Iodotropheus sprengerae
Iodotropheus sprengerae werd voor het eerst beschreven door Oliver & Loiselle in 1972. De beschrijving werd gemotiveerd door de wijdverspreide aanwezigheid van de vis in de aquariumhandel onder onjuiste namen, zoals Petrotilapia tridentiger. De naamgeving gebeurde ter ere van mevrouw Kappy Sprenger, een ervaren aquariaan die bijdroeg aan de correcte identificatie van de soort.
De geslachtsnaam Iodotropheus is afgeleid van de Griekse woorden “iodes” (roestkleurig, ook lavendelkleur) en “trophos” (voeder). Dit verwijst naar de roestbruine tot lavendelkleurige kleur van de vis en zijn gespecialiseerde tanden, die een aanpassing zijn aan zijn dieet. De soortnaam sprengerae is een eerbetoon aan mevrouw Kappy Sprenger. Er is niet echt een Nederlandse naam voor deze soort, in het Engels worden ze ook wel Rusty Cichlid genoemd, een verwijzing naar de roestbruine kleur.
Synoniemen: Iodochromis sprengerae en Iodochromis sprengeri.
Beschrijving, Gedrag en Levensverwachting van Iodotropheus sprengerae
Iodotropheus sprengerae heeft een robuust, langwerpig lichaam, typisch voor Mbuna cichliden. De kop is rond van vorm. De grondkleur is roestbruin tot lavendelkleurig, met een paarse gloed. De flanken vertonen een vaag patroon, soms met hints van verticale strepen. De vinnen zijn doorgaans dezelfde kleur als het lichaam, maar kunnen bij mannetjes intenser gekleurd zijn. De maximale lengte bedraagt ongeveer 12 cm voor mannetjes en 9 cm voor vrouwtjes, hoewel sommige bronnen een maximale lengte van 13,5 cm vermelden. Dit kan veroorzaakt worden doordat we in het aquarium teveel en te krachtig voer geven waardoor sommige soorten groter groeien.
Mannetjes zijn over het algemeen groter en kleurrijker dan vrouwtjes . Ze vertonen vaak een verlengde aarsvin en meer opvallende “eivlekken” (witte stipjes op de aarsvin die lijken op eitjes en een rol spelen bij de voortplanting). Gedragsverschillen zijn vooral zichtbaar tijdens de voortplanting; mannetjes vertonen dan territoriaal gedrag, hoewel dit minder uitgesproken is dan bij andere Mbuna soorten. De verschillen tussen juvenielen en volwassen exemplaren zijn voornamelijk in grootte en kleurintensiteit; jonge vissen zijn minder kleurrijk.
Iodotropheus sprengerae wordt beschouwd als een van de minst agressieve Mbuna soorten. Hoewel mannetjes onderling wat territoriaal gedrag kunnen vertonen, is dit minder uitgesproken dan bij andere Mbuna’s . Ze leven niet in strikte territoria, maar prefereren rotsachtige gebieden met veel schuilplaatsen. Ze zijn over het algemeen niet schuw en kunnen goed samenleven met andere vreedzame Malawicichliden, mits er voldoende ruimte en schuilplaatsen zijn. Het is aan te raden om één mannetje te houden met meerdere vrouwtjes om agressie te minimaliseren.
Levensverwachting: De levensverwachting in het wild is niet expliciet vermeld in de beschikbare bronnen. In een aquarium kunnen ze tot 7 jaar oud worden.
Biotoop
Iodotropheus sprengerae bewoont rotsachtige gebieden in het zuidoostelijke deel van het Malawimeer, rond de eilanden Boadzulu, Chinyankwazi en Chinyamwezi. Deze gebieden liggen op een diepte van ongeveer 15-18 meter. De natuurlijke habitat kenmerkt zich door een gebrek aan waterplanten, hoewel er wel een rijke laag algen (aufwuchs) op de rotsen aanwezig kan zijn. De bodem bestaat uit rotsblokken en een zandbodem.
Het Malawimeer heeft een tropisch klimaat met weinig seizoensvariatie in temperatuur. Door de grootte en diepte van het meer zijn de waterwaardes heel stabiel door het jaar heen.
Deze variant is door Jay Staufer beschreven als Iodotropheus declivitas en door Ad Konings weer beschouwd als junior synoniem.
Dieet
Dieet in het wild: Iodotropheus sprengerae is een omnivoor die zich in het wild voedt met een gevarieerd dieet, bestaande uit algen (aufwuchs), kleine ongewervelden en detritus (organisch afval). Hun gespecialiseerde tanden zijn aangepast aan het schrapen van algen van rotsen.
Dieet in het aquarium: In een aquarium kan een gevarieerd dieet worden aangeboden, inclusief spirulina vlokken, cichlide korrels, levend voer (zoals cyclops en daphnia), diepvriesvoer en groenvoer. Caroteenrijk voedsel draagt bij aan de kleur. Overvoeding moet worden vermeden om watervervuiling te voorkomen .
Het Aquarium
Voor een groep bestaande uit één mannetje en meerdere vrouwtjes (bijvoorbeeld drie of vier) is een aquarium nodig van minimaal 120 centimeter lengte. Voor meerdere mannetjes is een nog groter aquarium aan te raden, minimaal 150 centimeter.
Richt het aquarium in met veel rotsen waartussen je holen en spleten creëert, dit is belangrijk om ze schuilplaatsen te bieden. Planten zijn niet nodig omdat de vissen deze meestal beschadigen. Als je planten wil houden, dan zijn stevige planten zoals Javavaren en Anubias aan te raden. Een zandbodem wordt gewaardeerd.
Waterwaarden: Hard, alkalisch water is aan te raden, met een pH tussen 7.5 en 8.5 en een hardheid (dH) tot 20 graden. De temperatuur mag tussen de 22°C en 26°C liggen .
Compatibiliteit: De Iodotropheus sprengerae is een relatief vreedzame Mbuna, maar mannetjes kunnen onderling wat agressief zijn. Ze kunnen goed samenleven met andere vreedzame Malawicichliden, mits er voldoende ruimte en schuilplaatsen zijn. Grotere, meer dominante soorten kunnen echter een bedreiging vormen. Geschikte medebewoners kunnen zijn: Aulonocara, Protomelas of Copadichromis soorten en andere rustige Malawicichliden zoals Labidochromis caerulus.
Kweek van de Iodotropheus sprengerae
De kweek van de Iodotropheus sprengerae is vrij eenvoudig. De vissen paren met elkaar en vervolgens worden de eitjes afgezet. Vervolgens neemt het vrouwtje de eitjes in haar mond en deze worden met behulp van de eivlekmethode bevrucht door het mannetje. Het gaat om ongeveer 20 eitjes per keer die in de bek van het vrouwtje worden uitgebroed.Even een korte toelichting over de eivlekmethode. Wanneer het vrouwtje de eitjes in de bek neemt zijn deze nog niet bevrucht. Hier heeft het mannetje een manier op gevonden. Hij heeft op zijn aarsvin zogenaamde eivlekken (witte stipjes). Deze vlekken lijken op eitjes waardoor het vrouwtje denkt dat ze eitjes vergeten is. Ze hapt naar de aarsvin om deze in haar bek te nemen en vervolgens stoot het mannetje homvocht af waardoor de eieren in de bek van het vrouwtje bevrucht worden.
Nadat de eitjes zijn uitgekomen blijven deze nog in de bek van het vrouwtje. Na ongeveer drie weken worden de eitjes losgelaten en kunnen ze worden opgekweekt met artemia-naupliën, opfokvoer en fijngewreven droogvoer.
Conclusie
Iodotropheus sprengerae is een relatief vreedzame en makkelijk te houden Mbuna cichlide, geschikt voor zowel beginnende als ervaren aquarianen. Een ruime, rotsachtige inrichting met een zandbodem is essentieel, evenals hard, alkalisch water met de juiste temperatuur. Een gevarieerd dieet en regelmatige waterverversingen zijn cruciaal voor hun gezondheid en welzijn. Hoewel ze minder territoriaal zijn dan andere Mbuna’s, is het raadzaam om één mannetje met meerdere vrouwtjes te houden om agressie te minimaliseren.
Een opvallende eigenschap is hun relatieve vreedzaamheid in vergelijking met andere Mbuna’s, en de “eivlekmethode” van bevruchting. De kweek is relatief eenvoudig, maar vereist wel aandacht voor de juiste waterparameters en voeding. Over het algemeen is de Iodotropheus sprengerae een aantrekkelijke en relatief makkelijk te houden vis, die een waardevolle aanvulling kan zijn op een gemeenschapstank met andere vreedzame Malawicichliden.
Video
Auteurs
Kevin
John de Lange
Copyright foto’s
Toni Wagner – Tonis-africancichlids.de
J. de Lange
Pete Barnes
