Bryconaethiops boulengeri

Bryconaethiops boulengeri

Bryconaethiops boulengeri is voor het eerst beschreven door Pellegrin in 1900. Er is geen algemeen erkende Nederlandse naam voor deze soort. Wel wordt de soort in het Frans “Tétra point d’exclamation” genoemd en in het Portugees “Tetra Lotombe”. Vrij vertaald betekent dit “Uitroepteken Tetra”. In het Engels worden ze Boulenger’s Featherfin Tetra genoemd.

Deze vis behoort tot de familie van de Afrikaanse Tetra’s, oftewel de Alestidae (voorheen onder Characidae geschaard).

De geslachtsnaam Bryconaethiops is afgeleid van het Griekse woord “bryko”, wat “bijten” betekent, en “Aethiops”, wat verwijst naar een regio in Noordoost-Afrika. De naam kan dus worden geïnterpreteerd als “Afrikaanse bijter” of “Afrikaanse Tetra”. De soortnaam boulengeri is een eerbetoon aan de bekende Belgisch-Britse zoöloog George Albert Boulenger, die veel heeft bijgedragen aan de ichthyologie (vissenkunde).

Synoniem: Bryconaethiops microstoma boulengeri.

Beschrijving

Bryconaethiops boulengeri is een opvallende verschijning met een gestroomlijnd lichaam en een actieve zwemstijl. Deze vis heeft een langwerpig, stevig lichaam en een kenmerkende gevorkte staartvin. De basiskleur van het lichaam is overwegend zilverachtig. Wat direct opvalt, zijn de duidelijke, onderbroken zwarte zijlijnmarkeringen die over de flanken lopen en een uniek patroon vormen. De vinnen zijn over het algemeen doorschijnend, wat bijdraagt aan de elegante en glanzende uitstraling van de vis.

Bryconaethiops boulengeri kan een maximale totale lengte bereiken van ongeveer 25 centimeter.

Verschillen tussen mannetjes/vrouwtjes 

Het onderscheiden van mannetjes en vrouwtjes is bij deze soort subtiel en niet uitgebreid gedocumenteerd, wat gebruikelijk is bij veel Tetra’s. Over het algemeen zijn mannetjes vaak iets slanker en kunnen ze intensere kleuren vertonen, vooral tijdens de paartijd. Vrouwtjes hebben de neiging een voller lichaam te hebben, met name wanneer ze eieren dragen (gravid zijn), wat aangeeft dat ze klaar zijn om te paaien. Beide geslachten hebben het kenmerkende zilveren lichaam met de zwarte zijlijnmarkeringen. De verschillen in lichaamsvorm en lichte variaties in kleurintensiteit zijn de belangrijkste aanwijzingen voor het geslacht. Mannetjes kunnen ook een roze tint hebben op hun anaal- en borstvinnen. Door goed te observeren tijdens het voeren en sociale interacties binnen een groep, kunnen de verschillen tussen mannetjes en vrouwtjes duidelijker worden.

Gedrag en temperament

Bryconaethiops boulengeri is een vreedzame vis, wat hem geschikt maakt voor een gezelschapsaquarium met andere grotere, vreedzame vissen. Hoewel ze niet agressief zijn, kunnen ze kleinere vissen die als voedsel worden beschouwd, bejagen. Het is een actieve en snelle schoolvis die zich het beste voelt in groepen van minimaal 5 of 6 exemplaren. Als ze alleen worden gehouden, kunnen ze stress of ongemak vertonen. Ze zwemmen voornamelijk in de midden- tot bovenzone van het aquarium.

Levensverwachting 

De gemiddelde levensverwachting van de Bryconaethiops boulengeri in een aquarium is tot 5 jaar.

Biotoop

Bryconaethiops boulengeri is een vis die voornamelijk voorkomt in de zoetwateromgevingen van Centraal-Afrika. De natuurlijke leefomgeving is kenmerkend voor riviersystemen in tropische gebieden.

Deze soort is wijdverspreid in het Congobekken. Specifieke locaties waar de vis is aangetroffen, zijn onder andere de Djiri-rivier in Congo Brazzaville, die een zijrivier is van de rechteroever van de Congo-rivier. Daarnaast komt de vis voor in de Alima-rivier en de Léfini-rivier. Studies naar zijn voedingsgewoonten zijn ook uitgevoerd in de regio’s van het Tumba-meer en Ikela.

Beschrijving van het natuurlijke habitat (begroeiing, oever, substraat): De Djiri-rivier, een typisch habitat voor deze vis, kenmerkt zich door het ontbreken van sterke periodes van overstromingen en lage waterstanden. Dit duidt op een relatief stabiele rivieromgeving. De maaginhoud van de vissen toont aan dat ze plantenresten (macrophyten, dicotyledone bladeren en ander plantaardig afval) en soms zand consumeren. Dit suggereert dat hun habitat enige begroeiing en een substraat van zand en organisch materiaal bevat.

Klimaat: Het leefgebied van de Bryconaethiops boulengeri kent een tropisch klimaat met duidelijke regen- en droge seizoenen. Echter, de Djiri-rivier, waar de vissen zijn bestudeerd, ervaart geen extreme overstromingen of droogtes. Dit resulteert in een dieet dat niet significant verandert tussen het droge en het regenseizoen.

Dieet

Bryconaethiops boulengeri is een opportunistische eter die zich in het wild voornamelijk richt op insecten, maar ook ander beschikbaar voedsel niet schuwt. In het aquarium is deze vis gelukkig minder kieskeurig en accepteert hij een breed scala aan voeding.

Voedsel in het wild: In zijn natuurlijke habitat is Bryconaethiops boulengeri voornamelijk een insecteneter (entomofaag) en wordt hij beschreven als een “eclectische insectivoor”. Dit betekent dat hij zowel terrestrische (land) als aquatische (water) insecten consumeert. De maaginhoud van onderzochte exemplaren toonde aan dat de belangrijkste prooien insecten zijn, met name kevers (Coleoptera), libellenlarven (Odonata larvae) en eendagsvliegen (Ephemeroptera). Deze insecten vormen een zeer groot deel van hun dieet, met een overwegingsindex van meer dan 90%. Naast insecten eet Bryconaethiops boulengeri ook “alles wat in het water valt”, zoals vogelveertjes, plantenresten (macrophyten, dicotyledone bladeren en ander plantaardig afval) en vruchten. Soms wordt er ook zand in de maaginhoud gevonden. De samenstelling van het dieet verandert niet significant tussen het droge en het regenseizoen, wat duidt op een constante beschikbaarheid van voedselbronnen in hun leefgebied .

Voedsel in het aquarium: In een aquariumomgeving is Bryconaethiops boulengeri een alleseter (omnivoor) en accepteert hij de meeste soorten voedsel. Dit omvat droogvoer zoals pellets en vlokken. Daarnaast waarderen ze levend en diepvriesvoer, zoals muggenlarven en daphnia. Levende garnalen en wormen worden bijzonder gewaardeerd. Het wordt aanbevolen om ze één of twee keer per dag te voeren.

Het Aquarium

Het houden van de Bryconaethiops boulengeri in een aquarium vereist een zorgvuldige planning om hun natuurlijke leefomgeving zo goed mogelijk na te bootsen. Deze actieve schoolvis heeft specifieke behoeften om zich comfortabel te voelen en zijn natuurlijke gedrag te vertonen.

Voor een groep Bryconaethiops boulengeri wordt een minimale aquariumgrootte van 250 centimeter lengte aanbevolen om voldoende zwemruimte te bieden aan deze actieve zwemmers. Een groter aquarium is natuur nog beter.

Omdat het een schoolvis is, voelen ze zich het beste in groepen van minimaal 5 of 6 exemplaren, maar een groep van 8 tot 10 vissen zal hun natuurlijke gedrag nog beter stimuleren. Ze hebben een lang en ruim aquarium nodig, aangezien ze erg actief zijn en veel zwemruimte benutten.

Aquarium inrichting

De inrichting van het aquarium moet hun natuurlijke rivierhabitat nabootsen. Dit betekent dat er een goede waterstroom en voldoende zuurstof in het water aanwezig moeten zijn. Een zandige bodem is ideaal, omdat dit hun natuurlijke omgeving nabootst en zacht is voor de vissen. Drijfwortels en gladde stenen kunnen worden gebruikt om een natuurlijke en visueel aantrekkelijke omgeving te creëren, maar het is belangrijk om voldoende open zwemruimte te behouden voor deze snelle en actieve vissen. Daarnaast is het aan te raden om enkele schuilplaatsen te bieden met behulp van hoge planten en kienhout . De verlichting mag matig zijn; te veel licht kan stress veroorzaken, terwijl gedimd licht hun kleuren kan versterken en een meer natuurlijke sfeer creëert.

Waterwaarden

Voor Bryconaethiops boulengeri zijn stabiele zoetwaterwaarden van groot belang.

• pH-waarde: De ideale pH-waarde ligt tussen 6.0 en 8.0.
• Algemene hardheid (GH): Een GH-waarde tussen 5 en 20 is geschikt.
• Temperatuur: De watertemperatuur moet tussen de 22 en 27 °C liggen. Zorg voor een constante temperatuur binnen deze marges. Zoals eerder genoemd, is een goede waterstroom en voldoende zuurstof essentieel voor het welzijn van deze vissen .

Geschikte en ongeschikte medebewoners 

Bryconaethiops boulengeri is een vreedzame vis en kan goed samenleven met andere grotere, vreedzame vissen in een gezelschapsaquarium. Echter, vanwege hun jachtinstinct kunnen ze kleinere vissen die als voedsel worden beschouwd, bejagen.

• Geschikte medebewoners:
  • Karperzalmen van vergelijkbare grootte.
  • Robuuste cichliden.
  • Diverse meervallen.
  • Bodemvissen zoals bichirs.
  • Ze kunnen ook gehouden worden met grotere en semi-agressieve vissen, omdat ze snel en actief zijn.
• Ongeschikte medebewoners:
  • Zeer kleine vissen die als prooi kunnen worden gezien.

 Kweek van Bryconaethiops boulengeri

Specifieke details over het kweken van de Bryconaethiops boulengeri in een aquarium zijn helaas zeer beperkt en niet uitgebreid gedocumenteerd. Dit maakt het opzetten van een gericht kweekprogramma een uitdaging en vereist waarschijnlijk experimentatie en nauwkeurige observatie.

Bijzonderheden

Naast de reeds besproken aspecten van de Bryconaethiops boulengeri, zijn er enkele interessante feiten die een dieper inzicht geven in deze soort.

Spijsverteringsstelsel: Een opvallend kenmerk van de Bryconaethiops boulengeri is de structuur van zijn spijsverteringsstelsel. De vis heeft een dikwandige slokdarm, gevolgd door een U-vormige maag die omgeven is door pylorische blindedarmen. Gemiddeld zijn er acht van deze pylorische blindedarmen aanwezig, en de darm zelf is gekruld. Wat verder opvalt, is dat de darm van de Bryconaethiops boulengeri relatief kort is. De intestinale coëfficiënt, een maat voor de relatieve lengte van de darm ten opzichte van de lichaamslengte, varieert tussen 0,71 en 1,29, met een gemiddelde van 0,95 ± 0,48 . Deze korte darm is kenmerkend voor carnivore of insectivore vissen, wat goed aansluit bij het dieet van deze soort dat voornamelijk uit insecten bestaat.

Beperkte informatie: Een andere belangrijke bijzonderheid is de beperkte kennis die er nog bestaat over deze vis. Hoewel er studies zijn uitgevoerd naar onder andere de voedingsgewoonten, benadrukken onderzoekers dat er nog zeer weinig informatie beschikbaar is over de algemene biologie, ecologie en voortplanting van de Bryconaethiops boulengeri. Dit betekent dat veel aspecten van zijn leven in het wild en zijn kweek in aquaria nog onontdekt zijn, en dat verder onderzoek wenselijk is om deze lacunes in kennis op te vullen . Voor aquariumliefhebbers die geïnteresseerd zijn in het houden of kweken van deze soort, biedt dit zowel een uitdaging als een kans om bij te dragen aan de kennis over deze fascinerende Afrikaanse zalm.

Conclusie

Bryconaethiops boulengeri is een fascinerende Afrikaanse Tetra uit de familie Alestidae, afkomstig uit het uitgestrekte Congobekken. Deze zilverkleurige, gestroomlijnde vis kan een indrukwekkende lengte van ongeveer 25 centimeter bereiken en valt op door zijn actieve zwemgedrag en de onderbroken zwarte markeringen langs zijn flanken. In het wild is het een behendige insecteneter, maar in het aquarium is hij gelukkig een alleseter die een gevarieerd dieet van droog-, levend- en diepvriesvoer accepteert. Het is een vreedzame schoolvis die zich het beste voelt in een groep van minimaal vijf tot zes soortgenoten, hoewel hij kleinere vissen als prooi kan zien.

Voor aquariumliefhebbers die overwegen deze soort te houden, is de Bryconaethiops boulengeri een uitdagende, maar lonende keuze. Vanwege zijn uiteindelijke grootte en actieve aard, is een ruim aquarium van minimaal 200 centimeter essentieel om voldoende zwemruimte te bieden. Een inrichting met een zandbodem, drijfwortels en hoge planten, gecombineerd met een goede waterstroom en stabiele waterwaarden (pH 6.0-8.0, GH 5-20, temperatuur 22-27 °C), bootst zijn natuurlijke rivierhabitat na. De kweek van deze soort in aquaria is nog grotendeels ongedocumenteerd, wat het een interessant project maakt voor de meer ervaren liefhebber die graag bijdraagt aan de kennis over deze bijzondere vis.

Veel gestelde vragen / FAQ

Video

Copyright foto’s

Thomas Bach
Klaus Rudloff – Biolib.cz

Referentie

Mikia, M., Mady-Goma Dirat, I., Tsoumou, A., & Vouidibio, J. (2018). Food habits of Bryconaethiops boulengeri Pellegrin, 1900 (Characiformes: Alestidae) of Djiri River Tributary of the Right Bank of Congo River. Open Journal of Ecology, 8, 510-521. DOI: https://doi.org/10.4236/oje.2018.89031

Auteur