Mastacembelus erythrotaenia – Vuuraal

Mastacembelus erythrotaenia – Vuuraal

Mastacembelus erythrotaenia is in 1850 officieel beschreven door Bleeker. De geslachtsnaam is op te breken in twee oud Griekse woorden. Mastax betekent ‘bijten’ en emballo betekent ‘zichzelf werpen’. Samen betekent het zoiets al bijtend zichzelf ergens opwerpen. De soortnaam erythrotaenia is ook afkomstig uit het oud Grieks en betekent ‘met rode strepen’.

In het Nederlands worden wel meerdere namen gebruikt. De meest gebruikte is Vuuraal. Vuur Stekelaal en Roodstreep Stekelaal worden heel af en toe gebruikt.

Ze maken onderdeel uit van de familie Mastacembelidae ofwel de Stekelalen. De familie kent 3 geslachten en zo’n 86 soorten. Ze danken de naam Stekelaal aan de duidelijk gescheiden stekels op hun rug. De stekelalen zijn te onderscheiden van andere alen door hun lange neus en buisvormige neusgaten.

Synoniemen: Macrognathus erythrotaenia, Mastacembelus argus.

Beschrijving

De Vuuraal kan een totale lengte bereiken van zo’n 100 centimeter. In het aquarium blijven ze wel vaak kleiner. Het is daarmee een van de grootste stekelalen. Ze hebben een donker bruine grondkleur. Vanaf de kop lopen een paar felrode strepen naar achteren toe. Op ongeveer 1/5e van het lichaam veranderen deze strepen in ronde rode stippen met daaromheen een donkerder bruine rand. Sommige exemplaren hebben op de borst-, rug- en staartvin een rode band, bij anderen ontbreekt deze rode band. De buikzijde is wat lichter van kleur.

De Vuuraal is een redelijk kalme vis. Doorgaans laten ze andere soorten met rust. Je kunt ze tam maken zodat ze het eten uit een pincet komen halen. Hiervoor kun je een fluitje gebruiken als teken dat er wat te eten is. Sommigen houden het voer met hun vingers vast. Hou er dan wel rekening mee dat ze het voer wel eens missen en in je vinger kunnen bijten.

Gedrag en Temperament

De Vuuraal is over het algemeen een vredelievende vis, maar kan agressief zijn tegenover soortgenoten, vooral in kleinere aquaria. Ze zijn solitair van aard, maar kunnen ook in paren of kleine groepen worden gehouden, mits het aquarium groot genoeg is. Deze vis is voornamelijk een bodembewoner, maar kan ook in de middenlagen van het aquarium zwemmen.

Vuuraal zijn nachtdieren en vermijden fel licht, wat betekent dat ze zich vaak verstoppen in schuilplaatsen of onder de bodembedekking gedurende de dag. Dit gedrag maakt het belangrijk om voldoende schuilplaatsen in het aquarium te creëren, zoals rotsen, planten en andere decoraties. Ze zijn dan ook het meest actief in de schemering en het donker.

Geslachtsonderscheid

Het verschil tussen de man en de vrouw is bij Mastacembelus erythrotaenia moeilijk te zien. De mannen en vrouwen zijn gelijk gekleurd en even lang. Volwassen vrouwen schijnen iets voller gebouwd te zijn dan de mannen, vooral wanneer ze eieren dragen. Ook wat betreft het gedrag zijn er geen verschillen.

Juvenielen versus Volwassen Exemplaren

Jonge Vuuralen hebben meestal een grijsachtig lichaam met minder uitgesproken kleuren en patronen. Naarmate ze ouder worden, ontwikkelen ze de kenmerkende rode strepen en de donkerdere kleur die volwassen exemplaren hebben. Dit kleurverloop is een belangrijk kenmerk dat helpt bij het identificeren van de leeftijd en ontwikkeling van de vis.

Maximale leeftijd

Hou er bij de aanschaf van deze vissen rekening mee dat ze redelijk oud kunnen worden. Bij een goede verzorgen kunnen ze een leeftijd bereiken van zo’n 15 to 18 jaar! Met de juiste aquarium inrichting, verzorging en mede bewoners heb je dus heel lang plezier van je Vuuralen! Het is belangrijk om de waterkwaliteit en hygiëne goed in de gaten te houden, omdat slechte omstandigheden kunnen leiden tot ziektes en een kortere levensduur.

Biotoop

Mastacembelus erythrotaenia komt van nature voor in verschillende landen in Zuidoost-Azië, waaronder Laos, Cambodja, Indonesië, Maleisië, Thailand en Vietnam. Deze vissoort leeft voornamelijk in de laagwatergebieden van deze landen, zoals overstromingsvlakten en traag stromende rivieren.

Leefomgeving

De Vuuraal is een riviervis die zich voornamelijk ophoudt in langzaam stromende rivieren en vijvers. Ze zijn te vinden in wateren met een modderige bodem, waar ze zich vaak ingraven, met alleen hun kop zichtbaar. Dit gedrag helpt hen om zich te verstoppen voor zowel roofdieren als om hun prooi te vangen. In hun natuurlijke habitat zijn ze vaak te vinden in rivieren zoals de Mekong en in de wateren van de delta’s van de genoemde landen.

Natuurlijke Habitat

Het natuurlijke habitat van de Vuuraal is gekenmerkt door een rijke onderwaterbegroeiing. Er zijn vaak veel planten aanwezig, die schuilplaatsen bieden en helpen bij het creëren van een veilige omgeving. De randen van het water zijn meestal begroeid met bomen en andere vegetatie, wat bijdraagt aan de biodiversiteit van het ecosysteem. De bodem bestaat uit een modderige of zanderige ondergrond, wat ideaal is voor deze vissoort om in te graven en te schuilen.

Natuurlijke Vijanden en Voedsel

In hun natuurlijke omgeving zijn de Vuuraal zowel jager als prooi. Ze voeden zich voornamelijk met kleinere vissen, ongewervelde waterdieren en plantaardig materiaal. Hun natuurlijke vijanden zijn grotere roofvissen die hen als voedsel beschouwen. Dit maakt het voor de Vuuraal essentieel om zich goed te camoufleren in hun omgeving.

Klimaat

De Vuuraal leeft in een tropisch klimaat, waar de temperaturen doorgaans tussen de 22 en 28 graden Celsius liggen. In deze gebieden zijn er seizoensgebonden overstromingen, vooral tijdens het regenseizoen, wat leidt tot een verandering in hun leefomgeving. Deze overstromingen creëren nieuwe habitats en voedselbronnen, maar kunnen ook leiden tot droogtes in andere seizoenen, wat invloed heeft op de beschikbaarheid van water en voedsel.

Samenvattend, de Vuuraal is een vis die zich heeft aangepast aan een specifiek ecosysteem in Zuidoost-Azië, waar hij kan overleven en gedijen in de modderige, langzaam stromende wateren van zijn natuurlijke habitat.

Dieet

Voeding in het Wild

In hun natuurlijke habitat is de Vuuraal, een omnivoor, wat betekent dat ze zowel plantaardig als dierlijk materiaal eten. Hun dieet bestaat voornamelijk uit kleinere vissen, ongewervelde waterdieren zoals insectenlarven en wormen, en kleine hoeveelheden plantaardig materiaal. Ze hebben echter een duidelijke voorkeur voor vleesrijk voedsel, zoals garnalen en krill. Dit dieet stelt hen in staat om te overleven in de modderige bodems van hun leefomgeving, waar ze hun prooi kunnen vinden en vangen.

Voeding in het Aquarium

In een aquarium is het belangrijk om de Vuuraal een gevarieerd dieet aan te bieden dat aansluit bij hun natuurlijke eetgewoonten. Hier zijn enkele aanbevelingen voor hun voeding:

1. Levend Voer: Vuuraal zijn dol op levend voer zoals garnalen, muggenlarven, en watervlooien. Dit soort voedsel stimuleert hun natuurlijke jachtinstinct en zorgt voor een gezonde voeding.
2. Diepvriesvoer: Als levend voer niet beschikbaar is, kunnen diepvriesalternatieven zoals diepvriesgarnalen en krill worden gegeven. Dit is een handige optie voor aquariumhouders.
3. Vleesachtige Voeding: Grotere exemplaren hebben vaak meer nodig dan alleen levend of diepvriesvoer. Ze kunnen ook gevoerd worden met stukjes vis, zoals spiering of mosselen, om aan hun voedingsbehoeften te voldoen.
4. Plantaardig Materiaal: Hoewel ze voornamelijk vleeseters zijn, kunnen ze ook kleine hoeveelheden plantaardig materiaal accepteren. Dit kan in de vorm van speciaal ontworpen visvoer dat rijk is aan plantaardige ingrediënten.

Het is belangrijk om ervoor te zorgen dat het voedsel dat je aanbiedt van hoge kwaliteit is en dat je regelmatig de waterkwaliteit controleert, aangezien een slecht dieet en vervuilde wateromstandigheden kunnen leiden tot gezondheidsproblemen bij de Vuuraal.

In het aquarium kun je ze voeren met krill, garnalen, spiering etc. Diepvriesvoer zoals watervlooien, muggenlarven en dergelijke worden wel gegeten maar bevatten uiteindelijk niet voldoende voeding voor een volwassen Vuuraal!

Het Aquarium

Ondanks dat dit een lange vis wordt, is een relatief bescheiden aquarium nodig. Een aquarium vanaf 200 centimeter volstaat. Dit komt overeen met een inhoud van ongeveer 500 liter. Als je van plan bent om meerdere exemplaren of paren te houden, is het verstandig om een nog groter aquarium te kiezen, bij voorkeur met een lengte van 240 centimeter of meer, om voldoende ruimte te bieden en territoriale conflicten te minimaliseren. Voor jonge dieren kun je wel gebruik maken van een kleiner aquarium. Uiteindelijk worden het natuurlijk wel vissen van een meter lengte!

Inrichting van het Aquarium

De inrichting van het aquarium is cruciaal voor het welzijn van de Vuuraal. Hier zijn enkele richtlijnen voor een geschikte inrichting:

• Substraat: Gebruik een zacht zand als substraat, omdat dit de Vuuraal in staat stelt om zich te begraven en comfortabel te bewegen. Vermijd scherp grind of andere materialen die de huid van de vis kunnen beschadigen.
• Planten en Schuilplaatsen: Zorg voor voldoende schuilplaatsen in de vorm van planten, PVC-buizen, en rotten. Dit zijn schuwe vissen die zich graag verstoppen, vooral tijdens de dag. Dichte plantenbedekking en schuilplaatsen helpen hen zich veilig te voelen.
• Verlichting: Gebruik een gedimde verlichting om een natuurlijke omgeving te creëren. Vuuralen zijn nachtdieren en voelen zich het meest op hun gemak in een minder fel verlichte omgeving. Het kan nuttig zijn om een dimmer of een lichtcomputer te gebruiken om de verlichting aan te passen aan hun natuurlijke ritme.

Waterwaardes

De beste waterwaardes voor de Vuuraal in het aquarium zijn als volgt: een temperatuur tussen 24 en 28 graden Celsius, een pH-waarde van 6.0 tot 8.0, en een waterhardheid van 5 tot 19 dGH. Het is belangrijk om regelmatig waterverversingen uit te voeren om de waterkwaliteit op peil te houden.

Compatibiliteit met Andere Bewoners

De Vuuraal is over het algemeen een vredelievende vis, maar kan territoriaal zijn tegenover soortgenoten. Het is het beste om ze solitair of in een groep van meer dan vijf exemplaren te houden in een ruim aquarium.

Geschikte medebewoners zijn onder andere: grote gourami’s, mesvissen, Geophagus spp., en Severums. Deze soorten zijn groot genoeg om niet als prooi te worden gezien en hebben een vergelijkbaar temperament.

Soorten die je beter niet samen met deze soort kunt houden zijn kleine vissen, zoals neontetra’s of guppen, omdat deze als voedsel kunnen worden gezien. Vermijd ook de aanschaf van territoriale of agressieve cichliden, die de Vuuraal kunnen lastigvallen.

Door deze richtlijnen te volgen, kun je een veilige en comfortabele omgeving creëren voor je Vuuraal, wat bijdraagt aan hun welzijn en levensduur in het aquarium.

Nachtactieve vissoort

Mastacembelus erythrotaenia is voornamelijk een nachtactieve vis. Dit betekent dat ze het meest actief zijn tijdens de schemering en in het donker, terwijl ze zich overdag vaak verstoppen in het substraat of tussen de planten en schuilplaatsen in het aquarium. Dit gedrag is typisch voor veel stekelalen, die zich in hun natuurlijke habitat vaak ingraven in de modderige bodem om zich te beschermen tegen roofdieren en om te jagen op prooien.

Zichtbaarheid voor de Aquariumhouder

Om ervoor te zorgen dat je de Vuuraal kunt zien, zelfs wanneer ze actief zijn in de schemering of het donker, zijn er verschillende strategieën die je kunt toepassen:

1. Gebruik van Nachtverlichting: Overweeg het gebruik van nachtverlichting of een blauwe LED-lamp die speciaal is ontworpen voor aquaria. Deze verlichting simuleert de natuurlijke omstandigheden van de nacht en maakt het mogelijk om de Vuuraal te observeren zonder hen te storen met fel licht. Dit kan ook helpen om hun natuurlijke gedrag te stimuleren.
2. Dimbare Verlichting: Installeer een dimbare verlichting in het aquarium. Dit stelt je in staat om de helderheid van het licht aan te passen, zodat je de Vuuraal kunt zien zonder hen te overweldigen met fel licht. Het kan nuttig zijn om de verlichting geleidelijk te dimmen naarmate de avond vordert.
3. Strategische Plaatsing van Decoraties: Zorg ervoor dat je het aquarium zo inricht dat er voldoende schuilplaatsen zijn, maar ook open ruimtes waar de Vuuraal kan zwemmen. Dit maakt het gemakkelijker om ze te zien wanneer ze zich verplaatsen.
4. Voedingstijden: Voer de Vuuraal op een tijdstip dat aansluit bij hun actieve periodes, zoals in de schemering of net voor het donker. Dit kan hen aanmoedigen om naar buiten te komen en te eten, waardoor je ze beter kunt observeren.
5. Geduld en Observatie: Wees geduldig en observeer het aquarium tijdens de schemering of in het donker. Het kan even duren voordat je de Vuuraal ziet, maar met de juiste verlichting en een goed ingericht aquarium, zullen ze uiteindelijk hun natuurlijke gedrag vertonen.

Door deze technieken toe te passen, kun je genieten van het unieke gedrag van de Vuuraal, zelfs als ze voornamelijk ’s nachts actief zijn.

Wat te Doen Tegen Ontsnapping

De Vuuraal staat bekend als een meester in ontsnappen. Deze vis heeft de neiging om te proberen te ontsnappen uit het aquarium, vooral als er openingen of gaten zijn waar ze doorheen kunnen kruipen. Dit gedrag kan problematisch zijn, omdat ze zich door zelfs de kleinste openingen kunnen wurmen.

Om te voorkomen dat de Vuuraal ontsnapt, zijn er verschillende maatregelen die je kunt nemen:

1. Zorg voor een Goede Afdekking: Zorg ervoor dat het aquarium goed is afgedekt met een stevig deksel. Dit deksel moet goed passen en geen openingen laten waar de vis doorheen kan glippen.
2. Controleer Apparatuur: Controleer alle apparatuur die in het aquarium is geïnstalleerd, zoals filters en verwarmingselementen. Zorg ervoor dat er geen gaten of openingen zijn waar de vis doorheen kan ontsnappen.
3. Gebruik van Filter Sponzen: Als er openingen zijn voor leidingen of filters, gebruik dan oversized filter sponzen om deze gaten te blokkeren. Dit voorkomt dat de vis ontsnapt terwijl het nog steeds mogelijk is om de apparatuur te gebruiken.
4. Regelmatige Inspectie: Controleer regelmatig het aquarium op mogelijke ontsnappingsroutes. Dit kan helpen om problemen vroegtijdig te identificeren en op te lossen.
5. Creëer een Veilige Omgeving: Zorg ervoor dat het aquarium voldoende schuilplaatsen biedt, zodat de Vuuraal zich veilig voelt en minder geneigd is om te ontsnappen. Dit kan helpen om hun stressniveau te verlagen en hun natuurlijke gedrag te bevorderen.

Door deze maatregelen te nemen, kun je de kans op ontsnapping van de Vuuraal minimaliseren en ervoor zorgen dat ze veilig en gezond in hun aquarium blijven.

Kweek van Mastacembelus erythrotaenia

Over de kweek van Mastacembelus erythrotaenia is niet zo heel veel bekend. Af en toe worden er in het aquarium jonge visjes geboren. Dit zijn eigenlijk altijd toevalskweken. Er zijn geen aanwijzingen hoe je ze tot kweken aan kunt zetten. De eieren worden afgezet tussen drijvende planten.

Conclusie

Mastacembelus erythrotaenia, of Vuuraal, is een fascinerende vis die een unieke toevoeging kan zijn aan een aquarium, maar vereist wel de nodige ervaring van de aquariumhouder. Deze soort is niet ideaal voor beginners, gezien hun specifieke behoeften op het gebied van waterkwaliteit, inrichting en voeding. Het is belangrijk om een goed ingericht aquarium te hebben met voldoende schuilplaatsen en een veilige afdekking om ontsnapping te voorkomen.

Hun nachtelijke gedrag en schuwheid maken het een uitdaging om ze te observeren, maar met de juiste verlichting en geduld kunnen aquariumhouders genieten van hun unieke karakter. Over het algemeen kan de Vuuraal een waardevolle en interessante vis zijn, mits de juiste zorg en aandacht worden gegeven.

Video

Auteur

John de Lange

Copyright foto’s

Klaus Rudloff – Biolib.cz
Nonn Panitvong – Siamensis.org (originele website niet meer online)
AquariumGlaser.de

Bibliografie

Unravelling taxonomic ambiguity of the Mastacembelidae in the Mekong Delta (Vietnam) through DNA barcoding and morphological approaches. Thuy-Yen Duong, Liem Van Dung Tran, Ngoc-Tran Thi Nguyen, Jamsari Amirul Firdaus Jamaluddin, Mohd Nor Siti Azizah. Tropical Zoology. PAGEPress Publications. DOI: 10.4081/tz.2020.72.

Characterization of complete mitochondrial genomes of Mastacembelus erythrotaenia and Mastacembelus armatus (Synbranchiformes: Mastacembelidae) and phylogenetic studies of Mastacembelidae. Chong Han, Qiang Li, Jianfeng Lin, Zhipeng Zhang, Jianrong Huang. Conservation Genetics Resources. Springer Science and Business Media LLC. DOI: 10.1007/s12686-017-0807-0.