Eleocharis acicularis – Naaldgras
Eleocharis acicularis werd voor het eerst beschreven door Linnaeus in 1753 als Scirpus acicularis, en later herclassificeerd door Roemer & Schultes in 1817 tot de huidige naam Eleocharis acicularis. In het Nederlands wordt de plant Naaldwaterbies genoemd , Naaldgras of Dwergnaaldgras. De plant behoort tot de familie Cyperaceae, ook wel bekend als de Cypergrassenfamilie.
De geslachtsnaam Eleocharis is afgeleid van de Griekse woorden “elos” (moeras) en “chairo” (houden van), wat verwijst naar de voorkeur van de plant voor moerassige habitats. De soortnaam acicularis komt van het Latijnse “acicularis”, wat “naaldvormig” betekent, een verwijzing naar de smalle, naaldachtige bladeren van de plant.
Synoniemen
Eleocharis acicularis is heel wat keren opnieuw beschreven. Hierdoor zijn een aantal synoniemen ontstaan: Baeothryon trichoides, Chaetocyperus acicularis, Chaetocyperus trichodes, Clavula acicularis, Cyperus acicularis, Eleocharis atricha, Eleocharis chaetaria, Eleocharis comosa, Eleocharis costata, Eleocharis nervata, Eleocharis triangularis, Eleocharis trichoides, Eleogiton exigua, Isolepis acicularis, Isolepis exigua, Isolepis longifolia, Isolepis uliginosa, Limnochloa acicularis, Mariscus acicularis, Scirpidium aciculare, Scirpus acicularis.
Beschrijving van Eleocharis acicularis
Eleocharis acicularis, ook wel bekend als dwergnaaldgras, is een plant met lange, grasachtige stengels die uit een kruipende wortelstok (rhizoom) groeien. De bladeren zijn zeer dun, bijna haarachtig, en naaldvormig. De kleur van de bladeren is lichtgroen, zonder specifieke patronen of markeringen. De maximale hoogte van de plant is ongeveer 12-15 centimeter in een aquariumomgeving, maar kan korter zijn in moerassige omstandigheden. In vijvers kan de hoogte variëren afhankelijk van de waterdiepte; in ondiep water kan de plant tot 15 cm hoog worden, terwijl ondergedompelde planten vaak niet bloeien en korter blijven.
Bloeiwijze
Eleocharis acicularis produceert bloemen, maar alleen als de plant boven water staat of in ondiep water groeit. De bloemen zijn klein, minder dan vijf millimeter in diameter, en zitten in kleine, scherp puntige, lancetvormige bloemen (spikelets) van ongeveer zes millimeter lang. De bloeiwijze is een enkele bloem, aan het einde van een aar. De bloeitijd is in de zomer. Ondergedompelde planten bloeien meestal niet.
Biotoop
Eleocharis acicularis heeft een zeer wijdverbreide verspreiding en komt van nature voor in Europa, Azië, Noord-Amerika en delen van Zuid-Amerika, waaronder Ecuador. In Noord-Amerika is de plant te vinden van Alaska tot aan Mexico en in het oosten tot aan Florida. In Europa en Azië is de plant wijdverspreid. Het plantje komst voor in in moerassen, tijdelijke poelen, meren, vijvers, beken en langs de modderige oevers van rivieren en stromen
De bodem waar Eleocharis acicularis groeit bestaat uit natte, vaak kale grond, modderige oevers, zand, silt en veenachtige gebieden. In aquaria gedijt de plant goed in fijnkorrelig substraat zoals zand of fijne grind. In vijvers kan de plant ook in voedselarm substraat groeien.
Het Aquarium
Voor een optimale groei in het aquarium heeft Eleocharis acicularis lichtzuur tot licht alkalisch water nodig (pH 6.0-7.5) met een gemiddelde hardheid (KH tot 10). De optimale temperatuur voor Eleocharis acicularis in een aquarium ligt tussen de 10°C en 30°C. De plant is dus relatief tolerant ten aanzien van temperatuurverschillen.
De plant haalt zijn voeding zowel uit het substraat als uit het water, dus bodembemesting is aan te raden, aangevuld met vloeibare meststoffen. Hoewel de plant ook zonder CO2-toevoeging kan groeien, zal de groei aanzienlijk verbeteren met CO2-toevoeging. De plant heeft veel licht nodig, ongeveer 0.5 watt per liter of meer, met een kleurtemperatuur van 5000 tot 7000 Kelvin (daglicht tot koel wit licht), gedurende 10-14 uur per dag. Hoe meer licht, hoe lager de plant zal blijven.
Eleocharis acicularis kan worden gesnoeid om een dichte, tapijt-achtige groei onder water te bevorderen. Door regelmatig de bovenste delen van de plant af te knippen, stimuleer je de groei van nieuwe scheuten vanuit de wortelstok, wat resulteert in een voller en compacter tapijt. Het snoeien moet echter met mate gebeuren om de plant niet te beschadigen. Gebruik bij het snoeien een goed paar aquariumschaartjes. Verwijder de afgesneden delen voorzichtig met een zachte visnet om te voorkomen dat er vuil achterblijft op de plant.
De Vijver
In of rond een vijver kan Eleocharis acicularis het beste worden geplant in een plantenkooi gevuld met aquatische grond (bij voorkeur met slib, zand of modder) en afgedekt met een dunne laag grind om uitspoeling te voorkomen. De plant kan zowel volledig onder water als aan de rand van de vijver worden geplant, afhankelijk van de gewenste diepte. De plant kan tot 45 cm onder water groeien. De plant gedijt het beste in de volle zon of halfschaduw, maar verdraagt geen schaduw. In ondiep water zal de plant bloeien, maar ondergedompelde planten bloeien meestal niet.
Vermeerdering van Eleocharis acicularis
Eleocharis acicularis kan op verschillende manieren worden vermeerderd, zowel in het aquarium als in de vijver:
Via deling van de wortelstok (rhizoom):
Dit is de meest gebruikelijke en eenvoudigste methode. De plant vormt een kruipende wortelstok (rhizoom) waaruit nieuwe scheuten ontstaan. Om de plant te vermeerderen, graaft u voorzichtig een deel van de wortelstok op, zorgvuldig scheidend van de moederplant. Zorg ervoor dat elk deel een aantal gezonde scheuten en wortels bevat. Plant de delen vervolgens opnieuw in het substraat, op de gewenste afstand van elkaar. Deze methode is zowel geschikt voor aquaria als vijvers. In aquaria is het vaak voldoende om een deel van de wortelstok met aanhangende scheuten te scheiden en opnieuw te planten. In vijvers kan het nodig zijn om de wortelstok met een scherp mes te snijden.
Via stekken:
Hoewel minder gebruikelijk dan de wortelstokdeling, kan Eleocharis acicularis ook worden vermeerderd via stekken. Neem hiervoor een aantal gezonde stengels van ongeveer 5-10 cm lang. Plant deze stekken vervolgens in het substraat, waarbij u ervoor zorgt dat de onderste knopen in contact komen met het substraat. Deze methode is minder betrouwbaar dan wortelstokdeling, maar kan wel succesvol zijn onder optimale omstandigheden. Deze methode is vooral geschikt voor aquaria.
Via zaad (in de natuur):
In de natuur vermeerdert de plant zich ook via zaad. De plant produceert kleine zaden die door de wind of water verspreid worden. Deze methode is echter niet praktisch voor aquarium- of vijverhouders, aangezien de bloei en zaadvorming in aquaria en vijvers vaak beperkt is. De plant bloeit alleen als de plant boven water staat of in ondiep water groeit.
Conclusie
Eleocharis acicularis, of naaldgras, is een veelzijdige en relatief makkelijk te houden plant, geschikt voor zowel aquaria als vijvers. De plant vormt dichte, grasachtige matten die een natuurlijke uitstraling geven en een goede schuilplaats bieden voor kleinere aquariumbewoners. Hoewel de plant onder diverse omstandigheden kan groeien, gedijt hij het best bij helder licht, CO2-toevoeging en een voedingsrijk substraat. Vermeerdering is eenvoudig via wortelstokdeling.
De grote variabiliteit in vorm en grootte, afhankelijk van de groeiomstandigheden, is een opvallende eigenschap. De plant is een goede keuze voor beginners, maar optimale groei vereist aandacht voor lichtintensiteit en voeding. De mogelijkheid om zware metalen te absorberen is een interessante ecologische eigenschap, hoewel dit in de context van aquarium- of vijverhouderij minder relevant is.
Video
Auteur
John de Lange
Copyright foto’s
John de Lange
Chris Penny – CC BY 2.0
