dat het dieet gevarieerd is en rijk aan plantaardige vezels om de spijsvertering van de vis te ondersteunen en de natuurlijke voedingsgewoonten na te bootsen. Hoewel ze alles accepteren, is een dieet dat te veel dierlijke eiwitten bevat niet ideaal voor deze herbivore soort.

Veelgemaakte fouten en hoe die te voorkomen: Een veelgemaakte fout is het voeren van te veel eiwitrijk voer dat bedoeld is voor carnivore vissen. Dit kan leiden tot spijsverteringsproblemen en gezondheidsproblemen op de lange termijn. Voorkom dit door altijd te kiezen voor voer dat specifiek is samengesteld voor herbivore cichliden en door de nadruk te leggen op plantaardige componenten in het dieet.

Het Aquarium

Het houden van de Protomelas similis in een aquarium vereist aandacht voor de grootte van het aquarium en de inrichting, om zo dicht mogelijk de natuurlijke leefomgeving na te bootsen.

Voor Protomelas similis is een aquarium met een minimale inhoud van 400 liter aanbevolen. De kantlengte van het aquarium moet minimaal 150 centimeter zijn, maar een groter aquarium is altijd beter. Dit is belangrijk omdat de vissen, ondanks dat ze niet extreem zwemlustig zijn, wel voldoende ruimte nodig hebben gezien hun uiteindelijke grootte.

Inrichting van het aquarium

De inrichting van het aquarium moet de natuurlijke biotoop van het Malawimeer weerspiegelen, met een focus op zand en planten.

Gebruik een fijne zandbodem. Dit is belangrijk, aangezien ze graag in het zand duiken om voedsel te zoeken. De soort leeft in het wild in ondiepe, met planten begroeide gebieden, vaak met Vallisneria aethiopica. Het is aan te raden om planten zoals Vallisneria te plaatsen om de natuurlijke omgeving na te bootsen.

Hoewel ze graag in open water zwemmen, hebben ze ook behoefte aan schuilplaatsen. Enkele grotten en stenen kunnen dienen als verstopplekken. Ze worden in de natuur ook vaak gevonden aan de rand van grotere steenformaties. Zorg voor voldoende vrije zwemruimte, vooral in het hogere deel van het aquarium, aangezien de soort zich daar graag ophoudt.

Stabiele waterwaarden zijn belangrijk voor het welzijn van Protomelas similis. De vissen gedijen goed bij watercondities die hun natuurlijke omgeving in het Malawimeer nabootsen. Hou bij voorkeur een pH aan tussen 7,5 en 8,5 en een temperatuur tussen de 22 en 26 graden Celsius.

Geschikte en ongeschikte medebewoners

Protomelas similis is een rustige en vreedzame cichlide. Ze passen goed bij gelijkgestemde soorten. Het is echter niet aan te raden om ze samen te houden met Mbuna cichliden, die vaak agressiever en territoriaal zijn. Ze kunnen zowel paarsgewijs als met één mannetje en meerdere vrouwtjes gehouden worden.

Auteur

Copyright foto’s

Nicky Jeup
AfricanDivingLtd.com – African Diving
Carsten Jensen Gissel – Dansk Malawi Import
Ems-Vechte-Aquaristik