Anomalochromis thomasi – Thomasi Dwergcichlide
Anomalochromis thomasi werd voor het eerst beschreven door G.A. Boulenger in 1915. In het Nederlands worden ze ook wel Thomasi Dwergcichlide genoemd, vanuit het Engels kom je ook wel African Butterfly Cichlid ofwel Afrikaanse Vlinder Cichlide tegen.
De geslachtsnaam Anomalochromis is afgeleid van het Latijnse “anomalos,” wat “abnormaal” of “onregelmatig” betekent, en “chromis,” een term die verwijst naar een zeevissensoort en vaak wordt gebruikt in de naamgeving van Afrikaanse cichlide geslachten. De naam verwijst naar het ongewone preoperculair-mandibulaire laterale lijnsysteem, dat geen doorgang heeft door het anguloarticulaire bot. De soortnaam thomasi is een eerbetoon aan de Britse antropoloog Northcote W. Thomas (1868-1936), die de typeserie verzamelde.
Synoniemen: Paratilapia thomasi, Haplochromis thomasi, Hemichromis thomasi, Pelmatochromis thomasi.
Beschrijving van Anomalochromis thomasi
Anomalochromis thomasi heeft een langwerpig, enigszins afgeplat lichaam. De kop is zilverachtig tot gelig van kleur, met donkere markeringen. De flanken vertonen een vergelijkbare basiskleur, met donkere vlekken of strepen die een marmerachtig patroon kunnen vormen. Op het lichaam zijn vaak blauw glinsterende vlekjes te zien. De vinnen zijn doorgaans transparant tot lichtgeel of oranje getint. De maximale totale lengte bedraagt ongeveer 10 centimeter, de vrouwen blijven met maximaal 8 centimeter iets kleiner. Wildvang exemplaren zijn vaak kleurrijker dan in gevangenschap gekweekte vissen. Er zijn verschillende geografische kleurvarianten, waaronder varianten uit Guinea en de Kilissi River.
Geslachtsverschillen: Het onderscheid tussen mannetjes en vrouwtjes is lastig te maken, zelfs bij volwassen exemplaren. Mannetjes zijn over het algemeen iets groter dan vrouwtjes en hebben minder uitgesproken zwarte markeringen. Bij vrouwtjes is een ronde buik opvallend wanneer ze vol eieren zitten. Gedragsverschillen zijn voornamelijk zichtbaar tijdens het paaien, waarbij ze territoriaal gedrag vertonen.
Juvenielen versus volwassenen: Jonge Anomalochromis thomasi kunnen doffer van kleur zijn dan volwassen exemplaren. De kleuren ontwikkelen zich naarmate ze ouder worden.
Gedrag en temperament: Anomalochromis thomasi is over het algemeen een vreedzame cichlide. Ze zijn niet agressief, behalve tijdens het paaien, wanneer ze hun territorium verdedigen. Ze leven het liefst in wat grotere groepen, maar kunnen ook als paar worden gehouden. Ze zijn eerder schuw en verkiezen beschutte omgevingen. Ze zwemmen in de onderste en middelste waterlagen. Als je ze in een groep houdt, wordt aanbevolen ze met 8 of meer exemplaren te houden. Ze zijn dan minder schuw dan wanneer je ze in een koppel houdt.
Biotoop en Ecologie
Anomalochromis thomasi komt van nature voor in Sierra Leone, Guinea en Liberia. Ze leven in de kustgebieden van deze landen, specifiek in de rivieren Konkouré (Guinea) en St. John (Liberia). Het zijn riviervissen die leven in beboste stromen en moerassige gebieden in savanne-achtige landschappen.
Habitatbeschrijving: Hun natuurlijke habitat wordt gekenmerkt door veel overhangende vegetatie, waardoor er veel schaduw is. Het water is vaak “thee-kleurig” door de aanwezigheid van tannines uit rottend organisch materiaal. De oevers zijn begroeid met bomen. De bodem bestaat uit modder.
Klimaat: Ze leven in een tropisch klimaat met seizoensgebonden schommelingen in watertemperatuur en waterpeil. Er zijn perioden van overstromingen en droogtes. Tijdens droogteperiodes kunnen ze zich tot wel 30 centimeter diep in de modder ingraven. De watertemperatuur kan oplopen tot 30°C tijdens het droge seizoen.
Wat eet Anomalochromis thomasi?
Dieet in het wild: De Anomalochromis thomasi is een omnivoor. Precieze details over hun dieet in het wild ontbreken in de documenten, maar het is aannemelijk dat ze zich voeden met een verscheidenheid aan kleine ongewervelden, insectenlarven en mogelijk ook wat plantaardig materiaal.
Dieet in het aquarium: In het aquarium kunnen ze gevoerd worden met een gevarieerd dieet, inclusief droogvoer (vlokken, korrels), diepvriesvoer (bijvoorbeeld artemia, daphnia, cyclops, muggenlarven), en levend voer (bijvoorbeeld muggenlarven, kleine wormen). Groenvoer wordt ook geaccepteerd. Het is belangrijk om een gebalanceerd dieet te bieden om hun gezondheid en welzijn te garanderen. De korrelgrootte moet aangepast worden aan de grootte van de vis. Voor jonge vissen zijn Artemia-naupliën, cyclops, infusoria en microwormen geschikt.
Het Aquarium
Voor een koppel Anomalochromis thomasi is een aquarium van minimaal 80 centimeter lengte aan te raden. Voor meerdere koppels is een aanzienlijk groter aquarium nodig, om voldoende ruimte en schuilplaatsen te bieden en agressie tijdens het paaien te voorkomen. Een aquarium van 100 cm of meer is dan gewenst.
Inrichting: Het aquarium wordt bij voorkeur donker ingericht met veel dichte beplanting, drijfplanten, kienhout en kiezelstenen. Zorg voor voldoende open zwemruimte. Een donkere bodem (zand wordt aanbevolen) laat de kleuren van de vissen beter uitkomen. De bodem mag niet worden omgewoeld. Voldoende schuilplaatsen zijn belangrijk, vooral voor de schuwe jonge dieren. Gladde, platte stenen kunnen dienen als paaiplaatsen. Rotsen kunnen ook worden gebruikt als paaiplaatsen.
Waterwaarden: De ideale waterwaarden zijn een temperatuur tussen de 23 en 28 graden Celsius, een pH van 6 tot 7,5, en een GH van 5 tot 12. Regelmatige waterverversingen zijn belangrijk om de waterkwaliteit te handhaven. Het water dient zacht tot middelhard te zijn. De aanwezigheid van humuszuren is gunstig.
Compatibiliteit: Anomalochromis thomasi is een vreedzame soort die goed samen kan leven met andere vreedzame vissen die de hogere waterlagen bewonen, zoals kleine characiden, andere Afrikaanse dwergcichliden (bijvoorbeeld Pelvicachromis soorten), Corydoras soorten en kleinere anabantoïden. In grotere aquariums kunnen ze ook samen met kleine barbelen, Corydoras meervallen, Dwerg Goerami’s, kleine Loricariiden, regenboogvissen, rasboras en tetra’s worden gehouden. Het is echter belangrijk om voldoende ruimte te bieden om agressie tijdens de broedperiode te voorkomen. Ze zijn niet geschikt voor aquariums met agressieve of zeer actieve vissen. Vermijd snelle zwemmers die ze bij het voeren kunnen wegconcurreren, zoals Kongozalmen, grote Danios of grotere barbelen.
Kweek en Conditionering
Een goed ingericht aquarium met voldoende schuilplaatsen en een geschikte bodem (zand of fijn grind) is voldoende voor de kweek. Een aquarium van 60 cm kan voldoende zijn voor een koppel (zonder bijvissen), maar een groter aquarium is nodig voor meerdere koppels. Voorzie het aquarium van een paar platte stenen waarop ze hun eieren kunnen afzetten. Een aquarium met een luchtgedreven sponsfilter heeft de voorkeur. Deze filters kunnen de jonge visjes niet opzuigen en bieden op het oppervlak het eerste microscopische voer waarmee pas uitgekomen visjes zich voeden.
Om een goed kweekpar te verkrijgen is het aan te raden om een groep van 6 of meer jonge vissen te kopen en deze samen te laten opgroeien. Hierdoor vormen zich op natuurlijke weg geschikte paren.
Het Afzetten
De kleuren van Anomalochromis thomasi worden intenser tijdens het paaien. Mannetjes worden mogelijk iets donkerder.
De eieren worden afgezet op een geschikte ondergrond, zoals een platte steen of een blad (bijvoorbeeld Echinodorus) dat door het paar is schoongemaakt. Een koppel kan tot 500 eieren leggen.
Opgroeien van de Jonge Vissen
De eieren komen uit binnen 48 tot 72 uur na het afzetten. De jongen beginnen na ongeveer 72 uur na het uitkomen vrij te zwemmen.
Er is intensieve ouderlijke zorg door beide ouders. De ouders bewaken en verzorgen de eieren en de jongen gedurende ongeveer een maand. De jongen worden meerdere keren verplaatst naar vooraf gegraven kuilen in de bodem.
Het eerste voer bestaat uit Artemia-naupliën en zeer fijngewreven droogvoer, of baby brine shrimp (Artemia nauplii) en microwormen. Een goede waterkwaliteit en regelmatige kleine waterverversingen zijn belangrijk voor een hoge overlevingskans.
Conclusie
Anomalochromis thomasi is een relatief eenvoudige, vreedzame dwergcichlide, geschikt voor beginnende aquarianen, mits aan enkele basisvoorwaarden wordt voldaan. Een goed ingericht aquarium met voldoende schuilplaatsen (planten, kienhout, stenen), een donkere bodem (zand), en geschikte waterparameters (pH 6-7.5, temperatuur 22-28°C) zijn essentieel. Het houden van een groep van minimaal 8 exemplaren wordt aanbevolen om hun schuwheid te compenseren. Hoewel ze tijdens het paaien territoriaal gedrag vertonen, zijn ze over het algemeen verdraagzaam ten opzichte van andere vreedzame tankgenoten. De aanwezigheid van humuszuren in het water is gunstig.
Een opvallende eigenschap is hun relatieve onverschilligheid ten opzichte van de waterchemie, in tegenstelling tot veel andere West-Afrikaanse dwergcichliden. De kweek is relatief eenvoudig, maar vereist wel een goed ingericht aquarium en een gevarieerd dieet. Het zijn relatief makkelijk te houden vissen, mits de juiste omstandigheden worden gecreëerd. De schuwheid en de noodzaak voor een groep van meerdere exemplaren zijn wel belangrijke aspecten om rekening mee te houden.
Video
Veel gestelde vragen / FAQ
Waar komt Anomalochromis thomasi vandaan?
Anomalochromis thomasi komt oorspronkelijk uit West-Afrika, voornamelijk uit landen zoals Sierra Leone, Liberia en Guinee. De soort bewoont langzaam stromende riviertjes en beken met een dichte begroeiing en een bodem van bladeren en zand.
Is Anomalochromis thomasi geschikt voor beginners?
Ja, deze dwergcichlide is relatief eenvoudig te houden en daardoor geschikt voor beginnende aquarianen. Ze stellen geen extreme eisen aan het water, zijn vreedzaam en passen zich goed aan verschillende aquariumomstandigheden aan.
Hoe groot wordt Anomalochromis thomasi?
Mannetjes kunnen tot ongeveer 10 cm lang worden, terwijl vrouwtjes meestal iets kleiner blijven, rond de 7 à 8 cm. Ondanks hun geringe formaat zijn ze vrij actief en territoriaal, vooral tijdens de kweek.
Kan Anomalochromis thomasi samen met andere vissen worden gehouden?
Ja, maar kies bij voorkeur rustige medebewoners die niet te groot of agressief zijn. Vermijd drukke of dominante soorten. Goede combinaties zijn kleine West-Afrikaanse soorten of vreedzame karperachtigen zoals kleine tetra’s of barbeel soorten.
Hoe kweek je Anomalochromis thomasi in het aquarium?
De kweek is vrij eenvoudig. Het zijn substraatbroeders die hun eitjes op een plat oppervlak afzetten, zoals een steen of plant. Beide ouders bewaken en verzorgen de jongen. Zorg voor voldoende schuilplaatsen en rustige omstandigheden tijdens de kweekperiode.
Auteur
John de Lange
Copyright foto’s
Vadim Tslaf
